Koreako gerra

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,44 KB

 

Txekoslovakian, erreformak eskatu zituzten.
Alexander Dubcek boterera heldu zen eta politika-
Eta gizarte-aldaketak egin zituen. Ondorioz Pragako udaberria hasi zen: Alderdi eta sindikatu independienteak, greba-eskubidea eta erlijio-askatasuna onartu zituen eta preso politikoak askatu zituzten. Baina SESBek, 1968ko abuztuan Txekoslovakia inbaditu zuen eta Pragako Udaberria deuseztatu zuen.

1956an, Hungarian berritzaileen aldeko herri protesta batek eragin zuen Hungariako Iraultza. Imre Nagy erreformistak boterera heldu zen. Komunisten botere-monopolioa hautsi eta herrialdearen neutraltasuna aldarrikatu zuen. Baina sobietar tropek Hungaria inbaditu eta iraultza deuseztatu zuten.


Gorbatxovek perestroika (berregituraketa) eta glasnost (gardentasuna), erreforma politiko eta kulturaleko programa, jarri zituen martxan. Politika ekonomiko berria ezarri zuen eta demokratizazio-prozesua hasi zuen. Horri esker, enpresek kudeaketa-askatasun handiagoa zuten. SESB-ko errepublikei autonomia handiagoa eman zien. Amerikako Estatu Batuekin harremanak estutu zituen eta ondorioz, desarmatze-politika hasi zuen. Gorbatxoven eraginarengatik, Europako Ekialdeko herritarrek iraultzak antolatu zituzten eta errepublikak komunismotik ateratzen joan ziren.

Hiru gerratan parte hartu dute:

Golkoko Gerra:

1991 urtean nazioarteko koalizioko buru izanik eta NBE laguntzaz Golkoko Gerran hartu zuten parte, Kuwaiten sartutako Irakeko tropak handik kanporatzeko.

Afganistaneko gerra:

2001 urtean irailaren 11ko atentatuaren ondoren, gobernu talibanaren aurkako erasoa zuzendu zuten Afganistanen, herrialde hura Al-Qaeda erakundearen aliatutzat hartu baitzuten. Talibanak gobernutik botatzea lortu bazuten ere, gerrak hamarkada osoan iraun du.

Irakeko Gerra:

2003ean, Irakeko Gerra hasi zuten NBE onespenik gabe. Hala ere, herrialde horrek suntsipen handiko armak zituztela esan eta gerra hasi zuten; gerora, hori egia ez zela onartu zuten. 2010ean Barack Obamak borroka-tropak atera zituen Iraketik.
  • Moneta bakarra ezartzea.

  • Salgaiek, kapitalek eta pertsonek aske zirkulatzea.

  • Kohesio ekonomikoa eta soziala lortzea.

  • Ekonomia-hazkundea eta ingurumena errespetatzea bateragarriak izatea.

  • Nazioarteko eta guztion babeserako politika izatea, eta justiziako nahiz barne-segurtasuneko auzietan elkar lanean aritzea.

  • Nazioz gaindiko Europako erakundeek botere handiagoa izatea, erakunde nazionalek baino; esaterako, Europako Parlamentuak.

  • EBko herritarrak izatea; hau da, EBko herrialde kide guztietako biztanleek eskubide berak izatea.

Entradas relacionadas: