1968ko Mugimenduak, Tlatelolco eta Feminismoaren Gorakada

1968ko Maiatzeko Gertaerak eta Emaitzak

Epe Laburreko Bilakaera

• De Gaullek alde egin zuen hiru egunez: botere hutsaren egoera zabaldu zen.
• Gero, telebistatik mezu bat bidali zuen, esanez:
  • Boterean jarraituko zuela.
  • Pompidou lehen ministro izaten jarraituko zuela.
  • Hauteskundeak deituko zituela.
• Frantzia guztiaren laguntza eskatu zuen: Gobernuaren aldeko lehen manifestazioa Parisen.
• Lanera mailakako buelta gertatu zen.
• Hauteskundeak Pompidouk irabazi zituen. De Gaullek dimititu zuen.
• Sozialistek eta komunistek aulkiak galdu zituzten parlamentuan.

Epe Luzeko Ondorioak

Epe luzeari begira, aldiz, bizimoduak, pertsonen arteko harremanak eta balioak erabat aldatu ziren.

68ko Mugimenduaren Elementu Nabarmenduak

1. Ekoizpen harremanetan soilik paper funtsezkoa betetzea ez da faktore bakarra gizarte iraultzaren alde jotzeko: ezkerreko ortodoxiaren kontrako irakaspena.
2. Eskari ez-materialen paper handia: irudimena eta askatasuna balore gisa; errepresioaren, autoritarismoaren eta gizarte-hierarkien aurka. Utopiaren garrantzia. Erreformismoaren kritika.
3. Antolaketa-sistema berriak: aldakorragoak, demokratikoagoak: mugimendu asanblearioaren gorakada. Erabakiak hartzeko forma demokratikoagoak.
4. Kale-borrokarako teknika berrien garapena: barrikaden erabilpena.
5. Masa-komunikabideen rol handia: Pariseko Latindar Auzoko manifestazioaren hedapen unibertsala eta aldiberekoa.
6. Mugimenduaren kartelak eta esloganak mundu osoan ezagunak izan ziren.

Tlatelolcoko Sarraskia (Mexiko, 1968ko Urria)

• Mexikoko ikasle mugimendua oso eraginkorra zen 1968an. Hainbat hilabete zeramatzaten mobilizazioak egiten.
• Grebako Kontseilu Nazionala sortu zuten, eskatuz:
  • Preso politikoen askapena.
  • Indar polizialen desagerpena.
  • Hildako eta zauritu guztien senideen indemnizazioak.
  • Gobernuko funtzionarioen odol-errepresioaren erantzukizunak.
• Urriaren 2an, Mexikoko armadak indarkeriaz desegin zuen Grebako Kontseilu Nazionalaren mitin bat Tlatelolcoko Hiru Kulturen Plazan.
• Hildakoen kopurua ez da ezagutzen.

Emakumearen Egoera eta Feminismo Berria

Modernizazio Garaiko Egoera

XIX. mendean zehar eta XX. mendearen hasieran, sufragistak eta sozialistak eremu publikoa konkistatzen saiatu ziren, eskatuz:

• Eskubide zibilak.
• Lana.
• Bozkatzeko eskubidea.

Rousseau: Emakumearen Rolari Buruz

“La mujer vale más como mujer y menos como hombre; por doquiera hace valer sus derechos, saca ventaja; por doquiera pretende usurpar los nuestros, queda por debajo de nosotros”

Rousseau, Emilio

Simone de Beauvoir eta Bigarren Sexua (1949)

Simone de Beauvoir eta Bigarren sexua (1949):

«Ez gara emakume jaio, emakume bihurtzen gara. Jatorri biologiko, fisiko edo ekonomikoak ez du gizartean dugun gizaki emearen irudia definitzen; zibilizazioak berak eraikitzen du arraren eta irendutakoen bitarteko produktu hori eta femeninotzat kalifikatu du.»

Emakumearen Egoeraren Aldaketak

• II. Mundu Gerraren ostean, gizarte aldaketa esanguratsurik ez zen egon: gizonarekiko nagusitasuna ez zen zalantzan jartzen.
• 1960ko funtsezko aldaketak:
  • Etxetik kanpoko lana. Ordaindutako lan-merkatuaren sarrera masiboa.
  • 1963an, Betty Friedenek Feminitatearen mistika idatzi zuen.
  • NOW (National Organization for Women) erakundea sortu zen.
  • Gizabanakoaren eskubideen zabalkuntza: haur gutxi izateko/antisorgailuen eskubidea, abortuaren aldeko legeak.

Mugimendu Feminista Berria

• Feminismoaren berezitasuna beste gizarte mugimenduekin konparatuta: oso aspaldiko ohiturei eta kultura-kodeei aurre egiten die.
• Feminismoak naturaltzat ematen diren gauzak/prozesuak/nortasunak deuseztatzen ditu.
• Teoria feministak arruntak edo sen onari dagozkion hainbat portaera genero botere harremanen emaitzak direla azaltzen du.
• Teoria feministak emakumeei buruzko aurreritzien jatorri erlijiosoa, filosofikoa, historikoa eta zientifikoa azaltzen du.
• Teoria feministak genero zapalkuntza legitimatzen duten diskurtsoak eta praktikak agerian uzten ditu.

Arrazionaltasun Berriaren Konkista: “Pertsonala dena politikoa da”

• Bigarren boladako feminismoak eremu pribatuaren azterketa hartu zuen arazo nagusitzat.
• “Pertsonala dena politikoa da” leloak botereak nola funtzionatzen duen ulertzen lagundu zuen.
• Gorputzarekiko burujabetasunaren aldeko aldarrikapenen garrantzia.
• Beraz, eremu publikoaren eta pribatuaren arteko banaketa birdefinitzea planteatzen dute planteamendu feminista berriek.