O Arte Barroco: Historia, Características, Arquitectura e Pintura

Orixe e Evolución da Estética Barroca

A historia barroca apareceu no século XVII. O novo estilo comezou en Roma a finais do século XVI e empezou a súa plenitude na segunda metade do século XVII. O termo barroco foi utilizado polos críticos neoclásicos de mediados do século XVIII.

A estética barroca gusta da fantasía, do adorno, do movemento, do equilibrio, das liñas curvas, dos efectos da luz sobre as superficies e da grandiosidade, pero tamén da achega á realidade na fidelidade dos retratos e pola preocupación por conseguir que a pintura lograse dar sensación de volume e profundidade.

Trazos Característicos do Barroco

As principais manifestacións artísticas deste período destacan polos seguintes trazos:

• Desequilibrio e asimetría: Presenza de formas irregulares en todas as manifestacións artísticas.
• Composicións abertas: Uso frecuente de liñas diagonais e en aspa.
• Dinamismo: Busca constante da sensación de inestabilidade e de movemento.
• Teatralidade: Presenza de dramatismo, fantasía e a busca constante da sorpresa.
• Gran realismo: Gusto por representar seres populares ou incluso vulgares.
• Predominio da liña curva: Uso de curvas e contracurvas con esquemas de gran dinamismo.
• Predominio da cor e da luz: A luz prevalece sobre a forma e a cor sobre o debuxo.
• Dominio da perspectiva: Uso do claroscuro e de violentos contrastes de luces e sombras.
• Profusión decorativa: Gran cantidade de ornamentos e detalles.

Arquitectura Barroca

Elementos Arquitectónicos

Na arquitectura barroca destacan os seguintes elementos estruturais:

• O soporte característico é a columna salomónica, que presenta un fuste en espiral adornado con decoración vexetal.
• O estípite, un soporte en forma de tronco de pirámide invertida.
• As plantas das igrexas son moi variadas, podendo adoptar formas ovais, elípticas, entre outras.
• As fachadas están animadas por entaboamentos con entrantes e saíntes, molduras nas portas e fiestras, e frontóns partidos que provocan dinámicos efectos de luz e sombra.
• Tamén se poden atopar diversos elementos decorativos orientados a conseguir efectos de equilibrio visual.

Elementos Decorativos

A decoración é sumamente abundante, tanto no exterior como no interior dos edificios, onde se combinan de forma maxistral os elementos escultóricos e pictóricos.

Escultura Barroca

A escultura deste período caracterízase por:

• As composicións representan movemento, enerxía e vitalidade, cun claro predominio da liña diagonal ou en aspa.
• As figuras están tratadas con gran naturalismo e mostran un forte dramatismo nos rostros e na disposición do corpo.
• Os temas relixiosos pretendían conmover aos fieis e estender os principios da Contrarreforma.
• Os materiais máis empregados foron o mármore e o bronce.

Pintura Barroca

A pintura barroca destaca polas seguintes técnicas e características:

• Emprego da técnica do tenebrismo, que consiste en contrastar zonas iluminadas con zonas en sombra e moi escuras.
• O predominio da cor sobre o debuxo fai que as liñas de cor creen formas sen necesidade de perfilalas.
• As obras teñen unha clara terceira dimensión grazas ao excelente dominio da perspectiva.
• Presenza dun gran realismo e un gusto especial polos bodegóns.
• Composicións asimétricas con predominio da liña ondulada e diagonal, xunto co gusto por representar os personaxes en movemento.
• Os personaxes manifestan unha forte tensión dramática.