Dicionario de Conceptos Clave: Xeografía, Economía e Organización Territorial

Bloque 1: Conceptos Fundamentais

ORTOFOTO

Fotografía aérea dixitalizada que foi corrixida xeometricamente para eliminar distorsións, como a orientación da cámara ou as diferenzas de elevación. As ortofotos presentan a mesma escala en toda a superficie e poden usarse como mapa.

SISTEMA DE INFORMACIÓN XEOGRÁFICA (SIX)

Colección integrada de software e datos informáticos utilizados para visualizar e administrar información sobre lugares xeográficos. Un SIX proporciona un marco para recompilar e organizar datos espaciais e información relacionada para que se poidan amosar e relacionar.

FONDOS ESTRUTURAIS

Son instrumentos da Unión Europea que teñen por obxecto reducir as diverxencias de desenvolvemento entre as rexións e buscan reforzar a cohesión económica e social. O Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER), destinado ás rexións menos favorecidas, e o Fondo Social Europeo (FSE), destinado á formación para fomentar as oportunidades de emprego, son os principais.

MOVEMENTOS ANTIGLOBALIZACIÓN

Corrente de protesta mundial que inclúe ducias de grupos de diferentes países que teñen en común o seu rexeitamento ao capitalismo e ao modelo neoliberal (baseado nunha política macroeconómica que pretende reducir ao mínimo a intervención estatal en materia económica e social). Nestes movementos danse cita colectivos que inclúen sindicatos, intelectuais de esquerda, ecoloxistas, indixenistas ou grupos desfavorecidos que acusan o sistema económico de amoral e inxusto.

OBXECTIVOS DE DESENVOLVEMENTO SOSTIBLE (ODS)

Son 17 obxectivos adoptados polas Nacións Unidas en 2015 como un chamamento universal para poñer fin á pobreza, protexer o planeta e garantir que para 2030 todas as persoas teñan paz e prosperidade.

PARROQUIA

Unidade administrativa de base relixiosa que organiza o territorio a partir dos membros pertencentes a unha mesma parroquia. Esta institución apareceu en Galicia na época sueva e mantense ata a actualidade.

MUNICIPIO

Entidade administrativa de carácter local e división territorial que constitúe o nivel básico da organización do Estado español. O seu goberno e administración corresponden ao concello.

PROVINCIA

Entidade local con personalidade xurídica propia, segundo a Constitución de 1978. Constitúe unha agrupación de municipios que se creou por primeira vez coa división de Javier de Burgos en 1833. Hai 50 provincias na España actual.

CC. AA.

Entidade territorial que está dotada de goberno autónomo, con capacidades executivas, lexislativas e xudiciais establecidas nun Estatuto de Autonomía. A estrutura de España na Constitución de 1978 fixa a existencia de 17 CC. AA., ás que se engadiron máis tarde 2 cidades autónomas (Ceuta e Melilla).

ESPAZO SCHENGEN

Conxunto dos territorios dos Estados europeos —membros ou non da UE— nos que se aplica a supresión de controis nas fronteiras interiores e as persoas circulan libremente. Foi previsto no Acordo de Schengen de 1990 e entrou en vigor en 1995.

BRICS

Siglas que fan referencia ao conxunto de países formado por Brasil, Rusia, India, China e Sudáfrica. É o grupo de países máis adiantados dentro das economías emerxentes. É unha asociación político-económico-social que, en 2024, se ampliou co ingreso de Arxentina, Arabia Saudita, Emiratos Árabes Unidos, Irán, Exipto e Etiopía. Coa súa asociación, preténdese un maior equilibrio dentro da economía mundial.

G20

Grupo de discusión económica, formado por 19 Estados máis a Unión Europea, onde se reúnen regularmente, dende 1999, xefes de Estado, gobernadores de bancos centrais e ministros de finanzas. Intégrano os países máis industrializados do G7, xunto con outros emerxentes de distintos continentes, e ten por obxectivo coordinar medidas para impulsar o crecemento e o intercambio económico mundial.