Autores e obras do Grupo Nós e Castelao: literatura galega, obras e rexistros lingüísticos

Castelao: artista polifacético

Temas: problemas do pobo; expresión a través do humor.

Estilo: sinxelo e preciso: gran capacidade de síntese, uso do humor e perspectiva afectiva.

Principais obras narrativas (catro destacadas)

• Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete: denuncia humorística sobre as inxustizas sociais.
• Cousas: obra máis característica; combina debuxo e prosa.
• Retrincos: cinco relatos, lembranzas persoais e reflexións solidarias coa xente desfavorecida.
• Os dous de sempre: novela clásica; enfronta as vidas opostas de Pedriño e Rañolas.

Ensaio: Sempre en Galiza, escrito no seu exilio en Bos Aires.

Variedades diastráticas

Nivel culto: persoas con alta formación cultural.

Características: galego coidado no escrito e oral; correcta ortografía e dicción; sen erros sintácticos nin castelanismos; uso de vocabulario preciso.

Nivel medio ou estándar: modalidade empregada na administración, nos medios de comunicación e no ensino.

Características: similar ao culto; uso correcto no escrito e oral pero con léxico máis común e sintaxe máis sinxela.

Nivel popular ou vulgar: propio das persoas sen formación académica; galego aprendido naturalmente.

Características: castelanismos léxicos, termos pouco técnicos, vulgarismos fonéticos, pronunciación descoidada e faltas de ortografía.

Variedades diafásicas (rexistros lingüísticos)

Cambian segundo a situación comunicativa (quen, onde, etc.).

Rexistro formal

Caracterízase por: lingua elaborada; situacións académicas ou ámbitos laborais; léxico especializado (técnico ou científico); require nivel culto ou medio.

Rexistro coloquial

Caracterízase por: lingua relaxada; uso de dialectalismos e frases feitas; situacións informais (con coñecidos ou en contexto de ocio).

Grupo Nós

Descrición: xeración moi importante da literatura galega contemporánea, con relevante actividade política e cultural. Consolidaron a prosa, o teatro e o ensaio galegos.

1. Vicente Risco

Perfil: narrativa intelectual influenciada pola súa filosofía e polo seu traballo como etnógrafo.

Relatos breves (comezo): modernismo inicial, Do caso que lle aconteceu ao doutor Alveiros.

Anos 20: relatos folclóricos con mensaxe galeguista: A velliña vella, O lobo da xente, A trabe de ouro e a trabe de alquitrán e A Coutada.

Etapa satírica: primeira novela moderna galega, O porco de pé, sátira e crítica da sociedade urbana ourensá.

Ensaio: Teoría do nacionalismo galego (1920).

2. Otero Pedrayo

Perfil: narrador máis prolífico do Grupo Nós.

Característica temática: tema centrado en Galicia (nostalxia do rural tradicional, decadencia da fidalguía, nacemento do galeguismo, defensa da tradición). Personaxes simbólicos e representantes dos distintos estamentos da sociedade; estilo rico e variado.

Relatos breves: temática de fidalguía e paisaxe; dúas coleccións: Contos do camiño e da rúa e Entre a vendima e a castañeira.

Novelas (tres destacadas)

1. Os camiños da vida: morte da Galicia tradicional e a esperanza dunha Galicia culta e galeguista.
2. Arredor de si: conversión ao galeguismo do protagonista Adrián Solovio.
3. Devalar: asunción da conciencia galeguista.

Ensaio: ámbitos humanísticos. Destaca Ensaio histórico sobre a cultura galega.

Castelao: artista polifacético

Temas: problemas do pobo; expresión a través do humor.

Estilo: sinxelo e preciso: gran capacidade de síntese, uso do humor e perspectiva afectiva.

Principais obras narrativas (catro destacadas)

• Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete: denuncia humorística sobre as inxustizas sociais.
• Cousas: obra máis característica; combina debuxo e prosa.
• Retrincos: cinco relatos, lembranzas persoais e reflexións solidarias coa xente desfavorecida.
• Os dous de sempre: novela clásica; enfronta as vidas opostas de Pedriño e Rañolas.

Ensaio: Sempre en Galiza, escrito no seu exilio en Bos Aires.