Protekzionismo ekonomikoa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 7,59 KB

 

Fdzhyj

Cui8ylfpñ



9FE.Sarrera. Testu publikoa, ekitaldi publiko hitzaldia, argitaratua Bilbon;hedabideen bidez, oligarken egunkari. Edukia ekonomikoa, helburua politikoa, gobernu batek hartu behar duen erabakia. Egilea Federico Echevarria, bileraren eragilea Victor Chávarri, Bizkaiko industrializazio kapitalistarik handienetakoa. XIX. Mendean espainiar kapitalismoaren barruan kontraesanak, batzuek askatasun ekonomikoa aldarrikatzen, liberalek, besteek mugatu nahi dutelako, kontserbadoreek. Liberalek nazioartean merkataritza ekonomiko librea ziurtatu nahi ekonomia garatzeko; eta kontserbadoreek zergak jarri mugetan, libre konkurrentzia mugatuz. 1891ean kontserbadoreek jarritako zerga liberalek  mugatu nahi zuten itunen bidez baina Bizkaiko enpresa gizonek, ekitaldi publikoa antolatu agindua oztopatzeko  egiteko zailtasunak zeudela aprobetxatuz.

Garapena. bi egoera, zergen bidez antolatzea etorkizun hurbilekoa, estatuen itunen bidez. Ondorioak ere azaltzen. Aurrekoaren ondorioz industrien hedapena ziurtatuta: hurrengoaren ondorioz porrot egingo lukete aurreko baldintzen epean sortutako lantegiek. Tamaina erdiko enpresak eta produkzioa aberastu: Deustuko Lantegiak, Zorrotzako.. Aipatzen da: eskaera egitea gobernuari. Jendearen ezagutzea eskatzen hedabideen bidez bideratu eta jarraian argitalpen baten bidez, 1894an Bilbon bertan egindakoa. Akordioa hartu zen: espainiar estatko enpresa gizonak elkartzea industria sektoretan.

Konklusioa. Merkataritza konkurrentzian estatu ahulenak desabantailak. Garapenerako bidea aldia behar da, barneko industriak sustatzeko zerga mugatuen bidez. Babesa gehiegi izan daitekeela eta industria berrien atzerapen teknologikoa bihurtu. Kartel erako egoeratik monopoliora; enpresa handien artean prezioak adostuz ; “Altos Hornos de Vizcaya” siderurgia sortzean  produkzio siderurgikoaren % 60 ekoizten. Ekitaldi horren bidez enpresariak presio talde antolatzen dira eta politikan  parte hartzen gai direlako , iritzi publikoa eraldatuz. Iritzi publikoa erabiltzen komunikabideen bidez ekitaldiak edo manifestaldiak antolatuz. LNP,elkartea sortu zuten , enpresarien arteko elkartea sortuko da enpresarien interes ekonomikoak defenditzeko. Barne araudiko artikuluak elkartearen helburua finkatzen du.Enpresarien bultzadak aldaketa politikoa sortarazi zuen Madriden eta kontserbadoreak jarri ziren gobernuan. Zerga aduana zaintzailea jarri indarrean. Zerga aduanen bidez espainiar merkatu babestua ziurtatu ,teknologiaren arloan atzerapena. Baldintzak sortu ziren industria gizonen klasea sendotzeko baita merkatua.






10VBI:Sarrera. Testu publikoa literarioa, idazle bai eleberriko zati. Nobela errealitatea deskribatzen saiatzen da. Meatzari anonimoak protagonistatzat.Blasco Ibánez idazle valentziarrak gizarte kezka eta egunkarietako kolaborazioetan eleberrietan gizartearekin zer ikusirik gaiak plazaratu.Pertsona arrunten bizimoduak deskribatu landa mundukoak, hiritarrak bai gerretan bizipenak. Gizarte edukia eta XIX. Mendeko a Bizkaian  izandako industria iraultza.

Garapena. Meategiko harrobia deskribatzen du eta lanen sekuentzia azaltzen du.Aitzakia meatzarien nekeza azaltzeko. Lanaren gogortasunez gain zein baldintzatan aipatu behar. Klima oztopoa zen ezinezkoa baitzen eta egun horietan ez sen soldatarik kobratzen. Amai gabeko lanaldia zen eta bakarrik greben bidez mugatuko litzateke 10 ordura.

Elikagai murriztuak aipatzen dira. Elikagaiak ez zirela nahikoa osasuntsu mantentzeko meatzarien egoera. Soldataren ia osoa erabiltzen zen elikadurarako, eta gutxiegi familia izatekotan.Erreketatik urak hartzeagatik gaixotasun infekziosoak bultzatu .Meatzariak askotan behartuta zeuden meategietako kantinan elikagaiak erosten, kreditupean egiten zorretan jabearekin. Etxebizitzak aipatzen dira, barrakoiak deitu zirenak. Etxe en ezaugarriak eta barruko giroa deskribatzen ditu: aire eza,ur eza, komunik ez,… izurriteak eta gaixotasun infekziosoak hedatzea ekarri heriotza tasa gora joanda. Arriskuak lanean. Istripuei aurre egiteko ospitale sarea eraiki. Ospitaletan langileen soldaten bidez eginak, medikuntzaren azken hobekuntzak aplikatu eta bizitza kalitatea hobetu zen.

Konklusioa. Bizi baldintza txarrek bultzatu meatzarien kontzientzia eta laguntza elkarteak eta  sindikatuak sortuz. Ideologia berriak agertu, gizartea eraldatzekoak: sozialismoa, anarkismoa. Sindikatu katolikoak sortu ziren. Ekintza praktikora eramango zituzten langileak eta grebak egingo ziren, ospetsuenetarikoa 1890ekoa, bainageroxeago  errepikatuta. Langileek bizi baldintza duinak eskatu: ordutegi finkatzea (10h), atazak, barrakoiak eta kantinak desagertzea. Lehen grebetan bitartekari lana egin zutenek, Loma eta Zappino jeneralek, langileen errebindikazioak ontzat eman.. Bizi baldintza txarren inguruko grebak urteetan errepikatuko ziren. Kontsumo kooperatiben bidez saiatu aurre egiten elikagaien arazoari.  bizi baldintzak beti gogorrak izan.  Grebek, salaketa bezala irakurri eleberriek eta informazioek kezka areagotu gizartean eta alderdi politikoetan. Txosten ofizialak  bizitza baldintzak hobetzeko helburuarekin. Etxe Merkeen legeak egingo ziren, erregimen kooperatibistan langileek beraiek etxebizitza duina altxatzeko.


Entradas relacionadas: