Chuletas y apuntes de Historia de Otros cursos

XV. mendetik aurrera, hainbat aldaketa garrantzitsu gertatu ziren Europan. Politikan, absolutismo monarkikoa eta parlamentarismoa garatu ziren. Ekonomia merkataritzaren eta finantzen bidez hedatu zen, eta gizartean artisau, merkatari eta profesionalen eragina handitu zen. Aldi berean, mugimendu intelektualek bestelako gizarte eredu bat posible zela iradoki zuten.

Aro Modernoaren Amaiera eta Zientziaren Aurrerapena

XVII. mendean, metodo zientifikoaren oinarriak finkatu ziren Isaac Newton, Galileo Galilei eta Johannes Kepler bezalako zientzialarien aurkikuntzei esker. Haien lanek XVIII. mendeko aurrerapen zientifikoak bultzatu zituzten.

• XVII. mendea: Metodo zientifikoaren finkapena (Newton, Galileo, Kepler).
• XV. mendetik aurrera: Absolutismoa vs.

Frankismoaren Defentsa eta Teknokratak

Frankismoaren erregimenaren defendatzaileek erabilitako izendapena izango zen Teknokratak: Arlo baten adituak izateagaitik gobernuko kide den norbait. 1957an Francoren gobernura sartu ziren militarrak. Modernizazio ekonomikoaren sustatutako nagusiak. Ekonomian adituak izateaz gain, Opus Dei katoliko ultrakontserbadoreko kideak. Nazionalkatolizismoa: Elizaren eta frankismoaren arteko aliantza sendo bat egon zen. Elizak frankismoa zilegi egin zuen eta errepublikak gizartea sekularizatuz kendu nahi izan zion eragina berreskuratu zuen. Bai, frankismoaren erregimenaren defendatzaileek erabili zuten izendapena izan zen. Franco eta bere jarraitzaileek beren burua "nazionalistak" edo "nazionalak" bezala izendatu... Continuar leyendo "Frankismoa, Errepublika eta Gernikako Bonbardaketa: Azterketa Historikoa" »

Berrezarkuntzako Testuak (1874-1923): Analisi Historikoa

Hurrengo testuak Espainiako Berrezarkuntza garaikoak dira (1874-1923). Garai honetako testu esanguratsuenak aztertuko ditugu, haien egileak, hartzaileak eta testuinguru historikoa kontuan hartuta.

1876ko Konstituzioa (1876-06-30)

Espainiaren funtzionamendu politikoa arautzeko promulgatutako oinarrizko legea (testu juridikoa) da. Egile kolektiboa: garaiko erregearen izenean parlamentuak promulgatutako konstituzioa da. Hartzailea ere kolektiboa zen: testua espainiar guztientzat promulgatu eta argitaratu zen. Berrezarkuntza garaian (1874-1923), Alfonso XII.aren garaian (1875-1885) idatzi zuten.

ABCren Editoriala

Gaurkotasuneko gai bati buruz egunkari baten iritzia adierazten duen artikulua (editoriala)... Continuar leyendo "Berrezarkuntzako Testuak: Analisia eta Testuingurua" »

I. Sailkapena

Testuaren gaia:
Emakumeen boto-eskubidearen defentsa Espainiako konstituzio berrian sartzeko proposamena.

Testuaren izaera:

• Iturria: Testu hau historikoa da, lehen mailakoa, 1931ko irailaren 1ean Gorte Konstituziogileetan esandakoa baita.

• Eduki mota: Politikoa da, parlamentuan egindako hitzaldi publiko bat delako, helburu argi batekin: emakumearen boto-eskubidea defendatzea.

• Hartzailea: Testua publikoari zuzenduta dago, baina zuzenean Gorteetako legegileei zuzentzen zaie.

• Helburua: Emakumeek botoa emateko eskubidea izatea defendatzea, konstituzioan sartua izan dadin.

• Kokapena espazio-denboran: Espainia, 1931ko Bigarren Errepublika hasieran. Hitzaldia Gorteetan emana da, konstituzio berria idazten ari ziren garaian.

• Egilea: Clara Campoamor,

El Retorno de los Exiliados y la Consolidación de la Democracia Venezolana

El Regreso de los Exiliados

El inicio de la etapa democrática se marcó con la llegada a Maiquetía de figuras políticas clave. Entre ellos se encontraban:

• Jovito Villalba e Ignacio Luis Arcaya (de la URD y el PCV).
• Rómulo Betancourt y Rómulo Gallegos (de AD).
• El Dr. Rafael Caldera (de Copei).

Todos fueron recibidos por numerosas personas, no solo militantes de sus respectivos partidos, sino también simpatizantes de otras facciones e independientes. Esto reflejó un sentimiento de unidad nacional surgido en la etapa final de la lucha por derrocar a la dictadura, un sentimiento conocido como el Espíritu del 23 de enero.

Un Pacto que Viajó de Nueva York a Caracas

Antes... Continuar leyendo "Transición Democrática Venezolana: Del Pacto de Nueva York a los Desafíos Post-Dictadura" »

Berrezarkuntzaren sorrera eta oinarriak (1874-1885)

Berrezarkuntzaren sistema politikoa Sei Urteko Iraultzailearen (1868-1874) porrotaren ondoren sortu zen. Garai horretan Espainiak ez zuen egonkortasunik lortu: errepublika, gerrak eta pronuntziamendu militarrak izan ziren nagusi. Egoera horren aurrean, Antonio Cánovas del Castillo politikariak Borboien dinastiaren Berrezarkuntza prestatu zuen, helburu argi batekin: egonkortasun politikoa bermatzea, ekonomiaren eta gizartearen garapena ahalbidetzeko.

1874an, Alfontso XII.ak Sandhursteko Manifestua argitaratu zuen, monarkia konstituzional eta moderatu baten alde eginez. Handik gutxira, Martínez Camposek Sagunton egindako pronuntziamenduaren bidez, Alfontso XII.a Espainiako errege aldarrikatu... Continuar leyendo "Espainiako Berrezarkuntza (1874-1923): Sistema eta Krisia" »

Independentzia Gerra (1808-1814): Cadizko Gorteak eta 1812ko Konstituzioa

Gatazka honen abiapuntua Karlos IV.aren erregealdiko krisia (1788-1808) izan zen. Arazo batzuk kanpotik zetozen: lehenago Borboikoen absolutismoa abolituko zuen Iraultza eta, geroago, Napoleon Bonaparteren politika espantsionistaren biktima. Beste arazo batzuk Espainiako barne arazoak izan ziren: ekonomia ahulari lotutako krisi ekonomikoa eta, arazo nagusia, monarkiaren barruko krisi politikoa.

Frantziaren aliatuak izan ziren gerraren aurreko urteetan, Fontainebleauko Ituna sinatu zuten 1807an. Espainiako agintariek britainiarren aliatu portugaldarra zigortzera zihoazen tropa frantsesei pasatzen utzi zieten. Aranjuezen herri matxinada bat piztu zen, Fernando, Asturiasko... Continuar leyendo "Independentzia Gerra eta Cadizko Gorteak: Espainiaren eraldaketa (1808-1833)" »

Cronología de Eventos Clave (1833-1876)

Las Guerras Carlistas y la Transición (1833-1876)

• 1833: Muerte de Fernando VII. Estallido de la Primera Guerra Carlista (1 de octubre).
• 1834: Estatuto Real.
• 1835: Insurrecciones y revolución liberal.
• 1837: Constitución de 1837.
• 1839: Convenio de Vergara (Abrazo entre Maroto y Espartero).
• 1846-1849: Segunda Guerra Carlista (Guerra dels Matiners).
• 1860: Pronunciamiento de Carlos VI (Ortegada).
• 1861: Muerte de Carlos.
• 1872-1876: Tercera Guerra Carlista.
  • 1872: Reinado de Amadeo I.
  • 1874: Proclamación de Alfonso XII.
  • 1876: Victoria definitiva.

Reinado de Isabel II (1844-1868)

• 1844-1868: Reinado efectivo de Isabel II.
• 1844-1854: Década Moderada.
  • 1845: Constitución de 1845.
  • 1849: Surgimiento del Partido Demócrata.
  • 1851:

La conquesta catalana de Mallorca i el Dret

La conquesta catalana de Mallorca va implicar l'aplicació del Dret comú com a Dret supletori.

Carta de Privilegis de Mallorca de 1231

La Carta de Privilegis de Mallorca de 1231 establia un dret general, però incomplert, per a tota l'illa. No incloïa Dret supletori, més enllà dels privilegis i els capítols de Dret penal dels Usatges.

Els Furs de València i el Codi de Justinià

Els Fori Valentiae són una recensió del Codi de Justinià, igual que les Consuetudines Valentiae de 1240.

Diferències entre Mallorca i Menorca

Llibre de Costums de Menorca (1308)

Quina diferència hi ha amb el llibre de costums atorgats a Menorca per Jaume II de Mallorca el 1308? Aquest incorpora esmenes al model mallorquí,... Continuar leyendo "Evolució del Dret a Espanya: Segles XIII-XIX" »

Las Consecuencias del Colonialismo

La acción colonizadora tuvo profundas consecuencias para las colonias, siendo estas tanto positivas como negativas. Las potencias coloniales, a menudo, buscaban presentarse ante el mundo como los benefactores de la sociedad indígena, una labor a la que contribuyeron activamente las misiones religiosas.

Impactos Positivos (Según la Visión Colonial)

Las potencias coloniales destacaron las siguientes mejoras introducidas en los territorios:

• Se puso fin a las luchas tribales y a la esclavitud que aún persistía en ciertas regiones.
• Se creó una amplia red de hospitales, llevando a los mejores médicos de las metrópolis a las colonias.
• Se construyeron escuelas, extendiendo la enseñanza entre los indígenas.
• Se