A xeografía da poboación estuda as relacións entre a poboación e o espazo

Enviado por Chuletator online y clasificado en Geografía

Escrito el en gallego con un tamaño de 24,07 KB

 

POBOACIÓN ESPAÑOL;Movementos naturais da poboación
O estudo dos movementos naturais da poboación Presta atención aos fenómenos da fecundidade, a natalidade, a mortalidade xeral E a mortalidade infantil, e tamén a esperanza devida. Os réximes demográficos diferencian tres etapas, que se Coñecen como réxime demográfico antigo, transición demográfica e réxime Demográfico moderno, atendendo á evolución das taxas de natalidade e Mortalidade. España atópase actualmente na última destas etapas, que se estende Desde finais dos anos
1970 ata os nosos días. Natalidade,mortalidadeefecundidadenoréximedemográficoactual. Desde comezos do século XX, a natalidade en España amosou unha tendencia descendente, que se Intensificou a finais da década de 1970. Esta propensión á baixa situou a España, ao final do século XX, nun dos índices de fecundidade máis baixos de Europa. O descenso da natalidade fixo que o número de nados se achegase ao Número de falecidos, o que se traduciu nun escaso crecemento natural dapoboaciónÁ baixa natalidade houbo que lle Sumar unha esperanza de vida cada vez máis prolongada, de xeito que se Incrementou a porcentaxe de persoas con idades superiores aos 65 anos. Como Consecuencia disto, a poboación española entrou nunha fase de avellentamento Progresivo A partir do cambio de século, as estatísticas amosan unha repunta da Natalidade, de maneira que no ano 2007 se situaba nun 11 por mil, a cifra máis Alta rexistrada desde 1979. Este cambio de tendencia foi debido á chegada á Idade fértil das mulleres nadas nos anos de forte crecemento demográfico, así Como áchegada masiva de Inmigrantes estranxeiros novos, atraidos polo crecemento da economía española. Debido á crise económica diminuirá o número de inmigrantes, ao que hai que Sumar a entrada de xeracións con menor número de mulleres nas idades máis Fecundas. En consecuencia, hai unha redución das taxas de natalidade xeral. As Previsións do Instituto Nacional de Estatística indican que a poboación Española podería chegar a un crecemento vexetativo que estará nuns niveis moi Baixos a finais desta década, e coa probabilidade de seguir diminuíndo, polo Que a diferenza entre o número de nacementos e o de defuncións tenderá a se Igualar. Ao longo do século XX, a mortalidade en España caeu debido ao importante descenso da mortalidade infantil e ao Aumento da esperanza de vida. En 1900, a taxa de mortalidade era do 28,3‰, Mentres que na década de 1980 chegou a serdo 7,4‰. No entanto, a partir de 1985 rexistrouse un lixeiro aumento, debido ao Progresivo avellentamento da poboación. En 2007, a taxa de mortalidade era do 8,6‰. A primeira causa de falecemento foron as enfermidades cardiovasculares, Cunha maior incidencia na poboación masculina, a partir dos 45 anos.Entre os 15 E os 44 anos, o maior número de defuncións ocasiónanos os accidentes de tráfico E a SIDA. A poboación masculina é tamén a máis afectada. A incidencia destas Causas de falecemento segue unha tendenciadecrecente. A taxa de mortalidade infantil en España é moi baixa: 3,5 Por cada mil nados vivos en 2007, de maneira que se sitúa ao nivel dos países Máis avanzados do mundo. Ata hai pouco, o número de matrimonios por cada 1000 habitantes era un dato

