Clasificación e Niveis das Variedades da Lingua Galega: Diacronía, Diatopia e Rexistros

Variedades da Lingua

A lingua presenta variacións que se clasifican segundo diferentes eixes:

Clasificación das Variedades Lingüísticas

• Variedades temporais, históricas ou diacrónicas: Corresponden ás variacións da lingua ao longo do tempo.
• Variedades xeográficas ou diatópicas: Son as variantes que unha lingua presenta nas distintas zonas xeográficas nas que se fala (dialectos).
• Variedades socioculturais ou diastráticas: Están determinadas por factores sociais como o nivel cultural, a idade, o sexo, etc.
• Variedades situacionais ou diafásicas: Son as modalidades de fala que escolle o falante segundo a situación comunicativa na que se atope (rexistros).

Variedades Socioculturais ou Diastráticas (Niveis da Lingua)

Estas variedades sepáranse en diferentes niveis, coñecidos como os niveis da lingua:

• Nivel culto: Corresponde ás persoas que posúen un alto nivel cultural e se expresan nunha lingua moi rica. Caracterízase pola coidadosa pronunciación, a riqueza léxica, etc.
• Nivel medio: Corresponde á lingua estándar, usada normalmente pola maioría da poboación e polos medios de comunicación.
• Nivel vulgar: Propio dos falantes que carecen de formación e non coñecen as normas lingüísticas. Caracterízase polo emprego dun léxico reducido e de vulgarismos, presentando moitas incorreccións.

Variedades Específicas

Os Tecnoletos

Caracterízanse polo seu vocabulario técnico e especializado, por exemplo, a linguaxe dos médicos, dos informáticos, etc.

As Xergas (Linguaxes Particulares)

Son linguas particulares de grupos sociais concretos. A intención é ser coñecidas só polos membros do grupo, para que os demais non entendan. Úsanas tribos urbanas, delincuentes, mocidade, etc. Tamén hai xergas dentro do argot (por exemplo, a da delincuencia, a da droga, etc.).

Características das Xergas Xuvenís

• Incorporación de palabras novas de invención espontánea (ex: mola).
• Deformación de palabras (ex: matemáticas = matracas).
• Cambio de significado a palabras existentes (ex: a cafetería está petada).
• As abreviacións (ex: mates, boli, finde…).

Variedades Situacionais ou Diafásicas (Rexistros)

Son as modalidades lingüísticas asociadas a cada situación comunicativa.

Rexistros Lingüísticos

Rexistro Formal

Propio de situacións nas que hai que coidar a expresión e a forma da mensaxe: conferencias, entrevistas, discursos, etc. Coincide coa corrección do nivel culto.

Características do Rexistro Formal

• Uso correcto da linguaxe.
• Pronunciación coidada.
• Riqueza léxica: vocabulario rico e variado, cultismos, etc.

Rexistro Informal

É a variedade máis empregada, sobre todo na lingua oral. Ao ser unha lingua que se usa en familia e en confianza, non se adoita axustar ás normas, pero non é vulgar.

Características do Rexistro Informal

• Sinxeleza e simplicidade.
• Frases breves e sinxelas.
• Uso frecuente de frases feitas.
• Léxico restrinxido.
• Expresividade moi marcada.

A Variedade Estándar

É a que representa o modelo de lingua común, o modelo que se usa tanto oralmente como por escrito (radio, televisión, cinema...). Esta variedade comprende o nivel medio e o rexistro formal.

A Normativización é a elaboración estándar dunha lingua. Para elaborar esta lingua síguense os seguintes criterios:

• Maior número de falantes.
• Maior presenza na tradición literaria.
• Coincidencia con outras linguas románicas.