Barrokoaren Eskultura, Irudigintza eta Pintura Espainian: Ezaugarri Nagusiak

Eskulturaren ezaugarri orokorrak

XVII. mendean eskulturak eraldaketa garrantzitsuak izan zituen, arte klasikoarekin hautsi egin zen. Antzerkiaren gustua adierazten duten konjunto eszenografiko harrigarriak sortu ziren. Naturalismo handia nabarmentzen da. Artistak zentzumenek ematen dioten informazioari leial izan behar dio, baina barne-bizitzaren erretratua ere gai garrantzitsua bihurtzen da. Arte honek sentimenduen eta emozioen irudikapenean sakontzen du. Erretratuek presentzia berehalakoaren sentsazioa transmititzen digute.

Gaiak: esperientzia mistikoa, martiriak. Irudikapen hauen errealismoa jaiotza erlijiosoaren goraipamen gisa erabiliko da.

Espazioari dagokionez, artelanaren eta mundu errealaren arteko haustura gertatzen da; irudikatutako gaia ikuslearen espazio berean dagoela dirudi, eszenan sartzeko hainbat baliabide erabiliz. Argiak, jainkotasunaren agerpen ikusgarria denez, efektu eszenografiko indartsu eta harrigarriak sortzen laguntzen du.

Lorpen handia mugimenduaren irudikapena da, konposizio-eskema irekiekin eta infinitura proiektatzen diren norabide-lerroekin. Mugimendu geldi honek une iragankorra harrapatzea dakar, eta giza bizitzari buruzko hausnarketara eramaten gaitu.

Gaiak erlijiosoak dira, Contrarreforma-ren ideal eta guzti. Mitologikoak ere badaude, eta espazio urbanoak, iturriak adibidez. Materialak marmola dira, baina ohikoa izango da material desberdinak elkartzea efektu bisual indartsuak sortzeko.

Espainiar irudigintza

Espainiar irudigintza oso erlijiosoa den eskultura da, eta Trentoko Kontzilioaren ideiak eramaten ditu. Errealismo bikaina eta eduki emozional sakona ditu, herriaren gogoa eta debozioa areagotzea helburu duelarik. Komitente nagusiak monasterioak, parrokiak eta kofradiak izango dira.

Kristo, Birjina eta santuen irudi debozional ugari daude, irudigintza deritzona, eta hori Contrarreforma-k irudiei ematen dien garrantziari erantzuten dio; protestanteek baztertu egin zituzten irudiak. Prozesio-pasu bikainak ere badaude: eszena narratibo konplexuak, oso antzerkitsuak, non baliabide adierazkor ugari erabiltzen diren fidelengan inpaktu emozionala lortzeko. Beste tipologia bat erretaula da, dekorazio ugariarekin. Adierazpen handiko eszena erlijiosoak irudikatzen dituzte.

Gehien erabiltzen den materiala txurdindutako egurra da, merkeagoa eta arinagoa dena, eta sorbalden gainean garraiatu zitekeena. Errealismo bikaina.

XVII. mendearen lehen erdian bi eskola nabarmendu ziren: kastilarra (Valladolid, Gregorio Fernández-ekin) eta andalusiarra, Sevilla izanik ardatz, Martínez Montañés-ekin.

Pinturaren ezaugarri orokorrak

Ekoizpen aberatsa eta ugaria eskaintzen digu, eliza, jauregi, eraikin publiko eta etxebizitza partikularretarako bideratua. Estilo honek errealitatea, mundu materiala eta zentzumenen balioa erabat onartzen ditu. Naturalismoa ezaugarri garrantzitsuenetako bat da, eta zientziaren eragina islatzen du. Hori sinbolismo sakon batekin batera agertzen da askotan.

Gaia erlijiosoa da, artisten ekoizpen handi batek erretaula handiak eta eliza-kaperen dekorazioa bideratzen baitzituen. Pertsonaia sakratuak haragi eta hezur duten izakien moduan irudikatzen dira, fidelentzat hurbilagoak. Gai ohikoenetako bat esperientzia mistikoaren, martirioaren eta heriotzaren irudikapena da.

Naturalismoaren eta inguratzen gaituen guztiarekiko interesaren ondorioz, Barrokoan gai-aberastasun handia gertatzen da: paisaia, bodegoiak eta generoko gaiak.

Espazioari dagokionez, Copernikoren eta gero Galileoren ikerketek espazio infinituaren ideia pinturan sartu zuten. Barrokoan artelanaren eta mundu errealaren arteko hesia apurtzen da.

Argiak funtsezko papera jokatzen du espazioa definitzeko, tenebrismoan bezala, batzuetan kanpoko argi batek eszenaren zati garrantzitsuena bortizki argitzen duelarik, gainerakoa iluntasunean utziz. Bestalde, ez dago ezer finkorik ez geldirik, eta horregatik barroko artearen dinamika handia: konposizio irekiak eta sarritan diagonaletan oinarritutako eskemak, infinitura proiektatzen direnak, joera zentrifugo argiarekin. Teknikei dagokienez, olioa erabiltzen da batez ere, lienzoan edo taulan, baina garrantzi handia hartzen du freskoa duen murala, horma, gangar eta kupuletan.