Karlos IV.Aren agintaldia

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 4,68 KB

 

3.Karlos IV.Aren Erregealdia;


KarlosIII.A hil ondoren, Karlos IV.A igo zen tronura. Bere erregealdian krisi ekonomiko politiko eta sozialak areagotu egin zen eta ideia liberal iraultzaileak zabaltzen hazi ziren espainian eta hego euskal herrian. Erregimen aldaketak ezaugarri bereziak izan zituen foru sistema eta kokapen geografikoa zirela-eta. 3.1 Frantziako iraultzaren eragina: 1789ko iraultzaz geroztik erregimen liberala finkatzen hasi zen eta horrek neurri erradikala batzuk indarrean jartzea ekarri zuen herriaren subiranotasuna nazionala botereen banaketan gizakiaren eta herritarren eskubideen aitorpena estatu laikoa liberalismo ekonomikoa eta horrek guztiak erregimen zaharreko elementu ugari indargabeturik geratu ziren besteak beste absolutismoa estamentuen gizartea ezberdintasun juridikoa zein pribilegioak jauntxoen erregimena etab.

Espainian ekonomi egoera txarrean zegoen eta zergei zegokionez krisialdian iraultzaren ideien hedapena baztertzeko isolamendua agindu zuen armada mugara bidali zen ura babestera eta inkizizioa gogor hasi zen iraultzaren zentzua izan zezaketen edozein orri, liburuxka edo intelektualen aurka. Euskal herriari dagokionez frantziako iraultzak zuzenean eragin zion iparraldeari han berehala ezarri ziren neurri iraultzaile liberalak eta foruak indargabeturik geratu ziren. Hego euskal herrira ere iritsi zen iraultzaren eta ideia liberalen oihartzuna eta hainbat tokitan harrera ona egin zitzaien.

3.2 Frantziako iraultzaileen aurkako gerra: konbentzioko gerra; XVIII.Mende osoan espainia frantziaren aliatu izan bazen ere, 1793an, Luis XVI.A gillotinatzearen ondorioz, Karlos IV.Ak gerra deklaratu zion frantziari britainia handiarekin eta portugalekin bat eginik. Gerra hori konbentzioko gerra izenaz ezagutzen da eta amaitu zen basileako bakearekin. Gerraren bilakaeran frantsesek katalunian eta hego euskal herria okupatu zituzten. Donostia borrokarik egin gabe errenditu zen eta gipuzkoako aldundia frantsesekin probintziarako bakea hitzartzeko eta espainiako koroatik bereizteko ahalegina ere egin zuen.3.3 Frantziarekin Aliatu; 1795ean Basileako Bakea sinatu zutenetik Espainia frantziaren aliatu bilakatu zen. Bolada horretan britainiarrak bihurtu ziren arerio horiek beren armada boteretsuak baliatuta. Bi herrialde horiek interes bateratuak babesteko san ildefontsoko ituna sinatu zuten. Britainiarren aurkako borrokan flota franco hispaniarrak porrot handia  bizi izan zuen trafalgarreko guduan. Gainera, Napoleonek Portugal konkistatzeko laguntza eskatu zion Godoyri azken horrek onartu egin zuen fontainebleau-ko itunaren bitartez. 3.4 Krisia Areagotzea: erregealdian kolonietako gerrek eta merkataritzaren blokeoak espainiako ekonomia kaskarra hondoratu eta errege ogasunaren zorra areagotu egin zuten. Hego euskal herrian ere egoera oso larria zen eta agerian gelditzen hasia zegoen burgesiaren eta lurjabe zein jauntxoen interesen arteko tirabira. Hirietako burgesiak interes handiak zituen merkataritzan, baina ez zuen parte-hartzerik foru erakundeetan eta lurjabeak zein jauntxoek berriz, foruak eta beren monopolio politikoa babestu nahian zebiltzan.

Entradas relacionadas: