Chuletas y apuntes de Otras materias de Secundaria

Gabriel Aresti Segurola

Bilbon jaio eta hil (1933-1975), Euskaldunberria, Euskara batuaren sortzaileetak bat, Euskal literaturan, poesia sozialaren aitzindari, euskarara itzultzailea... , Berritzailea, bere lanak duintasuna askatasuna... , herriarentaz idatzi, idazleengan eragin handia.

Eibarren bizi izan zen 3 urtez, baina beste denbora osoa Bilbon eman zuen.

Gerraren ostean, euskara debekatuta zegoen, eta hau gaueko klaseetan ikasten zen.

Moduzko Perpausak

Perpaus nagusiaren ekintza nola edo zelan betetzen den esaten du. - (e) n bezala, moduan....

Etorri garen bezala  Joango gara.

          Nola                   Zer

Konparaziozko Perpausak

Bi zati elkarrekin konparatzen dira.

Ni azkarra naiz. zu azkarra zara.  Ni zu bezain... Continuar leyendo "Chuletaeuskera" »

Abentura eleberria: Abentura-eleberriaren aurrekariak: ·Aro klasikoko epopeiak: Gizadiarentzako edo herri batzuentzako egitandi gogoangarriak azaltzen dira bertan. Normalean heroi baten ibilerak...  Bizantziar eleberriak: Eleberri horietan abenturak maitasun-kontuekin nahasten dira. Kontakizunen abiapuntua bi maitaleren banaketa izan ohi da, Azkenean, abentura mordoa igaro ondoren. ·Zalduntza eleberria: Zaldun ibiltarien balentrien eta abenturen kontakizunak dira. ·Eleberri pikareskoa: Bizitza nola edo hala aurrera atera behar duten pertsonaia burutsu bezain pikaroen ibileren berro ematen da horrelako eleberrietan. ·Erdi aroko bidaia-liburuak: Bidaian ikusitakoaren azalpen objetiboa emateaz gain, fikziozko abenturen kontakizunak ere garrantzia... Continuar leyendo "Euskera 3 eso" »

Inmanuel Kant:1724-1804 Konigsberg Filosofoa
Zer egin behar dut?Nola jokatu behar dut?
HETERONOMIATIK --> AUTONOMIARA
Gurasoak, eskolak, telebistak, legeak, lagunek, erlijioak à Geuk egokia dela pentsatzen duguna bete.
Lawrence Kohlberg:1927-1987 Estatu Batuak Psikologoa
Moralaren garapena:
---- Aldi aurre konbentzionala: adosturikoaren aurrekoa
---- Aldi konbentzionala: adosturikoa
-----Aldi post-konbentzionala: adosturikoaren ondorengoa
Autonomia: nork bere ikaskuntza bere gain hartzeko gaitasuna
Heteronomia: jokatzeko arauak, beste norbaitek jartzen dizkigunean
Dilema morala: Bi konponbideren bidez konpondu daitekeen arazoa, baina hauetako bat ere ez onargarria ez dena. Balio bat, beste baten aurrean jartzera behartzen gaitu.
Kontzientzia: Gizakiok... Continuar leyendo "Etika" »

Perpaus elkartuak:

Menderakuntzazkoak:Perpaus nagusi bat eta menpeko bat daude.

Perpaus konplatiboa: ZER galderari erantziten diote.

Zehar galdera: ZER gañderari erantzuten diote, baina auen barnean galde perpaus bat dago.

Erlatibozko perpausak: Ordenagailu berria erosi didate. Ordenagailua ikusgarria da. Erosi didaten ordenagailua ikusgarria da.

Denborazko perpausa: Nagusiak ZER. Menpekoak NOIZ.

Moduzko perpausak: Nagusiak NOLA edo ZELAN.

Konparaziozkoak: Ni zu bezain...

Helburuzkoa: ZERTARA edo ZERTARAKO.

Kausazkoa: ZERGATIK.

Baldintzazkoa: Perpaus nagusiaren ekintza petetzeko, zein baldintza daude.

Perpaus kontzesiboak: Nagusiaren ekintza betetzeko, oztopo edo eragozpenak gainditu.

