Lehenengo karlistada

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,05 KB

 

Gorteak: 2 ganbera(Kongresua + Senatua)Kongresua: herritarrek aukeratzen dituzte diputatuak, hauteskundeetan, sufragio zentsitarioz hasieran.
1890az gero, sufragio unibertsala erabiliko dute horretarako.
Senatua: nobleak, militarrak eta apaizak biltzen ziren hemen, aberatsen arteko sufragioz hautatuak. Eskubide garrantzitsuenak ezerezean geldi zitezkeen. Erlijio ofiziala = Katolizismoa. Indarrean egon zen epea:1876-1923ko Primo de Riveraren estatu-kolpera arte,1930 (Primo)-1931 arte (II. Errep)

Bereizgarriak:Subiranotasuna Monarkia eta Gorteen eskuetan dago; botere legegilea ere bai.  Subiranotasun nazionala baztertuta geratzen da, beraz.Erregea:Botere betearazlea bere esku dago (moderatuek horrela ikusi ohi dute),Armadaren buru da,Legeak aldarrikatzen ditu, Ministroak izendatu eta ezerezta ditzake,Gorteak konbokatu eta suspendi ditzake. Gorteak: 2 ganbera(Kongresua + Senatua)Kongresua: herritarrek aukeratzen dituzte diputatuak, hauteskundeetan, sufragio zentsitarioz hasieran. 1890az gero, sufragio unibertsala erabiliko dute horretarako. Senatua: nobleak, militarrak eta apaizak biltzen ziren hemen, aberatsen arteko sufragioz hautatuak. Eskubide garrantzitsuenak ezerezean geldi zitezkeen. Erlijio ofiziala = Katolizismoa. Indarrean egon zen epea:1876-1923ko Primo de Riveraren estatu-kolpera arte,1930 (Primo)-1931 arte (II. Errep).Errestaurazio garaiko sistemak funtzionatzeko era kontatuko dugu hemen: Bi alderdi monarkikoak aritu ziren txandaka agintean, bi aldeek aurrez horrela erabaki ondoren.Gobernua aldatu behar zenean, Erregeak edo Erreginaordeak gobernua osa zezala agintzen zion oposizioko buruari eta Parlamentua desegiteko dekretua ere ematen zion aldi berean, Ondoren, gobernuburu berriak hauteskundeetarako deia zabaltzen zuen. Hauteskundea Biztanleriaren %5ak soilik hartzen zuen parte hasieran. Encasillado: Gobernazio ministroak barruti bakoitzean aukeratu beharreko hautagaien zerrendak prestatzen zituen, bertan bizi ziren ala ez kontuan hartu gabe.  Askotan, zerrenda hauetan “cuneroak” zeuden. Zerrenden berri ematen zitzaien alkate eta kazikei eta hauek behar zen guztia egiten zuten gobernuak nahi zituen emaitzak lortzeko: hauteskunde errolda edo aktak faltsutu, botoak erosi, manipulatu, indarra erabili… Putxerazo esaten zioten honi. Kazikeek sostengua ematen zien gobernuari eta honek eskari guztiei erantzuten zien ordainetan: zergak ordaintzean, soldadutzara joan behar zenean, lanpostu onak… Alderdi ugari zegoen, jada: Alderdi dinastiazaleek ez zuten alde handirik elkarren artean. Haien arteko adostasun ezak ez ziren funtsezkoak. Konstituzioa zuten oinarrizko kontsensua. Liberalek neurri progresistagoak eta laikoagoak bideratzen zituzten, eta kontserbadoreek ez zituzten berriro kentzen. Hori gertatu zen, esate baterako, 1890ean botorako eskubidea gizonezko adin nagusi guztiengana zabaldu zenean.Alderdi Kontserbadorea: Gizarte talde boteretsuenek osatzen zuten haren oinarri soziala. Gobernuan egon zirenean Karlistada amaitu zen. Kubako gerra amaitu zen. Hitzarmenak egin ziren Elizarekin.Euskal Foruak aldarazi zituzten.

Entradas relacionadas: