Oihan

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,73 KB

 
Errege-Erregina katolikoek:kultura?1492Antonio d Nebrijak gaztelaniaren gramatika argtratu zuen, Cineros kardinlak Alcalá de Henareseko unibertsitatea sortu zuen eta Nebrijak eta humanistak Biblia poliglota(grekoz, latinez, hebraieraz eta kaldeeras zegoen.)
ARTEA:Arkit. berritzeko fasea?elementu gotikoak eta musulmanen apaindura nahasi zirn.Lanik nabrmenk(Burgoseko Mirafloreseko kartusia tea Valladolideko San paulo elizaren tpiz itxurako fatxada.)Toledon "estilo isabelino"(Juan Guasen San Juan de los reyeseko monsterioa)
Eskultura: Arkit. lotuta zegoen, potadetan, klaustroetan, erretauletan eta katedraletako kaperetako hilobietan(Bartolomé Ordóñez eta Alonso Berruguete.)
Pintura: zabalkunde handia.(Pedro Berruguete inportantena)
KARLOS.I:Barneko arazk:Villalar bataila (1521), Germaniar izena hartu zuen herri matxinada eta haserreak sortu zituen matxinada hori.
Kanpoko arazoak:Frantziarekiko lehiak(aragoiren eta Borgoinaren herentzia zen lehia), XVI Turkiekin gatazkak eta Protestanteena(k.I ideiei uko egitea nahi zuen baina ez zuen lortu eta azkenean auure egin zien Mühlberg-eko bataila(1547)baina erlijio askatasuna onartzea lrtu zuen Augsburg-eko bakean(1555)).
FELIPEII:kanpokoarazoak?SanQuintineko batailan(1559) frantsesak garaitu zituen eta Lepanton(1571)Turkiarrak. Herbehereetako probintzia protestanteen matxinadari aurre egin zion, Armada Garaezina antolatu zuen nahiz eta ingelesek desegin(1588).
Barneko arazoak: Bi urteko borroka, Gaztela moriskoak bota eta sakabanatu zituen.
ERREFORMA:Zergatik?nikolaismoa, hau da, ezkontzerik ez zeukan kleroak kastitatea ez betetzea; nepotismoa, hau da, etxekoen aldeko


faboritismoa karguetan eta simonia, hau da, elizako karguak erostea.
Luther 1517an doktrina katolikoaren zenbait alderdiren kontrako 95 tesi azald zituen. Harrezkero kristautasuna hiru adar handitan bereizi zen(ortodoxoa, ekiladekoa; katolikoa eta protestantea.)
Doktrina protestantea: LUTHER:Fedegatiko salbamenak(gizakia ez dela libre salbatzeko edo kondenatzeko); Jainkoarekiko lotura zuzenak(jainkoen eta pertsonen artean ez dagoela inor);Apaizgo unibertsala(fededun guztiek eskuratu dezaketela apaizen betekizuna); Bibliaren interpretazio askea(jakin behar den guztia biblian dagoela) eta Bataioa eta Eukaristia(sakramentu bakarrak berarentzat, Jesukristok praktikatu zituelako)
Zabalkundea:Luteranismoa Europa iparraldean eta erdialdean zabaldu zen; Jean Calvin,hau da, Kalbinismoa(suitzan, Holandan, Eskozian, Eskandinabian, Frantzian eta Ingalaterran zabaldu zen.Anglikanismoa(Enrique VIII borondatez ezarri zen Ingalaterran, Goretasun Akta delakoaren bidez, elizaren buru izendatu zen.)
Kontrareforma:Trenton kontzilioa(1545-1563)egiteko deia egin zuen;Elizari antolaketa berria emateko eta protestantismoaren aurrean dogma katolikoa zehazteko balio izan zuen kontzilioak. Jesusen Lagundia izan zen Kontrarreformako zabaltzile nagusia. Mapa erlijiosoa aldatzeko egin zen ahalegin bakoitzak erlijio-gerra ankerra ekarri zuen;30 urteko gerra(1618-1648).
Euskal foru sistema:Euskal usadio eta ohituren multzoa da.Bizkaitarren eta gipuzkoarren kaparetasun unibertsala;Autogobernu-maila handia;Erregimen ekonomiko bereizi eta protekzionista;Zuzenbide penaleko, pribatuko eta zibileko legeak lurrald irkian aplikatzea;Berme prozesaleak eta Soldaduntzatik mod partzialen salbuetsita egotea.

Entradas relacionadas: