Chuletas y apuntes de Física de Secundaria

Uhinak

Uhinaren ezaugarriak

Uhina: Puntu batetik bestera energia hedatzeko modu bat da, materia lekualdatu gabe.

Uhin-anplitudea: Anplitudea uhin baten gailurrak hartzen duen altuera da.

Uhin-luzera, unitatea: Bi gailurren arteko distantzia da. Metrotan neurtzen da.

Periodoa, unitatea: Periodoa oszilazio bat betetzeko behar den denbora da. Segundoetan neurtzen da.

Uhin baten puntu maximoa gailurra da, eta minimoa harana.

Uhin-luzera txikiko uhinek energia handia garraiatzen dute.

Uhinaren sailkapena

Uhina hedapen-norabidearen arabera: Bi multzotan sailkatzen dira: zeharkakoak eta luzetarakoak.

Zeharkako uhinetan, partikulen bibrazioa uhinaren hedapen-norabidearekiko perpendikularra da.

Argia

Argiaren ezaugarriak

Argiaren abiadura airean: Argiaren abiadura... Continuar leyendo "Uhinak, Argia eta Soinua" »

Força de fregament:

Lleis de Newton:

1a Llei de la Dinàmica:

Quan la força que actua sobre un cos és zero, el cos manté el seu estat de moviment: si estava en repòs, continua en repòs i si estava en moviment seguirà movent-se amb MRU.

2a Llei de la Dinàmica:

Quan sobre un cos actua una força, li provoca una acceleració de la mateixa direcció i sentit que la força de manera que: F/a = m.

3a Llei de la Dinàmica:

Quan un cos exerceix sobre un altre cos una força anomenada acció, el segon respon amb una força igual i de sentit contrari, la reacció.

Llei de Hooke:

Diu que quan s'aplica una força a una molla, li provoca una deformació directament proporcional al valor d'aquesta força.

Pla inclinat:

Les lleis de Kepler:

1a Llei:

Tots... Continuar leyendo "Principis de la física clàssica" »

Fundamentos de la Medición: Conceptos, Magnitudes e Instrumentos

¿Qué es Medir?

Medir es comparar el valor de una magnitud con otra que se toma como unidad de referencia.

La Velocidad: Un Ejemplo de Magnitud Derivada

La velocidad (V) es la magnitud que describe la rapidez con la que se desplaza un móvil. Depende del espacio recorrido (e) y del tiempo empleado (t). Su fórmula es: V = e/t.

Magnitudes Físicas Fundamentales

Las magnitudes básicas (o fundamentales) son aquellas que son independientes de todas las demás. En el Sistema Internacional de Unidades (SI), las magnitudes fundamentales son:

• Longitud
• Masa
• Tiempo
• Temperatura
• Intensidad de corriente eléctrica
• Cantidad de materia
• Intensidad luminosa

Tabla de Magnitudes, Unidades y Símbolos del SI

Korronte elektrikoen arteko indarren zergatia

Badakigu mugitzen ari den karga batek eremu magnetiko bat sortzen duela, kargaren balioaren, abiaduraren eta distantziaren menpekoa dena. Korronte elektriko batek ere eremu magnetiko bat sortzen du, korrontea higitzen ari diren karga elektrikoen multzoa baita.

Bestetik, eremu magnetiko batek, higitzen ari den beste karga baten gainean indar jakin bat eragiten du, F_m, Lorentzen indarra deiturikoa:

F_m = q(v × B)

(Indar horren norabidea eta noranzkoa eskuineko eskuaren arauaren bidez zehazten dira: F, B eta V). Eremu magnetikoaren barruan korronte-elementu bat dagoenean, eremuak indar magnetikoa eragiten dio korronteari, higitzen ari diren karga-multzoa baita korronte hori. Garapen matematikoa honako... Continuar leyendo "Korronte Elektrikoen Arteko Indarrak eta Amperearen Definizioa" »

Las fuerzas son agentes que la física utiliza para explicar interacciones entre los cuerpos.

Una fuerza es la acción de un cuerpo a otro produciendo una deformación o modificación en el estado de reposo o movimiento.

 Tipos de Deformaciones:

• Deformación elástica: aquellos que recuperan su tamaño y forma original.
• Deformación plástica: materiales que quedan deformados.

Alteraciones del movimiento: Fuerzas que pueden cambiar el estado de reposo o también su movimiento.

Un dinamómetro: instrumento para medir fuerza (N = newton).

Partes del dinamómetro:

• Muelle: Alarga para aplicar fuerza.
• Indicador: Mueve el movimiento del muelle y muestra su fuerza.
• Gancho: Se engancha al cuerpo para medir la fuerza.

Sistemas de Fuerzas:

Fuerzas con el mismo... Continuar leyendo "Interacciones y fuerzas en la Física" »

Hotza ala beroa?