significativo porque gardaba relación directa coa Natalidade, pero actualmente resulta un dato pouco fiable, dado o aumento de Parellas de feito e de familias monoparentais. A taxa media de fillos por Muller, que no ano 2007 foi de 1,4, prevese que se sitúe no 1,5, pero aínda que As mulleres teñan máis fillos, a poboación non medrará porque haberá menos Mulleres en idade de procrear O que non semella que vaia cambiar é a idade Media de maternidade, estabilizada, en 2007, ao redor dos 31 anos. Este atraso Na maternidade, que antes se situaba nos 25 anos de media, débese, entre outras Causas, á dificultade que representa ter fillos sen contar antes cunha Situación laboral sólida.Para que unha poboación se manteña estable, é Necesario que unha xeración sexa relevada pola seguinte. Esta substitución Acádase cunha media de 2,1 fillos por muller. Nos últimos anos, a inmigración Modificou a tendencia á baixa da natalidade, pero isto non garante o reemprazo Xeracional. Desequilibrios territoriais no movemento natural da poboación. Actualmente, todas as comunidades autónomas posúen baixas taxas de natalidade, De mortalidade e de crecemento natural. Non obstante, existen certos contrastes Debidos á diferente estrutura por idades. As causas herdadas son o distinto Comportamento tradicional da natalidade e as diferenzas de desenvolvemento Económico, causantes das migracións. Estas aféctanlle principalmente á Poboación nova e provocan o envellecemento das rexións emigratorias (onde Descende a natalidade e aumenta a mortalidade) e o rexuvenecemento das Inmigratorias. En España, as migracións tiveron lugar entre 1950 e 1975, desde As rexións agrarias do interior ás urbano – industriais. A crise de 1975 detivo Estas migracións e afundiu a natalidade nas rexións máisafectadas As causas actuais son os novos factores de Desenvolvemento económico a partir da crise e a inmigración estranxeira, que Desde 1995 achegapoboación nova e Elevación danatalidade. As  comunidades  Autónomas  con  maior  dinamismo  Demográfico contan, respecto á media española, con taxas de Natalidade máis elevadas, taxas de mortalidade máis baixas e crecemento natural Máis alto. En xeral, presentan unha estrutura demográfica relativamente máis Nova, causada por un comportamento tradicional máis natalista (Andalucía, Murcia E as cidades de Ceuta e Melilla), por ser foco de inmigración interna en épocas Pasadas (Madrid, Cataluña, Comunidade Valenciana, Baleares) ou por recibir unha Forte inmigración estranxeira desde a década de 1990 (todas elas). As Excepcións neste grupo son Canarias, onde a favorable estrutura por idades Compensa a baixa natalidade, e Navarra, onde a desfavorable estrutura por Idades se compensa cunha natalidade relativamente máis alta. As  comunidades  Autónomas  en  declive  demográfico  teñen,  respecto á Media española, taxas de natalidade máis baixas, taxas de mortalidade máis Altas e crecemento natural máis baixo, negativo en moitos casos. Presentan unha Estrutura demográfica fortemente envellecida, por sufrir unha intensa Emigración en épocas pasadas (Galicia e as comunidades do interior peninsular); Pola prolongada incidencia da crise industrial de 1975 (rexiónsde antiga tradición industrial da cornixa Cantábrica), e por contar na actualidade con menor inmigraciónestranxeira Mobilidade espacial A dinámica da poboación non depende só Da relación entre nacementos e defuncións (crecemento natural), senón tamén da Mobilidade da poboación ousaldo Migratorio. Os movementos migratorios españois adoitan clasificarse en Migracións transoceánicas históricas, ata mediados do século XX, cuxo principal Punto de destino foron diversos países de América Latina, e migracións Modernas, desde finais da década de 1950, que presentaron unha dobre vertente: As migracións interiores campo - cidade e as migracións exteriores, cara aos Países industriais de Europa Central e Occidental. As migracións campo - cidade Tiveron lugar cando aumentou a poboación rural, diminuíu a poboación empregada Na agricultura e aumentou a demanda de man de obra na industria e nos servizos. Desde 1961 producíronse vinte millóns