Zergatik sortu zen europar batasuna

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,67 KB

 

PRIMO DE RIVERAREN DIKTADURA:


Estatu kolpea emanda Primo de Rivera jarri zen gobernuan 1923tik 1930ra. Hiru etala egon ziren.-1923-1925: Direktorio militarra agintean, Primo de Riverak herrialdea militartzeko nahia, terrorismoari aurre geiteko.-1925-1927: Gailurra lortu diktadoreak.-1927-1930: Azken fasea. Erregimena desmilitartzeko eta estatu berria sortzeko ahaleginak aipagarriak.ESTATU KOLPEA:Erregeak onartu egin zuen diktadura. Herritarrek estatuaren egoera zuzentzea nahi zuten, Anarkismoa bakarrik agertu zen haren aurka, eta nahiz eta greba orokorrera deitu, ez zuen arrakastarik izan. Primo de Riverak ustelkeriari aurre egin, Marokoko gatazka konpondu, ordena publikoa berrezarri eta saparatista auzia amaitu nahi zituen.DIKTADURAREN ARAZOAK:A)Terrorismoa: Diktadoreak berme konstituzionala bertan behera utzi eta gerra egoera zabaldu zuen.Herrialdearen segurtasunaren eta batasunaren kontrako jarrera oro bertan behera geratu zen. Ordena publikoa zuzen du zuen, eta industria hobetu.Gogor erantzun zien Alderdi Komunistari eta Anarkismoari.
B)

Nazi
onalismo katala: Diktadoreak ez zuen separatismorionartzen. Katalanismo moderatu eta erradikalaran aurka zegoen.
C)

Ma
rokoko auzia:
Bat zetorren Marokotik ateratzeko iritzia zutenekin, eta herritarren eta Afrikan zeuden militarren presioa zela eta, Marokon esku hartu zuen. 1924an ofizialen altxamendu bati aurre egin zion eta 1925ean, Frantziarrei esker, Alhucemasko badian lehorreratu ziren. 1926an Maroko errenditu egin zen. Guzti horri esker, diktadorearen esku jarri zen armada berriro ere.ERREGIMENA INSTITUZIONALIZATEKO SAIOAK:Diktadoreak konstituzioa berta behera utzi, gorteak desegin eta herrialdea goberantzeko direktorio militar bat sortu zituen.
A)

Ab
erriaren Batasuna, eta Kontsultarako Batzorde Nazionala: Aberriaren Batasuna alderdia sortu zen, eta diktaduraren erregimenari laguntza eman zion. Batzorde Nazionalak diktadoreari aholkua eta informazioa ematen zion. Konstituzioa prestatzea zuen zeregina.
B)

P
olitika ekonomikoa:
Diktadorearen politika ekonomikoaren ezaugarria, esku-hartze handia eta ekoizpen nazionalaren babesa izan ziren. Inbertsio gehiago egin ziren, hala nola bideak eraikitzeko. CAMPSA eta Telefonica sortu ziren.ERREGIMENARENKONTRAKOOPOSIZIOA:A)Intelektualak: Gehienak erregimenaren aurka zeuden.
B)

P
olitikarenjarrera:
Alderdi kontserbadore eta liberalak, erregeak diktadoreari babesik eman ez ziezaion saiatu ziren. Alderdi errepublikarrek bat egin zuten zuten, eta diktadorearen kontrako matxinada antolatzen saiatu ziren.DIKTADURAREN AMAIERAKO GERTAERAK:A) “Dictablanda”: Diktadorak kargua utzi eta erregea bakarrik geratuzenez, Berenguer generalari deitu zion. Dictablanda izena jarri zioten. Oposizioko errepublikarrek donostiako ituna sinatu zuten eta Berenguerrek dimisioa aurkeztu zuen.
B)

Mo
narkien gainbehera: Alfonso XIII.Ak gobernua osatu zuen, Aznar buru zela. Hauteskundeak egin ziren 1931ko Apirilean. Cadizen eta Palentzian izan ezin, errepublikarrak ateraziren garaile eta apirilaren 14an II.
errepublika ezarri zen.
2.ERREPUBLIKA:ERREPUBLIKA EZARTZEA: Udal hauteskundeetan ere errepublikazalak izan ziren garaile, eta II. Errepublika aldarrikatu zen Eibarren. Trantsizioa bake bidez egin zen.BEHIN-BEHINEKO GOBERNUA:Apirilaren 14an osatu zen behin behineko gobernua, Alcala Zamora buru zela, eta errepublikazale etasozialistak ziren ordezkari. Herrialdea eraldatzeko ardura izan zuen gobernu horrek eta hauteskundeetara deitu zuten, Gorteak eratu eta konstituzioa eratzeko.

Entradas relacionadas: