Arkitektura Gotiko eta Erromanikoko Oinarrizko Atalak

Jarraian, arkitektura erlijiosoan (batez ere gotikoan eta erromanikoan) aurkitzen diren elementu nagusien definizioak aurkezten dira:

Egiturazko Elementuak eta Estalkiak

• Zinborioa: Kupularen oinarri den elizaren gurutzaduraren gaineko eraikina. Gurutzaduraren gainean zinborio edo linterna-dorre bat eraiki ohi zen. Oinplano karratu edo oktogonalekoa izaten da, barrualdea argitzeko leihoak zituena.
• Horma Bularra (Kontrahorma): Hormak harrizkoak eta lodiak dira (gangen pisua jasateko) eta ia baorik gabekoak. Elizaren kanpoaldean kontrahorma sendoak erabiltzen ziren.
• Horma Bularra eta Arbotanteak: Sistema kanpoaldean dago, gangen pisua banatzeko eta hormei eusteko.

Ganga Motak

• Kanoi Ganga: Erdiko nabea estaltzeko erabiltzen zen.
• Ertz Ganga: Alboko nabeak estaltzeko erabiltzen zen.
• Gurutze Ganga: Lau euste-puntutan (zutabe edo pilareetan) bermatzen diren bi ojiba-arkuz osatzen da ganga-mota hori.

Arku eta Leiho Motak

• Erdi Puntuko Arkua: Zirkunferentzia-erdi formako arkuak dira, hormetako pilareak lotzeko erabiltzen zirenak. Atea eta leihoetan ere erabiltzen ziren, zutabeak euskarritzat hartuta.
• Arku Zorrotza: Bi atalez osatuta dago eta erdialdean, giltzarrian, angelu zorrotza osatzen du. Normalean erdi puntuko arkuaren kontrastean adierazten da. Arku honek alboko indarrak hobeto transmititzen ditu eta bertikaltasun itxura handiagoa du.
• Leiho Txaranbeldua: Leihoak, ia beti, fatxadan eta absidean irekitzen dira, eta batzuetan alboko hormetan. Goialdean arku bikoitzean amaitzen da.
• Beirateak: Leiho handi, deigarri eta kolore askotakoak. Beirateek fededunak argitzen dituen argia igortzen dute. Beheko leihoak karratuak izaten dira, elizako santuak sinbolizatuz.
• Arrosa-leihoa: Leiho zirkular sartu bat da, beirateez hornitua dagoena eta bere trazeria, ohi, modu erradialean jarria duena. Jainkoaren handitasuna adierazten dute.

Apaingarriak eta Kanpoko Elementuak

• Gabletea: Gezi-dekorazioek (gableteak, pinakuloak) bertikaltasun handia ematen diote elizari. Eraikin gotikoetako arkupea koroatzen duen, angelu zorrotz bat elkartzen duten bi lerro zuzenez osatutako triangelu formako errematea da.
• Gargola: Teilatuetako euri-ura isurtzeko erabiltzen den hodi baten zati apaingarria da. Ura txorrotada finetan ahotik botatzean, gargolek ura harrizko hormekin harremanetan ez jartzea eta horiek hondatzea saihesten zuten.
• Pinakuloa: Tenplu baten edo beste eraikin mota baten goikoaldea eta punturik altuena da. Bertikaltasun handia ematen dio elizari.
• Tinpano Gotikoa: Ateburuaren eta eliza baten fatxadako edo ate/leiho baten arkuaren artean dagoen espazioa.
• Arkibolta Gotikoa: Bere kanpoko paramentuan, Erdi Aroko atarietako arkua apaintzen duten arku zentrokide batzuk osatzen dituzten uztai edo molduretako bakoitza da.
• Fatxada Gotikoa: Fatxada erromaniko anglonormandietatik dator, eta H egitura lortzen du. Hiru gorputz aurkitzen ditugu (baina ez beti ordena berean eta ez guztietan): portaleak, arrosa-leihoa, tribuna eta galeria.