de desprazamentos interiores. A metade Dos españois vive nun municipio distinto do que naceu, e case unha cuarta parte Nunha provincia diferente á do seu nacemento. Por iso, as migracións interiores Tiveron unha grande influencia sobre a distribución da poboación en España e Sobre as variacións espaciais na súa composición. O éxodo rural: de 1900 a 1975: No primeiro terzo do século XX rexistráronse fortes correntes migratorias desde as zonas rurais ás cidades Impulsadas polas novas actividades industriais e de servizos das áreas urbanas. Estes movementos interrompéronse durante a Guerra Civil e a inmediata Posguerra, para rexurdir con moita máis forza nos anos cincuenta e,sobre todo, Nos sesenta e primeira metade dos setenta. Nesa época, a economía española Experimentaba un elevado ritmo de crecemento, apoiado na industrialización e o Turismo, que estimularon a construción de vivendas e infraestruturas, así como Os servizos ás empresas e á poboación. Ao mesmo tempo, produciuse a Mecanización de gran parte das tarefas agrarias, o que orixinou un éxodo masivo De poboación no medio rural. Só nos a nos sesenta do século XX cambiaron de Residencia 4,2 millóns de españois, o 60% dos cales se trasladaron a outras Provincias. Na distribución espacial destas migracións interiores cabe Distinguir os seguintes espazos de orixe e destino: Os  espazos  Emisores  eran  as áreas rurais do interior peninsular,ou espazos con sistemas agrarios en crise: Andalucía, Estremadura, as dúas Castelas, Aragón, Asturias, Galicia etc. Os Espazos tractores foron Madrid, Cataluña e   O País Vasco, que se atopaban en pleno Proceso de industrialización A chegada de inmigrantes xerou o crecemento das Grandes áreas urbanas, como Madrid, Barcelona, Bilbao, Valencia, Zaragoza e Sevilla. Tamén creceron cidades máis pequenas, como Tarragona, Valladolid, Vigo, Avilés  ou Huelva, e as principais áreas turísticas dopaís. Novas pautas das migracións interiores: De 1975 á actualidade: As migracións interiores masivas de carácter Laboral finalizan bruscamente a mediados dos anos setenta do século XX, como Consecuencia da crise económica que se produciu a causa da alza do prezo do Petróleo. Desta maneira, entre 1975 e 1985 debilitáronse os fluxos migratorios Interprovinciais. Continúan, con menor intensidade, os movementos de poboación Nova desde o medio rural ata as cidades, ao tempo que se inician os movementos De retorno de emigrantes en sentido oposto. Coa recuperación económica de Mediados dos anos oitenta do século pasado, os fluxos reactívanse, aínda que Sen alcanzar a intensidade dos tempos do éxodo rural nin os niveis doutros Países europeos. Destaca un modelo migratorio novo, en que as migracións Interprovinciais (económicas e motivadas por cambios de emprego) perden Importancia a prol das migracións intraprovinciais, orixinadas por cambios no Lugar de residencia, pero non necesariamente de emprego. Na actualidade, a Maior parte dos fluxos migratorios son de curta distancia, e están ligados á Expansión urbana. O crecemento das principais cidades desborda os termos Municipais e trasládase aos municipiosveciños. Ese cinto de municipios próximos ás grandes cidades é o que experimentaun maior crecemento demográfico, debido Sobre todo á inmigración de poboación nova. Este proceso é posible a causa da Confluencia dunconxunto de factores Técnicos (a mellora das infraestruturas de trasporte arredor das cidades), Económicas (a carestía do solo e a vivenda incita os mozos a buscar vivendas Máis baratas nos arredores das cidades) e culturais e ambientais (moitos mozos Buscan novos estilos de vida máis ligados á natureza, fuxindo da deterioración Do medio ambiente das áreasurbanas). Ainmigración A partir dos últimos decenios do século XX iniciouse