Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

Fronte Popularra eta Gerra Zibilaren Kausak

Fronte Popularraren garaia, 1936ko otsaileko hauteskundeetatik uztailaren altxamendu militarrera, Espainiako Bigarren Errepublikaren azken garai garrantzitsua izan zen. Etapa hau hainbat arrazoirengatik gertatu zen.

Testuinguru Politikoa eta Soziala

Azken bi urteetan, eskuineko gobernuak jarritako politika kontserbadoreek ezkerreko alderdiak elkarrekin lan egitera bultzatu zituzten. 1934ko Asturiasko Iraultza indarrez gelditu zuten, eta horren ondorengo zigorrek eta tratu txarrek ezkerreko indarrak elkartzea eragin zuten. Gainera, Europan faxismoa goraka zihoan, eta ezkerreko batasuna beharrezkoa zela erakutsi zuen.

Egoera Ekonomikoa

Ekonomian, 1929ko krisi ekonomikoaren ondorioak oraindik nabaritzen ziren.... Continuar leyendo "Espainiako Gerra Zibila: Kausak eta Ondorioak Euskal Herrian" »

TESTU IRUZKINA: FEDERICO ECHEVARRIAREN HITZALDIA (1893-12-09)

TESTUAREN SAILKAPEN/KOKAPENA (0,5p.)

Lehen mailakoa. Forma: narratiboa (mitin-protesta). Gaia: ekonomikoa. Egilea: indibiduala, Federico Echevarria, euskal enpresari liberala. Espainiako altzairuaren ekoizpenean izugarrizko iraultza eragin zuen, altzairuaren ekoizpenean ikerketa eta berrikuntza teknikoak bultzatuz. Izaera: publikoa. Hartzailea: Espainiako herria, bereziki Bizkaiko industriariak. Helburua: mitineko entzuleei ohartaraztea protekzionismoa ezabatzeak Bizkaiko industrian ekar ditzakeen ondorio txarrak.

Kokapena: Berrezarkuntza garaian kokatzen da, M. Kristinaren erregeordetzan, bere semea (Alfontso XIII.a) adin nagusitasunera heldu bitartean (1885-1902). Aldi honetan Euskal... Continuar leyendo "Federico Echevarriaren Hitzaldia (1893): Bizkaiko Industriaren Defentsa" »

La Transición Española: Del Franquismo a la Democracia (1975-1982)

La Transición Española se define como el proceso de cambio desde la dictadura franquista hacia un sistema democrático. Este periodo histórico se inicia con la muerte del dictador Francisco Franco en 1975 y concluye con la victoria del Partido Socialista Obrero Español (PSOE) en las elecciones generales de octubre de 1982. Fue un camino posible gracias al consenso alcanzado entre los sectores moderados del franquismo y las fuerzas políticas de la oposición a la dictadura.

Inicio de la Transición: Reformas y Obstáculos

El Rey Juan Carlos I desempeñó un papel crucial al impulsar reformas destinadas a democratizar el régimen. Inicialmente, nombró presidente de las Cortes... Continuar leyendo "El Proceso de Democratización en España tras la Muerte de Franco" »

La Revolución Industrial: Orígenes, Etapas y Consecuencias

Definición y Cronología

La Revolución Industrial surge en Inglaterra a finales del siglo XVIII y se expande por toda Europa y parte de América durante los siglos XIX y XX.

Primera Etapa de la Revolución Industrial (c. 1760 - 1840)

• Se desarrolla desde finales del siglo XVIII hasta la primera mitad del siglo XIX.
• La revolución se extiende al occidente europeo y Estados Unidos.

Factores que Originaron la Revolución

Factores Físicos

• Inglaterra fue la primera nación en alcanzar la prosperidad y estabilidad económica, social y política, superando al resto de los países europeos.

Factores Económicos Clave

• La eliminación de las medidas mercantilistas, donde el Estado tenía una gran inversión.

Testuinguru Historikoa: Trantsizioa eta Autogobernua

Testuingurua hobeto ulertzeko, atzera egingo dugu denboran; testu hau Trantsizio garaikoa da, Suárez presidente zela argitaratu zena. Honen bidez, euskal lurraldeek autogobernua lortu zuten.

II. Errepublika eta 1936ko Estatutua

II. Errepublika garaian, 1931ko Konstituzioan autonomia eskubidea jasota geratzean, euskaldunak autonomia lortzeko saiakerak egiten hasi ziren. Hainbat proiektu aurkeztu ziren, arrazoi ezberdinengatik onartuak izan ez zirenak: Lizarrakoa, Batzar Kudeatzaileena...

