Barrokoa: Arkitektura, Eskultura eta Pintura Gida Osoa

Arkitektura Barrokoa: Mugimendua eta Dinamismoa

• Italian garatzen hasi zen, bereziki Erroman.
• XVII. eta XVIII. mendeetan hedatu zen.
• Ez zen aurrerapen tekniko handiegirik egin.
• Lengoaia plastiko berri baten erabilera: leiho obalatuak, zutabe bihurtuak, frontoi zorrotzak, etab.
• Elementu arkitektonikoak aldatu egin ziren.
• Mugimendua, dinamismoa eta ikuspegi desberdinak bilatzeko asmoa: taulamenduak, zatitutako kurbadun frontoiak, zutabe salomondarrak, etab.
• Eraikinen fatxadei izaera dinamikoagoa eman zitzaien, sartu-irtenen eta lerro kurbatuen bidez.
• Argi-jokoak garatu ziren barne eta kanpo guneetan, hormak eta baoak estrategikoki jarriz.
• Fatxadak apaingarriz josita zeuden:
  • Zutabe salomondarrak eta landare-motibo ugari agertzen ziren.
• Oinplanoak konplexuagoak ziren:
  • Eliptikoak, zirkulu-formakoak eta osaketa geometriko konplexuak.
• Arkitektura erlijiosoa (elizak) eta zibila (jauregiak, enparantzak, etab.) garatu ziren. Urbanismoaren garapen nabarmena izan zen.
• Hirigintzak perspektiba-efektuak bilatzen zituen, plazak eta etorbideak sortuz.
• Arkitektoek bi eraikin mota nagusi landu zituzten: eliza eta jauregia.
• Dena aurreikusitako plan baten arabera eraikitzen zen.
• Arkitektura eta urbanismoaren arteko harmonia bilatu zen.
• Elementu garrantzitsuena plaza izan zen.

Eskultura Barrokoa: Dramatismoa eta Adierazkortasuna

• Eskultura barrokoa monumentaltasunean eta naturalismoan oinarritzen da.
• Irudiak naturalismo handiz landu ziren, bai anatomian eta baita jantzien tolesduretan ere.
• Keinu nabarmenenak:
  • Dramatikoak ziren eta figurak kanporantz proiektatzen zituzten.
  • Mugimendu zentrifugo (zentrutik aldentzeko joera) bortitza irudikatzen zen.
  • Mugimenduaren eskultura bihurtu zen.
• Adierazkortasuna:
  • Sentimenduak aurpegian islatuz eta gorputzen jarrera dinamikoen bidez lortu zen.
• Material desberdinak erabili ziren: marmola, brontzea, egur polikromatua.
• Polikromia erabiliz argi-kontraste nabarmenagoak lortu zituzten.
• Ez dira dagoeneko konposizio piramidalak aurkezten.
• Diagonal baten edo kurba baten ardatzean itxuratzen dira, bizitasun-efektua eta sentipena eskaini nahian.
• Gogotsu landu eta bultzatu ziren argi-ilunen efektuak eta ehunduren arteko kontrasteak.
• Gaiak:
  • Gai erlijiosoak: Kristo, Ama Birjina, santuak, martirioak, etab. Fedea, sufrimendua, etab.
  • Erretratuak: Erregeak, Aita Santuak eta goi-agintariak (propaganda eginez, loria, harrotasuna, etab.).
  • Hilobi-monumentuak.
  • Mitologiari buruzko gaiak: lorategi eta jauregietan.
• Imajineria erlijiosoak adierazteko joera hartu zen.
• Erlijioa izan zen eskultura barrokoak landu zuen gai ia bakarra (bereziki Espainian eta Italian).
• Europa osoan ez zen halako imajineria landu (hau da, intentsitate eta estilo berdinarekin).
• Herriak onartu zuen estetika berri hau.
• Erlijio-baloreak transmititzeko modu berria zen, errealismoz eta dramatismoz beteriko obren bitartez.
• Eliza artisten mezenas bihurtu zen.
• Egur polikromatua erabili zuten irudiei errealismo eta espresio sakonagoa emateko.
• Naturalismoa funtsezkoa izan zen.
• Irudigileek Aste Santuko urratsak sortu zituzten, hauek Kristoren pasio-eszenak irudikatzen zituzten.

Pintura Barrokoa: Kolorea, Argia eta Errealismoa

• Pinturak goreneko maila lortu zuen Barrokoan.
• Mugimendua: konposizio biziagoak.
• Marrazkiaren gainetik kolorea da nagusiena.
• Ez dago konposizio piramidalik. Diagonalak daude koadroaren konposizioan.
• Ikuspuntu behartuagoak.
• Perspektiba desberdinak erabili ziren.
• Adierazpen naturalista bilatzen da: errealismoa.
• Konposizioan desoreka adierazi nahi zen, edo markotik kanpo eszenak jarraitzen zuela adierazi nahi zen. Konposizioak asimetrikoak dira.
• Sakontasuna: pinturak hiru dimentsiotan daudela ematen du. Linea konbergenteak, eskortzoak, argi-efektuak, perspektiba aereoak, etab. erabili ziren.
• Tenebrismoa: argi zorrotz baten bidez argiztatzen da eszena. Eremu argitu eta ilunen arteko kontrastea lortzen da, irudiek egiazkotasun handiena har dezaten. Iruditik kanpo sortzen den argi baten menpean egokitzen da eszena.
• Argiaren hegemonia: argi-itzalak.
• Gaiak:
  • Erlijiosoak.
  • Erretratuak.
  • Ohitura-pinturak.
  • Paisaiak.
  • Mitologikoak.
  • Natura hila.
• Pintura barrokoaren bilakaera:
  • Naturalista eta klasizista.