Atomoen eta ioien propietate periodikoak

Tamaina atomikoa (erradio atomikoa)

Tamaina atomikoa edo erradio atomikoa

Talde berean: beherantz (Z handitzean) HANDITU.

Arrazoiak: maila kuantiko kopurua (n) handitzean orbitalaren tamaina handiago egiten da. Karga nuklear eraginkorra ez denez asko aldatzen talde barruan, tamainaren hazkundea nagusitzen da.

Periodo berean: eskumarantz (Z handitzean) TXIKITU.

Arrazoiak: maila atomiko kopurua konstante mantentzen denez orbitalaren tamaina antzekoa da; baina karga nuklear eraginkorra handitzen denez, nukleoko protoiek azken mailako elektroiari egiten dioten erakarpen indarra handiagoa da, eta ondorioz atomoen tamaina txikitu egiten da.

Ioien tamaina

Katioiak

KATIOIA: katioiaren R atomo neutroaren R baino txikiagoa da. RNa+ < RNa

Arrazioa: elektroiak galtzean geruza elektroniko bat galtzen da, beraz tamaina txikitu egiten da.

Anioiak

ANIOIA: anioiaren R atomo neutroaren R baino handiagoa da. RCl- > RCl

Arrazioa: elektroiak irabaztean geruza elektroniko kopurua handitzen da edo elektroiak gehiago elkartzen direnez beste elektroiekin duten errepikapenak handitu egiten dira; karga nuklear eraginkorra ez bada asko aldatzen, elektroi-elektroi elkar-eragina handiagoa izango da eta tamaina handitu egingo da.

Ionizazio-energia (IE)

Ionizazio energia, IE

Talde berean: beherantz (Z handitzean) IE TXIKITU.

Arrazioa: atera beharreko elektroia nukleotik urrunago egongo da (n handitzean, tamaina handitzen da), beraz nukleoko protoiek egindako erakarpen indarra txikiagoa izango da eta elektroia kentzeko energia gutxiago beharko da.

Periodo berean: eskumarantz (Z handitzean) IE HANDITU.

Arrazioa: periodo barruan Z handitzean karga nuklear eraginkorra handitzen da, eta horrek kanpoko elektroiari egiten zaion erakarpen indarra areagotzen du; beraz, elektroia kentzeko energia gehiago behar da.

Elektronegatibitatea

Elektronegatibitatea

Talde berean: beherantz (Z handitzean) EN txikiagoa da.

Arrazioa: erradio atomikoa handiagoa denez (n handitzean orbitalaren tamaina handitzen da), nukleoko protoiek azken elektroiari egiten dioten erakarpen indarra txikiagoa da; beraz, loturako elektroiak ere gutxiago erakarriko dituzte.

Periodo berean: eskumarantz (Z handitzean) EN handitu.

Arrazioa: periodo batean aurreratzean (n konstante), karga nuklear eraginkorra handitzen da, eta horrek nolabait azken geruzako elektroiari eta loturako elektroiari egiten zaien erakarpena handitzen du; beraz, elektronegatibitatea (X) handiagoa da.

Afinitate elektronikoa (AE)

Afinitate elektronikoa, AE

Talde berean: beherantz, normalean AE txikiagoa izaten da.

Arrazioa: azken elektroiak maila gorago daudenez eta nukleotik urrunago, karga nuklear eraginkorra txikiagoa izaten da eta elektroi bat bereganatzea zailagoa izaten da.

Periodo berean: eskumarantz, normalean AE handiagoa bihurtzen da.

Arrazioa: periodoan aurrera eginez karga nuklear eraginkorra handitzen da; azken geruzako elektroiak egonkortzeko joera duten elementu ez-metalikoek errazago hartzen dituzte elektroiak. AE ez-metaletan nabarmenagoa da.

Oharrak eta azken ohar txikia

s --> no sumar / d --> +2 / p --> +12 (orbital bereko elektroiak s zenk. kuantikoan bereizten dira: n, l eta m berdinak direlako.)

Oharra: lerro hau jatorrizko testutik jasotako laburpena da; orbitalen portzentaia eta karga banaketa zehatzago aztertu behar dira kontzeptu hauek sakon ulertzeko.