Betiko-ipuinak: Ahoz- aho, belaunaldiz-belaunaldi transmititu diren

... Continuar leyendo "Euskera 2" »

En la Asamblea griega, predominaban tres principios:IsonomíaIgualdad ante la ley---Todos los ciudadanos tienen los mismos derechos y deberes básicosIsegoríaIgualdad de palabra---Todo ciudadano podía hacer uso de la palabra y expresar su opinión en la AsambleaKoinoníaComunidad de cooperación para alcanzar el bien público, en lugar del bien particular---Se distinguía entre lo particular (idion) y lo común (koinon)---Aquel que solo miraba por su propio interés era un idiotaLa ciudadanía en la antigua Roma: la tradición jurídicaPara los antiguos romanos, la ciudadanía consistía sobre todo en el reconocimiento legal de algunas personas como miembros de pleno derecho de la República y, más tarde, del Imperio---Eso significaba que... Continuar leyendo "2" »

Menderakuntzazko perpausak	Perpaus kontsekutiboa	Honen, horren, hain	Horren argia da, ezen azterketa guztiak gainditzen baititu
Hain...bait- (esaldi laburretan)	Hain da potoloa, ez baita atetik sartzen.
Hainbeste, honenbeste, horrenbeste: (kantitatea adierazi) Hainbeste + ezen/non + -(e)n/-bait	Hainbeste negar egin du, non begiak gorrituta dituen. Horrenbeste korrika egin dut, ezen arnasarik ezin baitut hartu.
Halako moldez/gisaz: (modua adierazi) Halako moldez/gisaz + non/ezen + -bait	Halako moldez mintzo zen, non ulertzea ezinezkoa baitzen
Kausazko perpausa	Zergatia adierazten dutenak	- (e)lako, - (e)lakotz...	Nahi izan dudalako etorri naiz.
- t(z)eagatik: Aditz iz. (-te,-tze) + -agatik	Gezurra esateagatik bidali nau.
-t(z)arren: Aditz iz.(-te,-tze) + -arren	Gezurra

... Continuar leyendo "Euskera perpaus motak" »

LOS CRISTIANOS Y LOS DERECHOS HUMANOS
LOS DERECHOS HUMANOS HAN SURGIDO COMO UNA MANIFESTACIÓN DE LA TRADICIÓN CRSTIANA. TODOS LOS DERECHOS HUMANOS TIENEN SU RAÍZ EN LA DIGNIDAD QUE TODA PERSONA TIENE POR SER IMAGEN Y SEMEJANZA DE DIOS.
POR ESO, LOS CRISTIANOS NO SOLO ACEPTAN LA DECLARACIÓN UNIVERSAL DE LOS DERECHOS HUMANOS, SINO LUCHAN PARA QUE ESOS DERECHOS SE RESPETEN EN TODAS LAS SITUACIONES. ESA LUCHA LOS CRISTIANOS LA LLLEVAN A CABO JUNTO A OTROS MUCHOS HOMBRES Y MUJERES QUE EN EL MUNDO SE HAN COMPROMETIDO A CONSTRUIR UN MUNDO MEJOR.
UN ATROPELLO CONTRA DIOS Y CONTRA EL HOMBRE
PARA EL PENSAMIENTO CRISTIANO, LA GUERRA ES UN ATROPELLO CONTRA LOS DERECHOS HUMANOS Y CONTRA DIOS; UN ATENTADO CONTRA LA VIDA Y LA DIGNIDAD DE LA PERSONA. TAMBIÉN... Continuar leyendo "Dddd" »

Leturiaren egunkari ezkutua: protagonistak ez du zerikusirik baserri munduarekin eta, barne sentimenduak eta ezinegonak islatzen dira eleberrian.Aurreko garaietako protagonistak eredugarraiak eta perfektuak ziren, orain aldiz, heroi problematiko bat ageri da eleberrian, arazoak dituena. Leturiaren mundua zailtasunez beteta dago, bizitzan hautatu beharrak sortzen duen larridura ageri dira. Lau zati ditu liburuak, urtaro bakoitzari dagozkionak.

Peru Abarka: liburu honek bizitza tradizionalaren ikuspegi zehatza ematen du; euskala arimarik, bizimodurik eta euskarakik garbiena eta onena baserrietan dago eta ez kalean.Desagertzear zegoen gizarte zaharraren defentsa amorratua da.

... Continuar leyendo "Zentzumenak: ikusmena, entzumena, ukimena, usaimena eta dastamena" »