Kanten autonomia morala

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Filosofía y ética

Escrito el en vasco con un tamaño de 3,88 KB

 

ILUSTRAZIOAREN EZAUGARRI NAGUSIAK

-
-Arrazoia enpiriko analatikoa da.Ezagutza zientifikoaren oinarria esperientzia.-

Arrazoi kritikoa

Arrazoiaren kanpoko inposaketen aurka, eta arrazoiaren beraren kritika egiteko.Mugak esperientzian daude eta bere ahalmenak aztertuko ditu.-Arrazoi autonomoa.Arrazoia da gizakiaren gidari bakarra, ez tradizio edo autoritateak.

-Aurrerapen zientifikoek munduaren ikuskera baikorra eman.Historia aurrerapenerako bidea.Arrazoiaren bidez, natura menderatu eta gizakiaren zoriontasuna.

-Erreformaren eta tolerantziaren alde gizartean;politikan kontserbadorea.

/-

Deismoa,erlijioaren interpretazio arrazionala.Jainkoa ezin daiteke ezagutu eta berdina da erlijio guztietan.Errebelazio eta miraririk ez.

-Askatasuna:Pentsamendu askea eta adierazpen askatasuna ezinbestekoak erabilera publikoan.Honela gizakiek burujabetasuna, aurrerapena.Erlijio askatasuna.Erregeak erlijio kontuetan herriaren nahia errespetatu behar.Proposamen argudiatuak onartu.

-Natura:Mundu fisikoan Newtonen eredua onartu, determinismo hertsia.Natura makina baten antzerakoa.Gizakiaren natura gizartekoitasun tratagaitza.Gizakiak taldea behar baina berekoikeria eta ankerkeriaz jardun.Antagonismoa hau gabe,adostasuna litzake nagusi, eta gizakia bildotsa bezalakoa litzake.Giza naturak berak bultzatzen du gizakia natura transzenditzera,kultura eta gizartea eratzera.

AUTONOMIA MORALA (CAESAR...)


Arrazoi teorikoaren bidez errealitatea ezagutu;
arrazoi praktikoaren bidez jokabidea.

Kontzientzia morala-
Existentzia dudaezinezkoa.Gizakiak ideal batzuen arabera bideratu ekintzak.-Ez dira esperintziaren ezagugaiak:jokabidearen gidariak baizik.Kontzientzia moral honen ardatza eginbeharra da.-Arrazoi praktikoaren legeek exijentzia bat agertu.Ekintza buruzko propoizioak aginduak dira.-Eginbehar unibertsalaren inperatiboaren ezaugarriak:
1-Apriorizkoa, ez enpirikoa, ez dio zer egin, nola jokatu baizik.
2-Kategorikoek,ez hipotetikoek,helburua lortzeko bideak ezartzen dituzte soilik helburua bete nahi duenarentzat.
3-Autonomoa, ez heteronomoa:Subjektuak berak ezarri agindua bere buruari.

Autonomia morala-
Subjektuak berak bideartu behar du ekintza bestela ez da benetako agindu morala.
-Erregeak ez du eskubiderik moral eta erlijioan ezer agintzeko (Caesar non...).Erabaki politikoak inposa ditzake baina ez nola erabili latindar hizkuntza.Agindu morala autonomoa da.-Etikaren oinarria borondatearen autonomian, askatasunean.Ekintzak betebeharraren (legezkotasuna) arabera edo betebeharragatik (moraltasuna) egin daiteke.Lege jurdikoak betetzean kanpoko aginduari jarraitzen diogu.-Inperatibo kategorikoak dio"joka ezazu zure jokabidea lege unibertsal bihurtzea nahi bazenu bezala".

Inperatibo kategorikoaren postulatuak-
Arrazoi teorikoak ukatzen dituen ideiak (Jainkoa, arima, askatasuna...) ekintza morala ahalbidetzen duten postulatuak dira.Ez dago ezagutza posiblerik, bai fede arrazionala.Arrazoi praktkoaren postulatuak:
1-Askatasuna:"Nik egin behar dut" esan dezaket soilik "nik egin ahal dut"esan badezaket.Gizakiak askatasunik ez badu ezin dugu judizio moralik egin gure jokabideaz.
2-Arimaren hilezkortasuna:Hil ondorengo bizitzaren itxaropena pizten zaigu merezitako saria lortuko dugulako, gure goreneko asmoek heriotzarekin topo egiten dutelako.
3-Jainkoa:Jainkoarenganako sinesmena naturako ordenaren aurrean sortzen da, baita bertutea eta zoriontasuna elkarri lotuta ikusteko premiatik ere.

Entradas relacionadas: