Biltegi-kudeaketa: FIFO, LIFO, PMP eta stock motak

GAIA: FIFO (First In, First Out)

FIFO (first in, first out). Berdin kontabilizatzen da sartzen den lehen produktua eta ateratzen den lehena. Horregatik, metodo horrek korrespondentzia bat ezartzen du.

LIFO (Last In, First Out)

LIFO (last in, first out). Metodo honen arabera, saldu diren lehen produktuak biltegian egin diren azkenak izan dira.

PMP (PMP: pisatutako batez besteko prezioa)

PMP (pisatutako batez besteko prezioa). Kalkulatu produktu bakoitzeko prezio bakoitzean erosi diren unitate kopuruak eta haien kostuak kontuan hartuta batez besteko balioa. Emaitza lortzeko, prezio bakoitzean egindako kostuen batura produktu guztien unitate kopuruarekin zatitu behar da.

Merkataritza agiriak (negoziagarriak)

Negoziagarriak: eskudirura bihurtzen direnak edo ordainketa-promesa adierazten dutenak. Agiri horien bidez eragiketa komertzialak egin daitezke:

• Ordain-agiria: norbaitek ezarritako data eta domizilio batean diru kopuru bat ordaintzeko konpromisoa hartzen duen agiria.
• Kanbio letra: pertsona fisiko edo juridiko batek beste baten aurrean zorra daukala eta epe batean ordaindu behar duela bermatzen duen dokumentua.
• Txekea: bankuari, sinatzen duen pertsonaren aginduaren arabera, pertsona edo enpresa zehatz bati kopuru bat ordaintzeko agindua ematen dion dokumentua.

Dirua ez da beti fisikoki ikusten; agiri horiek ordainketa-eskubideak edo -konpromisoak adierazten dituzte.

Negoziaezinak

Transakzio baten euskarri dira eta informazioa ematen dute. Ohiko agiriak:

• Eskaera- edo erosketa-oharra
• Salmenta-oharra
• Bidalketa-oharra
• Faktura
• Zordunketa-oharra
• Kreditu-oharra
• Ordainagiriak

STOCK MOTAK

Biltegi batean beharrezko produktuen kontabilizazio zehatza deitzen diogu stockari; helburua da beharrak asetzea eta produktuen galerak saihestea, gastu ekonomiko txikiena bilatuz.

• Gutxieneko stocka: biltegiak funtzionatzeko behar dituen gutxieneko kopuruak.
• Gehieneko stocka: biltegiak har ditzakeen produktuen gehieneko kantitateak.

Funtzioaren arabera (ziklo)

• Urte-sasoiko: eskariaren aldaketak kontuan hartzen ditu urtaro desberdinetan.
• Espekulatiboa: eskaeraren edo merkatuaren joerak ikusita prezioaren edo eskuragarritasunaren igoerari erantzuteko gordetzen den stocka.
• Segurtasun: salmenta-eskariak ezusteko aldiak asetzeko gordetzen den salgoaiaren zatitxoa.
• Iragaitzazko: merkantzia ez dagoen bitartean biltegian, helmugara bidean dagoenean; in-transit stocka.
• Ez aktiboa: zaharkituta edo araudia betetzeari utzi diotelako saldu ezin diren produktuak.
• Berreskuratze: desagertu edo kendu zen produktua biltegira itzultzen denean sortzen den stocka (adibidez, itzulketa baten ondorioz).

Irizpide operatiboaren arabera

• Optimoa: biltegiko kudeatzaileek eguneroko funtzionamendua jarraitzeko antolatzen duten kopurua.
• Garbia (stock garbia): posizioaren positiboa edo negatiboa adierazten du: posiboa denean eskaerak ez du gaur egungo eskuragarri dauden artikuluen kopurua gainditzen; negatiboa denean, eskaerak eskuragarri zeuden produktuen kopurua gainditzen du.
• Fisikoa: une jakin batean biltegian dauden produktu kopuru zehatzak adierazten ditu.
• Erabilgarria: stock garbiari, eskatu diren baina oraindik biltegian ez dauden produktu guztiak gehituta lortzen den kopurua da.