unha nova etapa nas migracións. O Desenvolvemento económico transformou España dun país tradicionalmente Emigrante a un país receptor de inmigración. Depaís de emigración a país de Inmigración: os novos fluxos migratorios Tras a entrada de España na UE E a superación da crise económica da primeira metade dos anos oitenta do século XX, o país comezou a converterse en destino dos fluxos migratorios Internacionais. En 1985, España só contaba cuns 250.000 residentes Estranxeiros, o que supoñía un 0,6% da poboación total. A finais da primeira Década do século XXI, esta cifra supera xa os 5,2 millóns, representando o11,3% Da súa poboación, inda que esta cifra tende a reducirse nos últimos anos por Mor da crise económica desde 2007. A conxunción dun descenso da emigración e un Aumento sen precedentes da inmigración exterior propiciou que o saldo Migratorio en España sexa claramente positivo desde os anos oitenta do século Pasadoata o ano 2011 - momento en que A tendencia, por mor da crise económica, se volveinverter. Canto á inmigración estranxeira en España podemos Distinguir dúas fases en que non só se produciu un cambio substancial no número De estranxeiros presentes no país senón tamén na súa composición. Durante a Primeira fase (nos anos oitenta do século pasado), a maior parte dos Estranxeiros residentes en España procedían de Occidente, o centro e o norte de Europa. Este continxente respondía basicamente a dúas motivacións Numerosos Xubilados europeos elixiron España para retirarse e poder gozar do seu clima e Estilo de vida. Estes cidadáns concentráronse na costa mediterránea da Península e nos arquipélagos de Baleares e Canarias, onde seguen representando Unha porcentaxe elevada das súaspoboacións. Outro grupo importante foi o dos traballadoresdasmultinacionais europeas que     se        foron  asentandoespecialmente   en Madrid e Barcelona. Ademais, existía unha colonia crecente demarroquísque comezaron a acudir a España Durante esa época na buscadetraballo.  Nunha segunda fase, durante A década de 1990 e os primeiros anosdonoso século, Chegaron ao noso país numerosos cidadáns de Europa doLeste,así comolatinoamericanoseasiáticos,ávezquecontinuabaofluxodenorte       africanos. A maior parte dos inmigrantes Procede agora de América Latina, norte de África e Europa. Entre os primeiros Destacan os ecuatorianos, colombianos, bolivianos e peruanos; entre os segundos Predominan os marroquís; e entre os terceiros, os máis numerosos son agora os Romaneses, seguidos de británicos, búlgaros, alemáns e italianos. Tamén existe Un importante colectivo de chineses.Distribución espacial e actividade de poboación Inmigrante: Os    estranxeiros concéntranse nas áreas máis Dinámicas do territorio español, é dicir, ondehai máis oportunidades de emprego. Destacan especialmente Madrid, xunto Do litoral mediterráneo e as illas. Non obstante, os inmigrantes chegaron a Practicamente todos os recantos do territorio, malia que a maior parte se Concentra  nas  grandes  Cidades.  Tamén  existe  Un  importante  número de estranxeiros, sobre todo africanos, En áreas rurais con agricultura intensiva. Polo tanto, a súa localización Espacial está moi relacionada co tipo detraballo Que desempeñan. En xeral, os inmigrantes ocupan postos de traballo que  non eran cubertos pola poboación española, Polo que non hai propiamente unha situación de competencia coa poboaciónautóctona.Efectos da inmigración: Os inmigrantes, co seu traballo, contribuíron de Forma decisiva ao crecemento económico de España nos anos anteriores á crise Económica. Ademais, a chegada de estranxeiros freou o proceso de envellecemento Da poboación, xa que entre eles predominan os adultos novos e as súas taxas de Natalidade son superiores ás da poboación española.

