Langileen mugimendua eta nazionalismoa euskal herrian

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 4,42 KB

 

C.PROTEKZIONISMOAREN ALDEKO BORROKA:Espainiako merkatua ziurtatzeko babes-politika beharrezkoa zuen Europako produktuak sartzea saihesteko. Bizkaiko oligarkiaren (Victor Chavarri buru zuela) helburu politiko-ekonomiko nagusietako bat Espainiako merkatuaren kontrola bermatuko zion legeria protekzionista lortzea izango da (1891eko arantzel protekzionista).4. INDUSTRIALIZAZIOAREN ONDORIOAKEuskal Herrian industrializazioak, Europan gertatu zen antzera, demografikoak, sozialak, politikoak, kulturalak... Eraldatu zituen. Honako ondorio hauek aipa daitezke:A.   Demografikoak:⁃ Biztanleriaren hazkundea (immigrazioa), bereziki Bizkaiko meatzaldean eta lantegialdean. Zonalde hauek inguruko probintzietako eskulan ugari erakarri zuten.⁃ Hiriko biztanleriaren hazkundea (Bilbo eta Ezkerraldeko herriak: Barakaldo, Sestao...B.   Sozialak.⁃ Gizarte tradizionalaren krisia eta klase-gizartearen sorrera: industria burgesia eta proletarioatzaren arteko antagonismoa eta gatazken areagotzea.Industria burgesia: Bizkaiko oligarkia. Errestaurazioa eta I. Mundu gerraren garaiko abagunearekin, goi-burgesiak Euskal Herriko industrializazioari ekin zion eta klase agintari bezala finkatu zen. Benetako protagonismoa Bizkaiko oligarkiak izan zuen. Ezaugarriak: Langile-klaseak: Euskal Herrian eskulana etorkinek osatu zuten, proportzio handi batean. Honek zenbait ezaugarri sortaraziko ditu, eta hauen artean azpimarratzekoa da borroka politikoa, gaur oraindik ere nolabait islatua dagoena.Lehen unetik, etorkinek giza duintasunaren aurkako bizitza- eta lan-baldintzak jasan izan behar zituzten. Baldintzarik gogorrenak meategietako langileenak ziren, zalantzarik gabe barrakoietan pilatzea, 12 ordutik gorako lanaldiak, lan-legeriarik gabe, soldata inoiz diru bihurtzen ez ziren txarteletan jasotzen (meatze-konpainien denda ofizialetan bakarrik truka baitzitzaketen hango produktuak eskuratzeko)... Bizimodu anker honen aurrean sortu ziren lehen talde sozialistak (Bilbon, Urtuellan, La Arboledan... Estatu mailan, Bizkaian gertatu zen errotze sozialista indartsuena.

Langileen mobilizazioek (batez ere, meategietako langileen greba, 1890.Ean) PSOE indartu zuten eta alderdi hau bilakatu zen pixkanaka-pixkanaka Bizkaiko langileen ordezkari. Bizkaiko langileen mugimenduarekin lotuta egon ziren sozialismoaren ordezkari historikoak: Pablo Iglesias, Facundo Perezagua, Indalecio Prieto, Tomás Meabe...C.   Politikoak:⁃  Aniztasun politikoa, Euskal herriko gizarte-taldeen arteko dialektika gisa ulertuta, gertaera nagusien oinarria izango dena:⁃  Sektore liberalak: prozesu sozioekonomikoaren zuzendaritza eramaten saiatuko dira . Sozialismoa, industrializazioarekin batera garatua, Bizkaiko langileen eskaerak bideratuko dituena.⁃  Nazionalismoa (Aranismoa), Bizkaiko industrializazio-prozesuak eragindako nortasun-krisiaren aurrean, gizarte tradizionalaren (laborantza- eta abere-hazkuntzari loturiko Euskal herria) defentsarako mekanismoa. Gizarte tradizionalaren krisiak, etorkin-boladak, foru-erregimenaren ezabapenak... Lehen nazionalismoaren (aranismoa) sorrera ahalbidetu zuten.

Entradas relacionadas: