A Crise do 29 e o Ascenso dos Totalitarismos (1919-1939)

O Boom Económico dos Estados Unidos (1919-1929)

• Estados Unidos saíu beneficiado da Primeira Guerra Mundial. A venda de alimentos, armas e produtos aos aliados estimulou o crecemento económico, e o dólar converteuse nunha sólida moeda de cambio. A banca estadounidense afianzouse como a principal investidora mundial.
• O crecemento económico estadounidense baseouse no consumo individual de bens e no desenvolvemento dos medios de comunicación.
• O American Way of Life: Nova concepción do lecer cos modernos espectáculos de masas, unha nova forma máis desenfadada de vestir e o xurdimento de innovadoras correntes de música. Este modelo de vida identificábase coa riqueza e o benestar.

A Situación Económica en Europa

Os países europeos tiveron que reconstruír a súa economía cunha produción agrícola e industrial en retroceso, un elevado número de parados e uns prezos en ascenso.

O Crac da Bolsa e a Gran Depresión

O Crac da Bolsa produciuse por dous factores principais:

1. A sobreprodución: As fábricas producían máis do que podían vender. A acumulación de existencias fixo baixar os prezos, o que levou ao peche de moitas empresas.
2. A especulación bolsista: Moitos americanos investiron na bolsa. O aumento da demanda subiu moito o prezo das accións, xerando ganancias que non respondían ao crecemento real dos beneficios das industrias.

O Xoves Negro (outubro de 1929) marcou o momento en que todo o mundo se decatou da crise e intentou vender accións, pero ninguén as quería comprar.

Consecuencias da Gran Depresión

• Crise bancaria: Os bancos non puideron atender a todos os clientes que querían retirar os seus cartos.
• Recesión económica xeneralizada: O consumo diminuíu, os parados aumentaron e moitas familias caeron na miseria.
• Extensión da crise: A crise estendeuse ao resto do mundo cando os bancos estadounidenses retiraron os capitais depositados en Europa. As importacións americanas descenderon, e o comercio mundial sufriu unha recesión.

Medidas e Teorías para Superar a Crise

Propostas Europeas

Cada país defendeu os seus intereses particulares, e moitos confiaron na intervención do Estado. As medidas adoptadas incluíron:

• Medidas proteccionistas.
• Axudas a empresas en crise.
• Control dos prezos e aumento dos salarios.
• Realización de ofertas públicas de emprego.

A Teoría de John M. Keynes

John M. Keynes defendeu a intervención do Estado mediante o investimento público en infraestruturas, estimulando así a recuperación da economía. Tamén defendeu o aumento dos salarios obreiros e a axuda aos parados con subsidios.

O Fascismo Italiano e Benito Mussolini

Tras a Primeira Guerra Mundial, Italia sufriu graves consecuencias: morreron 700.000 homes, moitas industrias quedaron inutilizadas, aumentou a inflación, os salarios diminuíron e o número de parados incrementouse.

Mussolini propiciou o ascenso do fascismo, creando un grupo de paramilitares (os Fasci di Combattimento) que se opuñan violentamente aos sindicatos obreiros.

O Partido Nacional Fascista, cun discurso populista, conseguiu 22 deputados nas eleccións. En 1922, Mussolini esixiulle ao rei que lle entregase o goberno, alegando que o goberno actual non podía manter a orde ante as folgas e a inestabilidade.

A República de Weimar e o Ascenso do Nazismo

A República de Weimar

Tras a guerra, reuniuse unha Asemblea Constituínte que elaborou unha constitución democrática para o novo réxime político. Déronlle o goberno a unha coalición dos tres partidos máis comprometidos coa democracia: socialdemócratas, católicos e liberais.

A Ideoloxía Nazi: O "Mein Kampf"

No seu libro Mein Kampf (A miña loita), Hitler expresou o seu desprezo pola democracia parlamentaria e o odio ao bolxevismo. Defendía:

• O antisemitismo.
• A superioridade da raza aria.
• A necesidade de forxar un grande imperio que unise a todos os pobos de fala alemá.

O Impacto da Crise de 1929 en Alemaña

A retirada do capital americano arrastrou moitos bancos á quebra e tivo como consecuencia o peche de fábricas e un grande aumento do paro. Esta situación inclinou a unha boa parte da poboación cara ás propostas dos partidos extremistas. O Partido Nazi contou co apoio de personalidades da industria e das finanzas e dispuxo de fortes axudas económicas.

A Toma do Poder por Hitler

Para frear o ascenso comunista, as forzas conservadoras exerceron presión sobre o presidente Hindenburg para que nomease a Hitler chanceler de Alemaña (1933). Un incendio no Reichstag (Parlamento) fixo que os nazis acusasen falsamente aos comunistas de telo provocado, o que lles serviu de escusa para restrinxir as liberdades.

O Réxime Totalitario Alemán

O réxime nazi transformou Alemaña nunha ditadura:

• Prohibíronse todos os partidos e sindicatos.
• Clausurouse o Parlamento e suprimíronse as eleccións e as liberdades individuais.
• Os traballadores tiveron que afiliarse á Fronte Alemá do Traballo.
• Creáronse novos corpos policiais, as SS e a GESTAPO, e establecéronse os campos de concentración.

A Sociedade Alemá baixo o Nazismo

A sociedade alemá caracterizouse pola persecución dos xudeus, que incluíu:

• O boicot aos negocios xudeus.
• A prohibición dos matrimonios mixtos.
• A exclusión dos xudeus da cidadanía alemá.

Outorgábaselle á muller un papel social moi marxinal, limitado aos fillos, á igrexa e á cociña (o lema Kinder, Kirche, Küche).