Ekologia Kontzeptuak, Segida eta Eredu Produktiboak

Elkarte motak eta interakzio ekologikoak

Elkarte motak

• Familia-elkarteak: Ugalketarako eta kumeak babesteko.
• Elkarte taldekoiak: Babeserako, janaria bilatzeko eta antzeko helburuetarako.
• Elkarte sozialak: Elkarrekin bizi eta hierarkiaren zein jardueraren araberakoan banatzen diren kideez osatutakoa.
• Elkarte kolonialak: Bizirik irauteko fisikoki elkartuta bizi diren banakoen elkartea.

Interakzio Ekologikoak

• Mutualismoa (+,+): Elkartutako espezie bientzat onuragarria, baina aparte bizi daitezke.
• Sinbiosia (+,+): Elkartutako espezie bientzat onuragarria, ezin dira independenteki bizi.
• Komentsalismoa (0,+): Espezieetako batek (komentsalak) onura lortzen du besteari kalte egin gabe (beste espezieak utzitakoa jaten dute).
• Parasitismoa (+,-): Espezieetako batek (parasitoak edo bizkarroiak) onura lortzen du eta besteak (ostalariak) kaltea, heriotza eragin gabe.
• Harraparitza (+,-): Espezieetako batek (harrapariak) onura lortzen du eta bestea (harrapakina) elikagaia baita harentzat.

Dinamika eta Kontzeptu Trofikoak

• Biomasa (B): Ekosistema osoak ekoizten duen materia organikoaren kopurua, hau da, ekosistemak eguzki-energia metatzeko duen modua.
• Produkzioa edo Ekoizpena (E): Denbora eta azalera jakin batean maila trofiko bakoitzak asimilatutako energia kopurua.
• %10aren Legea: Maila trofiko baten energiaren %10 besterik ez du finkatzen hurrengo maila trofikoak. Ondorioak:
  • Maila trofikoen kopurua mugatua da.
  • Populazioen kide-kopurua txikituz doa.
• Produktibitatea edo Berriztatze-tasa: Biomasa zenbateko abiaduran berriztatzen den adierazten du.
• Berriztatze-denbora: Ekosistema edo maila trofiko batek biomasa berriztatzeko behar duen denbora.
• Eraginkortasun Ekologikoa: Aurreko mailako ekoizpen garbiaren zer ehuneko bihurtzen den maila trofiko horretan ekoizpen garbi.

Segida Ekologikoa eta Bioaniztasuna

Segida Ekologikoa

• Ekosistemak espazioan eta denboran aldatuz doaz segida ekologikoa jarraituz.
• Gero eta sistema konplexuagoak sortzen dira.
• Klimaxa heldutasun edo egonkortasun-mailarik altuena da. Ez da ordezkatuko baldintza fisiko-kimikoak edo klimatikoak aldatu ezean.
• Arrazoi naturalen eta antropikoen ondorioz klimax egoera hautsi daiteke: erregresioa.
• Segida berria jarriko da martxan.

Segida Ekologikoaren Ezaugarri Nagusiak

• Espezie batzuk besteak ordezkatzen dituzte.
• Gero eta aniztasun handiagoa lortzen da.
• Gero eta txoko ekologiko gehiago.
• Biomasa handitu, produktibitatea txikitu (Energia gehiena arnasketarako erabiltzen da).
• Komunitate egonkorra lortu: Klimax-komunitatea.

Bioaniztasunaren Galera Ekiditeko Neurriak

• Berariazko legeak osatzea eta errespetaraztea.
• Galtzeko arriskuan dauden espezieak kontrolatzea (katalogoa egin).
• Gune natural babestuak sortzea.
• Hazi- eta gene-bankuak sortzea.
• Ekoturismoa sustatzea eta indartzea.

Nekazaritza eta Abeltzaintza Ereduen Konparaketa