1936an, 1936ko Estatutua (Elgetakoa) idatzi eta onartu zen, Gerra Zibila hasita zegoela. Fronte Popularreko gobernuak EAJ bere alde egotea nahi zuen. Autonomia onartzean, Eusko Jaurlaritzako lehen gobernua osatu... Continuar leyendo "Gernikako Estatutua eta Euskal Autonomiaren Bilakaera" »

Sailkapena

Aurrean dugun testua 1812ko martxoaren 19an Cadizen aldarrikatutako Espainiako lehen Konstituzioaren zati bat da. Hortaz, lehen mailako iturri juridiko-politikoa da, izaera publikokoa. Konstituzio hau Cadizko Gorteetan parte hartu zuten diputatuek idatzi zuten, gehienbat liberalek, eta Espainiako herritar guztiei zuzenduta zegoen.

Analisia

Testu honek Cadizko Konstituzioaren ezaugarri nagusiak laburbiltzen ditu. Hasieran azaltzen da Fernando VII.a zela Espainiako erregea, baina erbestean zegoenez, Gorte Nagusiek hartu zuten legeak egiteko ardura, eta horren emaitza izan zen konstituzio hau. Bertan, bi ideia multzo nagusi bereizten dira: liberalak eta kontserbadoreak.

Ideia liberal nagusiak

• Subiranotasun nazionala: Nazioak (penintsulako

Francoren Dekretua eta Kontzertu Ekonomikoaren Indargabetzea

Lehen mailako testu historikoa da, garai hartan idatzi izan zelako. Formari dagokionez, testu juridikoa da, lege-dekretu bat delako; baina, Francok bere iritzia ematen duenez, politikoa ere badela esan dezakegu. Francisco Francok xedatutako testua da. 1937ko ekainaren 24an argitaratu zen. Testua publikoa da, Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratuta dagoelako.

Dekretuaren Edukia eta Testuinguru Historikoa

Lehenengo paragrafoan, Francok bere iritzia emateko erabiltzen du: Euskal Herriko probintzien kontzertu ekonomikoa pribilegio bat dela. Bigarren paragrafoan, Gipuzkoak eta Bizkaiak kontzertu ekonomikoa armak hartzeko eta mugimendu nazionalaren kontra joateko erabili zutela dio, hortaz,... Continuar leyendo "Euskal Herria XX. Mendean: Kontzertu Ekonomikoa, Estatutua eta Gizarte Aldaketak" »

Revolución de Febrero de 1917: El Inicio del Cambio

La Duma asume entonces el poder y elige un Gobierno Provisional que provoca la abdicación del zar. Se forman los Soviets (consejos espontáneos de obreros y campesinos), lo que genera una dualidad de poderes. La Duma, dominada por kadetes y octubristas, representa a la burguesía, mientras que los Soviets, controlados por mencheviques y eseristas, representan a los obreros y campesinos. Si ambos colaboran, la situación podría mejorar; pero si se enfrentan, la revolución empeorará. Los bolcheviques, liderados por Lenin, ven en esta coyuntura la oportunidad de llevar a cabo su propia revolución.

Desafíos del Gobierno Provisional

El Gobierno Provisional se enfrenta a varios problemas cruciales:... Continuar leyendo "La Revolución Rusa de 1917: Cronología y Protagonistas Clave" »

Municheko Erabakiaren Azterketa

Testuaren Kokapena eta Ezaugarriak

• Jatorria, edukia eta forma: Testu historikoa, politikoa eta zirkunstantziala.
• Egilea: Kolektiboa, Municheko Europar Mugimenduaren Kongresuan bildutako Espainiako 118 ordezkari (80 barneko eta 38 kanpoko, komunistak izan ezik).
• Hartzaileak: Espainiako eta Europako herritarrak, eta erregimen frankistako agintari politikoak. Testu publikoa da.
• Helburua:
  • Nazioarteko iritzi publikoaren aurrean 1962an Espainian ohikoa zen zapalketa-egoera salatzea.
  • Erregimen frankistako agintariei Europako erakundeetan sartzeko bete beharreko baldintzak jakinaraztea.

Testuingurua eta Edukia

Testu honek Municheko Erabakien testuingurua eta edukia azaltzen du, Frankismoaren Espainiaren eta Mendebaldeko Europako... Continuar leyendo "Municheko Kongresua (1962): Frankismoaren Aurkako Erabakia" »

El Reformismo Borbónico y las Nuevas Ideas Ilustradas

La Ilustración: Origen y Fundamentos

La Ilustración fue un movimiento cultural europeo que se desarrolló —especialmente en Francia e Inglaterra— desde principios del siglo XVIII, hasta el inicio de la Revolución Francesa, aunque en algunos países se prolongó durante los primeros años del siglo XIX. Fue denominado así por su declarada finalidad de disipar las tinieblas de la humanidad mediante las luces de la razón. Por ello, el siglo XVIII también es conocido como el Siglo de las Luces.

Los pensadores de la Ilustración sostenían que la razón humana podía combatir la ignorancia, la superstición y la tiranía, y construir un mundo mejor. La Ilustración tuvo una gran influencia... Continuar leyendo "El Reformismo Borbónico y la Ilustración en España: El Reinado de Carlos III" »