a)O ESPAZO URBANO Debido á dilatada historia da maior parte das cidades españolas, estas Posúen elementos de épocas moi distintas, que lles confiren as súas diferentes Zonas un carácter diverso: o centro histórico, cos seus monumentos e rúas estreitas E tortuosas; os ensanches, de trazado regular; os arrabaldes, de crecemento Desordenado; os desenvolvementos urbanos densos, en edificación aberta; e as Novas periferias, cada vez máis dispersas e fragmentadas. As distintas partes Da cidade conéctanse entre si a través dos sistemas de transporte urbano, Utilizados pola poboación para a realización diaria deactividades. A cidade é un organismo en constante evolución; Transfórmase constantemente,non só Polo seu crecemento cara o exterior, senón tamén polos procesos de Reestruturación que teñen lugar no seu interior. As áreas urbanas expándese en Superficie como nunca antes o fixeran, coa creación de novos espazos Residenciais e áreas de actividadeeconómica Os crecementos non sempre se producen nos bordos do espazo xa edificado, senón Que, con frecuencia, os novos centros comerciais, parques empresariais ou Urbanizacións se constrúen en lugares cuxos arredores non presentan ningunha Outra edificación. Neste sentido, fálase dun proceso de fragmentación do espazo Urbano, xa que este se presenta como un conxunto de espazos aillados e Conectados entre si por autovías eestradas. Cidade difusa Nos últimos anos producíronse decisivos cambios na morfoloxía Urbana. O modelo de cidade mediterránea, compacta, foise substituíndo polo tipo De cidade difusa de modelo anglosaxón. A cidade difusa ou dispersa esténdese Horizontalmente e está separada en áreas especializadas e monofuncionais: zonas Residenciais (diferenciadas clases sociais), áreas comerciais, zonas de lecer, Centro de ensino, universidades, barrios administrativos e de oficinas…Ademais Diminúe aquilo que é propio da cidade: o contacto humano, os intercambios e a Sociabilidade. Trátase dunha zona urbana caracterizada pola mestura de usos e De funcións con tendencia a ocupar un territorio moi extenso. A dispersión ou Espallamento urbano implicou unha aceleración na ocupación do espazo, xa que os Modelos  de  urbanismo  Suburbano  son  altamente  Consumidores  de  solo;tamén Implicou unha exacerbación da mobilidade individual: as viaxes pendulares Cotiás (por motivos de traballo, estudo ou lecer) aumentaron en número e Distancia xa que o ámbito de relación pasou a ser o da escala rexional Metropolitana. Os cambios no centro urbano (Degradación vs Rehabilitación) A Partir da 2ª metade do s.XIX, os centros históricos de moitas cidades españolas Comezaron a sufrir unha progresiva deterioración e abandono; en efecto, coa Construción dos ensanches, as clases altas encetaron a deixar os centros Históricos e despois tamén o fixeron outros grupos sociais. Desde mediados do S.XX, intensificouse a perda de poboación nestas zonas. A maior parte dos que Permaneceron eran anciáns con baixos niveis de renda, polo que o centro Experimentou un proceso de envellecemento e empobrecemento.Todo isto reflectiuse nunha Deterioración urbana, xa que moitas vivendas quedaron baleiras e noutras non se Realizaron as obras necesarias de mantemento e renovación. Ao mesmo tempo a Actividade económica tamén se foi desprazando cara os ensanches, onde se podía Dispoñer de edificios máis amplos e modernos para instalar os negocios. O Centro histórico só foi capaz de reter algúns centros administrativos e Eclesiásticos instalados en edificios monumentais, así como os comercios Tradicionais; pero, gran parte do emprego trasladouse a outras zonas. Ao longo Das últimas décadas (especialmente, a partir dos anos oitenta do século Pasado), as tendencias anteriores víronse, en parte compensadas por procesos de Revitalización destas zonas debido a: Políticas públicas de conservación e revitalización. As administracións públicas investiron cuantiosas sumas na rehabilitación Dos edificios e na mellora dos espazos públicos, rúas e prazas. Ademais, deron Un novo uso a vellos monumentos, converténdoos , por exemplo, en edificiosadministrativos ou universitarios, e Dinamizando así a vida dos centroshistóricos. Desenvolvemento do turismo cultural. Nos últimos anos produciuse en toda