Análise da A O Matrimonio Arnolfini e A Virxe do Canceler Rolin
Contexto Histórico e Estilístico
O Matrimonio Arnolfini e A Virxe do Canceler Rolin son obras emblemáticas de Jan Van Eyck. O estilo encárdase dentro do gótico, concretamente dos denominados Primitivos Flamencos. A cronoloxía sitúase a mediados do século XV, nunha época histórica en que a obra de Van Eyck se desenvolve no século XV, nos últimos tempos da Baixa Idade Media (séculos XIV-XV).
Función e Significado da Obra
Trátase dunha obra a través da cal se dá fe do enlace matrimonial, resultando deste xeito un contrato matrimonial. De aí a firma do pintor sobre o espello e a aparición nel do seu propio reflexo xunto a outra persoa. É tamén unha obra a través da cal se leva a cabo unha propaganda política e un retrato de devoción.
Técnica Pictórica
A técnica empregada é o óleo sobre táboa, que permite:
- Unha maior variedade de cores.
- As veladuras (aplicar capas sutis que permiten ver o representado debaixo).
- O impasto (varias capas que forman materia).
- Unha maior minuciosidade e rectificacións.
Composición e Perspectiva
O autor vai colocando as figuras a través dunha serie de perpendiculares que converxen nun punto situado baixo o espello ou na liña do fondo. O autor intenta integrar as figuras no espazo e crear a sensación de profundidade.
A composición é simétrica, cun eixe perfectamente marcado que xera unha estrutura equilibrada coa disposición das figuras en torno a el. A liña domina sobre a cor, de xeito que estas están supeditadas á liña de debuxo.
Algúns obxectos están traballados con gran minuciosidade, como o caso do can ou a manta. O debuxo perde importancia e non contornea perfectamente o obxecto, empregando unha técnica minuciosa que marca os pelos aportando naturalismo.
Áreas Cromáticas e Luz
Dominan catro áreas cromáticas na composición:
- Verde: Do vestido da muller, que alude á fertilidade.
- Branco: A toca, un elemento que simboliza a pureza e que salienta sobre o fondo.
- Marróns: Aparecen no manto de armiño do home e continúan nalgúns mobles e na madeira do chan.
- Vermellos: Simbolizan a paixón e salientan en mobles como a cama ou o sofá, e nas froitas.
Dominan na composición as cores parduzcas que carecen de significado específico, empregadas para facer destacar distintos elementos.
Aparecen dous focos de luz:
- O 1º (natural): Procedente da ventá, que ilumina parte do rostro do home e da muller, provocando sombra sobre a cama.
- O 2º (frontal exterior): Luz que ilumina a obra por completo, permitindo ver os distintos elementos, entre os que destaca a colocación no fondo do espello e a sinatura de Van Eyck sobre el.
O volume conséguese grazas á matización da cor segundo incida nela a luz, creando contrastes de luces e sombras (claroscuro) que xeran figuras tridimensionais. As figuras principais son colocadas lixeiramente escorzadas.
Espazo e Naturalismo
Hai unha coidada meditación na construción do espazo, perfectamente detallado, como un escenario da vida cotiá dunha familia burguesa. O autor vai colocando distintos elementos para dar a sensación de profundidade, escorzoando os obxectos e converxendo todo nun mesmo punto de fuga.
As figuras son ríxidas, hieráticas e teatrais; as poses non son improvisadas. Para crear naturalismo, aparecen distintos elementos anecdóticos que crean sensación de escena de vida cotiá e espontaneidade.
Elementos Iconográficos do Matrimonio
O autor intenta representar un tema a través de distintos elementos iconográficos que confirman a representación dun matrimonio:
- A disposición das figuras: A man dereita do home representa o xesto de xuramento e fidelidade, e coa outra recolle a da súa esposa, entrelazándose para representar o compromiso matrimonial.
- A sinatura: Salienta a aparición da firma do autor sobre o espello, onde aparece tamén o seu reflexo, pretendendo dar fe da súa presenza na ceremonia.
- Carácter laico e relixioso: Elementos como a estatua de Santa Margarida ou a única vela acesa na lámpada, que resulta un símbolo da presenza de Cristo.
A Sociedade Burguesa e o Retrato
A obra reflicte tamén a vida burguesa flamenca, dedicada ao comercio, con numerosos detalles de luxo. Aparecen produtos custosos coma a vestimenta, as laranxas ou un ábaco de cristal.
Os rostros están traballados con minuciosidade e detallismo, representando veas ou engurras. Son retratos fidedignos nos que o autor consegue captar a psicoloxía e a personalidade dos representados:
- No rostro do home amósase o seu carácter usureiro; leva agorra de Padua de xeito ríxido e emprega o cadro para xustificar o seu poder.
- En oposición, represéntase a beleza idealizada e menos realista da muller.
Finalmente, sitúanse nun mesmo lugar e a un mesmo nivel o político e o relixioso.