Hotza ala beroa?

Hautematen ditugun bero eta hotz sentsazioak faktore haueen mende daude:

• Ukitu dugun gorputzaren tenperatura, eta haren aurretik ukitu dugunarena.

• Gure gorputzeko beroa zer abiaduran igarotzen den ukitzen dugun gorputzera.

Tenperatura magnitua

Mugitzen ari diren partikulek energia zinetiko deritzon energia mota dute.

Gorputz baten tenperatura (T) hura osatzen duten partikulen batez besteko energia zinetikoa neurtzeko modu bat da.

Barne-energia

Gorputz baten barne-energia gorputz hori osatzen duten partikula guztien energia da. Kasu askotan esan dezakegu gorputzaren partikula bakoitzaren energia zinetikoaren batura dela.

Gorputz baten barne-energia faktore hauen mende dago:

• Partikulen kopurua (masa).

• Substantzia mota (partikulen

Las Leyes de Kepler y la Dinámica Solar

Las Leyes del astrónomo alemán Johannes Kepler (1571-1630) explican la dinámica del Sistema Solar y por qué la fuerza de atracción es menor sobre Neptuno y mayor sobre Venus.

Kepler demostró que las órbitas de los planetas no son circulares, sino elípticas, estableciendo las siguientes leyes:

• Primera Ley: Las órbitas de los planetas son elípticas, con el Sol ocupando uno de sus focos.
• Segunda Ley: En su movimiento de traslación, los planetas barren áreas iguales en tiempos iguales.
• Tercera Ley: El tiempo que tarda un planeta en dar la vuelta al Sol es proporcional a su distancia media al Sol. Los planetas más lejanos tardan más que los cercanos.

El Sol: Centro de Nuestro Sistema

El Sol es una... Continuar leyendo "Física del Cosmos y Tecnologías de Observación Espacial" »

Conceptos Fundamentales de la Temperatura y el Calor

¿Qué es la Temperatura?

La temperatura es una magnitud física que mide el grado de agitación térmica de las partículas de un cuerpo, es decir, su nivel de energía térmica. Se mide mediante termómetros. Estos instrumentos funcionan, por ejemplo, aprovechando la contracción o dilatación de una sustancia (como el mercurio) contenida en un bulbo. Al calentarse, el mercurio se dilata y asciende por un tubo capilar de vidrio, indicando la temperatura.

Escalas de Medición de Temperatura

• Escala Celsius: Donde 0 ºC es el punto de congelación del agua y 100 ºC su punto de ebullición.
• Escala Fahrenheit.
• Escala Kelvin: Donde 0 K representa el cero absoluto, equivalente a -273.15 ºC, el punto

Erradioaktibitatea: Oinarrizko Kontzeptuak

Erradioaktibitatea substantzia erradioaktiboek intentsitate handiko erradiazioak igortzeko duten propietatea da. Erradiazio horiek gorputz opakuak zeharkatzeko, airea ionizatzeko, plaka fotografikoak inpresionatzeko eta zenbait substantziaren fluoreszentzia kitzikatzeko gai dira.

Erradiazio Motak

Substantzia erradioaktiboek igorritako erradiazioak alfa (α), beta (β) eta gamma (γ) erradiazio modura sailkatu ziren, beren sarkortasunaren arabera, txikienetik handienera. Erradiazio horiek nukleo atomikoan sortzen dira.

Desintegrazio Erradiaktiboa

Nukleo atomiko batek α, β edo γ erradiazioa igortzean, nukleoaren egoera aldatu egiten da edo beste mota bateko nukleo bihurtzen da. Kasu horretan, desintegrazioa... Continuar leyendo "Erradioaktibitatea eta Fisio Nuklearra" »

Ekuazio bikarratuak laugarren mailako ekuazioak dira, eta ez dute maila bakoitiko gairik. Itxura hau daukate: ax⁴ + bx² + c = 0 à Ekuazio bikarratuak ebazteko, aldagai aldaketa egiten da x⁴=t² eta x²=t.  à Ekuazio hau ebazterakoan, t ezezagunarentzat bi balio lortuko ditugu. T-ren balio positibo bakoitzeko, x-ren bi balio lortuko ditugu 

Irrazionalak:1. erroak kendu. 2. atalak karratura jaso. 3. ebatzi --> 2 soluzio posible. ADB: 

inekuazioak edo baldintzako desberdintzak.  desberdintze ikurrak: >,

DESBERDINTZEN PROPIETATEAK: 1PROPIETATEA: Desberdintza batek ez du zentzuz aldatzen atal bakoitzari zenbaki bera gehitzen edo kentzen zaionean. Hau da,  a > b bada, a + c > b + c betetzen da .2. PROPIETATEA: Desberdintza batek ez... Continuar leyendo "Ekuazio Bikarratuak eta Desberdintzen Propietateak" »