Europa unha auténtica explosión do turismo Urbano, particularmente do denominado turismo cultural que potenciou a Rehabilitación dos centros históricos españois, mediante a restauración de Edificios e a peatonalización de rúas e prazas. No interior dalgunhas cidades Están atraendo poboación nova e de maior nivel de renda, o que contribúe a Conservar os edificios residenciais e dinamizar estaszonas. Cambio de Actitude da poboación local. A poboación local tamén cambiou a espazo deteriorado, comeza agora a velo como unha área de oportunidadeseconómicas e tamén como un lugar agradable para Vivir. Así, os centros dalgunhas cidades están atraendo poboación nova e de Maior nivel de renda, o que contribúe a conservar os edificios residenciais e Revitalizar estas zonas. Pese a esta transformación dos centros históricos nos últimos anos, aínda subsisten algúns problemas; especialmente algúns barrios Onde, ao  solo eran moi diversos (multifuncionalidad A cidade preindustrial sufriu notables modificacións como Resultado dos procesos de Industrialización desde mediados do s. XIX ata a década de 1960. Os Usos do solo no casco antigo experimentaron unha progresiva tercerización, que Consolidará ao casco antigo como o centro comercial e de negocios da cidade (CBD). O resultado foi, como citamos no punto anterior, o desprazamento dos Usos residenciais e a deterioración dos edifico pola contaminación e polas Vibracións do tráfico As cidades que nesta época implantaron industrias Modernas atraeron unha numerosa poboación campesiña e estendéronse creando Ensanches para os burgueses, barrios industriais e obreiros, e barrios Axardinados. Nos usos do solo acabou producíndose unha división social entre Unha área residencial e cara para a burguesía e as zonas industriais e os Barrios marxinais -con escasos servizos e equipamentos- para o proletariado que Creceron arredor do ensanche, ao longo das estrada e camiños que partían da Cidade ou xunto ás industrias e ás estacións ferroviarias. Os barrios-xardín Creáronse a finais do s. XIX e no primeiro terzo do s. XX. Son o resultado da Difusión en España das ideas naturalistas, que propugnaban o achegamento á Natureza. Tratábase, en principios de vivendas destinadas ás clases medias e Baixas, se ben co tempo tamén as clases altas demandaron este tipo de espazos. Co posterior crecemento da cidade, estes espazos quedaron situados en zonas Relativamente céntricas, o que favoreceu a súa revalorización e, en bastantes Casos, o seu cambio de uso, xa que numerosas casas foron ocupadas por  pequenos negocios; por exemplo gardarías ou Clínicasprivadas. Desde mediados do 1950 e sobre Todo na década de 1960, as principais cidades españolas iniciaron un enorme Crecemento. As súas causas foron o crecemento natural da poboación e a Inmigración campesiña, atraida polo auxe industrial e o progresivo Desenvolvemento dos servizos, especialmente do turismo. Así, as cidades Ampliaron considerablemente a área edificada e crearon extensas periferias ao Longo dos principais eixes de transporte. Estas áreas chegaron aunirse ás veces cos municipios veciños, Constituíndo aglomeracións urbanas (cfr., Modelo urbano deUllman). Na actualidade – época postindustrial- co crecemento urbano Algunhaszonas industriais e barrios Obreiros quedaron nunha posición máis céntrica no espazo urbano, o que Revalorizou o solo que ocupan, dando lugar a diversas transformacións deste Espazo (baleirado industrial e aparición de usos terciarios e residenciais). Pola contra, os espazos menos accesibles e desorganizados mantéñense como Espazos marxinais cuxa deterioración seacentúa. Nos últimos anos as grandes cidades teñen un ritmo de crecemento menor; pero, Continúan estendéndose no espazo, debido á difusión de parte da súa poboación e Da actividade económica cara as periferias cada vez máis afastadas. Estas periferias estrutúranse en diferentes áreas: barrios residenciais, áreas industriais e áreas de equipamento:
Os barrios residenciais da Periferia responden a diversas tipoloxías e presentan bastante homoxeneidade Social derivada do prezo do solo e da distancia do centro:
Os barrios marxinais de infravivenda ou choupanas xorden sobre solo ilegal, Rústico ou verde, e sen    




Entradas relacionadas: