Circulación Atmosférica Global e a Corrente de Chorro (Jet Stream)

O Esquema Tricelular da Circulación Atmosférica

O Cinto Ecuatorial de Baixas Presións (ZCIT)

No ecuador hai un cinto de baixas presións. Debido ás altas temperaturas constantes todo o ano, o aire quéntase e ascende, e o seu lugar é reemprazado por aire procedente dos trópicos, formándose así unha zona de converxencia (porque o aire chega aquí, ou converxe dende diferentes puntos) e de ascendencia.

Esta zona recibe o nome de ZCIT (Zona de Converxencia Intertropical).

As Altas Presións Subtropicais (30º)

Na zona subtropical (arredor dos 30º de latitude) o aire que circula en altura dende o ecuador e dende as latitudes medias converxe en altura, enfríase e descende (subsidencia), formando áreas de altas presións. Estas masas de aire disípanse na superficie en dirección ás zonas de baixas presións, polo que esta zona é unha área "manancial" de ventos.

Debido á Forza de Coriolis, estes ventos adoptan diferentes direccións:

• Os que van ao Norte serán de compoñente Oeste (ventos do Oeste ou westerlies).
• Os que se dirixen ao ecuador, de compoñente Este (ventos alisios).

Baixas Presións e a Fronte Polar (60º)

Nas latitudes medias (arredor dos 60º de latitude) vólvese a dar unha área de baixas presións, debido á converxencia de masas de aire en superficie, creando unha zona de ascendencia.

Ademais, as características diferentes das masas de aire que converxen (cálidas do trópico, frías dos polos) provocan a formación dunha fronte: a Fronte Polar.

As Altas Presións Polares

Nos polos vólvese a producir o fenómeno da subsidencia das masas de aire que converxen en altura, se enfrían e diverxen na superficie, polo que as presións serán altas, e serán áreas emisoras de ventos (ventos polares do leste).

A Corrente de Chorro (Jet Stream)

Completando este esquema tricelular, hai que indicar a existencia de grandes correntes de aire en altura. Estas correntes reciben o nome de "correntes de chorro" ou "jet stream", e sitúanse ao nivel da tropopausa, nas zonas de converxencia-diverxencia das células.

A máis importante destas correntes, polo seu tamaño e potencia dos ventos, é a corrente de chorro polar.

Factores de Formación e Velocidade

A corrente de chorro polar fórmase por varios factores:

• A diferenza de nivel entre a tropopausa polar e a tropical.
• O efecto da rotación terrestre.
• A ausencia nesa altitude de obstáculos como montañas ou cordilleiras.

Estes factores fan que os ventos do Oeste aceleren a súa velocidade ao ascender, e formen un "chorro" de aire moi veloz, que pode acadar os 300 ou 400 km/h.

Variación Estacional e Meandros do Jet Stream

A posición do jet stream varía ao longo do ano: en inverno sitúase máis ao Sur, mentres que en verán se despraza cara ao Norte.

Cando circula de Oeste a Este, na dirección dos paralelos, acada as súas maiores velocidades, pero cando se ralentiza, comeza a ondularse, circulando en meandros cada vez máis acusados, tomando a dirección dos meridianos (Norte-Sur).

Cando estes meandros rematan por pecharse, restablécese a circulación primitiva, podendo deixar:

• Grandes bolsas de aire frío ao Sur, que xerarán borrascas.
• Grandes bolsas de aire quente ao Norte, que xerarán anticiclóns.

Detección e Cartografía

A corrente de chorro é difícil de detectar nos mapas de presións convencionais, aínda que moitas veces é posible deducir a súa posición a partir da liña de borrascas da fronte polar, que é un reflexo en superficie da súa posición.

Para poder observala e cartografiala empréganse mapas de altura.