Jaiotza tasa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Geografía

Escrito el en vasco con un tamaño de 16,21 KB

 

1-  Biztanleria

Demografia:


Lurralde jakin bateko biztanleria ikertzen duen zientzia da.

2- Jaiotza-tasa

Jaiotza-tasa:


Adierazten du zenbat jaiotza egon diren lurralde batean denbora-tarte jakin batean

Formula:


image?W=277&h=68&rev=1&ac=1

Ezaugarriak munduan:


Europako eta Ipar Amerikako herrialdeek oso jaiotza-tasa baxua dute; Asian berriz oso altua

3- Jaiotza-tasen faktoreak

Faktoreak:


  • Faktore ekonomikoak:


    Krisaldietan eta oparoetan eragina du. Bestalde, landa-gizarteetan, seme-alabek lan egiten dutenez jaiotza-tasa altua izaten da, baina hiriko gizarteetan, jaiotza-tasa baxua izaten da, seme-alabak heztea garesitagoa delako.
  • Faktore kulturalak:


    Erlijio-sinesmenak eragina dute.
  • Faktore sozialak:


    Emakumeak zenbat seme-alaba eduki nahi dituzten erabaki dezaketen gizarteetan.

Politika demografikoak:


Batzuetan, gobernuek jaiotza-tasa igotzeko edo jeisteko, politika batzuk aplikatzen dira.

JAIOTZEN ALDEKO POLITIKAK

JAIOTZEN KONTRAKO POLITIKAK

Gurasoei lanaldia murrizteko aukerak eman.

Isunak jartzea baimenduta dagoen baino seme-alaba gehiago dituztenei.

4- Heriotza-tasa eta bizi-itxaropena

Heriotza-tasa:


Adierazten du zenbat heriotza egon diren urtebetean lurralde jakin batean. Kopuru hori handia ala txikia den jakiteko, heriotza-tasa gordina (HTGd) kalkulatzen da. Munduko heriotza-tasa jaitsi egin da.


Bizi-itxaropena


Pertsona bat bizi daitekeen urte kopurua da.


Formula:


Heriotza-tasa gordina:


image?W=277&h=77&rev=1&ac=1

Haurren heriotza-tasa:


image?W=277&h=48&rev=1&ac=1


Berezko hazkundea (HHT):


Jaiotzak-heriotzak

Faktoreak:


Zeinbait faktorek eragina dute heriotza-tasan:

  • Elikadura:


    Ongi elikatutako pertsonek osasun ona izaten dute, gaixotzeko arrisku gutxiago dute eta, gaixotzen badira, azkarrago sendatzen dira.
  • Higiene-eta osasun-zerbitzuak:


    Edateko ura eta hutsubide-sistemak edukitzeak gaixotasunak ez harrapatzen laguntzen du eta bizi-itxaropena handitzen du.

Berezko hazkunde positiboa


: Biztanleri gaztea oso ugari dela, eta 65 urteko pertssonak oso gutxi direla. Hau, garapen-bidean dauden herrialdetan  gertatzen da.

Berezko-hazkunde positiboa


:Biztanleria zahartzen da eta gazteak gutxitzen dira.


5- Migrazio-mugimenduak

Migrazio-mugimendua:


Bizilekuz aldatzeari aisialdiak eragin gabe deritzo.

Emigrazioa:


Lurralde batetik joaten badira beste batean bizitzeko.

Immigrazioa:


Lurralde batera iristen badira, han bizitzeko

Migrazioen kausak:

  • Kausa sozioekonomikoak:


    Lan baldintzak hobetu nahi direlako eta bizi-maila hobea lortu nahi izatea,  edo jatorrizko herrialdean ez bada lanik aurkitzen
  • Kausa naturalak:


    Natura-hondamendiek eraginda, adibidez lehorte luzeak
  • Kausa politikoak:


    Gobernu diktatorialen edo erlijio-agintarien jazarpenik ihes egitea.

Migrazio motak:

Zenbait motatako izan daitezke, iraupenaren eta arrazoiaren arabera.

  • Migrazioak iraupenaren arabera:


    Behin betikoak izan daitezke, emigrantea helmugako tokian geratzen bada eta ez bada bere jatorriko lurraldera itzultzen. Edo aldi baterakoak denbora jakin bat igaro ondoren emigrantea bere jatorriko lurraldera itzultzen bada.
  • Migrazioak helmugaren arabera:


    Kanpokoak edo nazioartekoak izan daitezke, emigranteak atzerrira joaten badira eta beste herrialde batean bizitzen hasten badira, edo nazionalak, beren herrialdeko beste toki batera joaten badira.
  • Migrazioak lekualdatzeko arrazoien arabera:


    Borondatezko migrazioak izan daitezke, emigranteak askatasun osoz erabaki badu joatea, edo migrazio behartuak, zerbaitek edo norbaitek bultzatzen badu emigrante joatera.

Migrazio-saldoa:


 Immigranteak-emigranteak

6-Migrazioen ondorioak

Ondorioak emigranteeen jatorriko lurraldeetan:


  • Ondorio negatiboak: emigranteen jatorrizko herrialdeen biztanleri-egituran, izan ere emigratzen dutenak gazteak izaten dira, orduan biztanleria zahartzen da.

  • Ondorio positiboak: langabezia-arazoak eta baliabideen gaineko presioa arintzen duelako.

Ondorioak inmigranteak jasotzen dituzten lurraldeetan:


  • Ondorio positiboak: Biztanleri gaztea igotzen denez, jaiotza-tasa igotzen da. Gainera, lanerako adinean dafoen biztanleria igotzen denez, kontsumoa handitzen da. Aniztasun kulturala areagotzen da.

  • Ondorio positiboak: Gastu ekonomikoak eragiten dituzte eta marjinazio, bazterketa eta xenofobia-fenomenoak sor daitezke.

Entradas relacionadas: