A Ditadura de Primo de Rivera e a Caída da Monarquía

Directorio Civil (1925-1930)

• Preténdese consolidar o réxime mediante a constitución dun directorio integrado por civís vinculados á Unión Patriótica.

• Medidas do Directorio Civil

  • Instauración dun réxime corporativo

    • Intento de instauración dun réxime corporativo á imitación do fascismo italiano.
    • Constitución dunha Asemblea Nacional consultiva.
    • Creación da Organización Corporativa do Traballo (comités paritarios).

  • Potenciación do Desenvolvemento Económico

    • Potenciación do desenvolvemento económico aproveitando a favorable conxuntura internacional.
    • Intervencionismo estatal: proteccionismo, fomento das obras públicas, apoio á actividade industrial e mineira.

  • Redución da Conflitividade Social

    • Redución da conflitividade social.
    • Represión dos opositores, comités paritarios e ampla política social populista.

  • Defensa da Unidade de España

    • Defensa da unidade da patria para garantir a unidade de España.
    • Represión das manifestacións e reivindicacións nacionalistas.
    • Radicalización das posturas políticas nacionalistas.

  • Rexeneración do Réxime da Restauración

    • Rexeneración do réxime político da Restauración.
    • Reforma da administración pública e creación da Unión Patriótica.
    • O vello caciquismo cambia de forma pero mantense.

  • Solución ao Conflito de Marrocos

    • Solución ao conflito de Marrocos.
    • Intento de negociación da paz e unión con Francia na ofensiva militar.
    • Derrota dos marroquís e sinatura da paz.

Fin do Réxime de Primo de Rivera

• Notable incremento da oposición política dende que a ditadura trata de perpetuarse:
  • Republicanos: Alianza Republicana, ORGA, ERC.
  • Políticos liberais: Sanjuanada.
  • Nacionalismos periféricos: radicalización sobre todo do nacionalismo catalán.
  • Estudantes e intelectuais: FUE.
  • Anarquistas: FAI.
  • Militares do Corpo de Artillaría.
  • PSOE e UXT.
• Efectos negativos da crise económica de 1929.
• Dimisión e exilio de Primo de Rivera en xaneiro de 1930.

Caída da Monarquía (1930-1931)

• Afonso XIII intenta resucitar o réxime restauracionista encargando o goberno ao xeneral Dámaso Berenguer. Ditabranda.
• Lentitude do novo goberno á hora de realizar as reformas necesarias para restablecer as liberdades.
• Auxe do republicanismo na sociedade española, sobre todo nas cidades.
• Pacto de San Sebastián (agosto de 1930): partidos republicanos, nacionalistas e antimonárquicos únense co obxectivo de derrocar a monarquía e establecer unha república parlamentaria.
• Intentos frustrados de establecer a república pola forza.
• Crecente axitación social e política.
• Dimisión de Berenguer e nomeamento do almirante Aznar.
• Convocatoria de eleccións municipais para o 12 de abril de 1931, consideradas como un plebiscito sobre a monarquía.
• Triunfo da coalición republicano-socialista no ámbito urbano.
• Proclamación da República o 14 de abril de 1931.