Inmobilismo politikoa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 10,49 KB

 

Trantsizio politikoa:
1975ko azaroaren 20an Franco hil zen. Bi egunera Juan Carlos Borbongoa Espainako errege izendatu zuten. Errejimenaren barruan boterean egon zirenen artean 2 talde zeuden:
aperturistak
eta inmobislistak.

Inmobilistak, Franco gabeko Frankismoaren aldekoak ziren eta hauei Bunker esaten zioten. Aperturistak, errejimena Europako ereduetara moldatu nahi zuten. Espaina zen Europa osoan diktadura bakarra zuen herrialdea eta Europar Batasunean sartzeko, egitura parlamentatioa ezarri behar zen. Abenduan monarkiaren lehen gobernua osatu zen, Arias Navarro gobernuko presindentea zela. Azkenean, FEN eta TOP delitu politikoak epaitzeko legeak kendu zituen. Horregatik, oposizioko alderdiak eta erakundeak mobilizatzen hasi ziren. Oposizioko indarrak bi erakunde bateratuetan elkartu ziren:

  • Junta Democrática: PCren inguruan.

  • Plataforma Democrática: PSOEren inguruan.

Hasiera batean Errejimen Frankistaren haustura eskatzen zuten. 1979ko uztailean Arias Navarro dimititu zuen eta erregeak Adolfo Suarez presidente izendatu zuen. Honek Erreforma Politikorako legea aurkeztu zuen. Hau zen legeak proposatzen zuena:

  • Aldaketa politikoa gobernuak zuzenduko zuena.

  • Gorteetako diputatuak eta senadoreak sufragio unibertsalez, zuzenez eta sekretuz aukeratuko ziren.

  • Erregeak zenbait senatari aukeratuko zituen.

1976ko abenduan legea Erreferendumean bozkatu zen. Urte hauetan oposizioko sektoreak asko mobilizatzen ziren. Suarezek uste zuen, “mayoria silenciosa” zegoela bilakaeraren aldekoa eta kontrakoak zirenak.

Prebeszituaren aldeko emaitzak handiak izan ziren. Orduan alderdi politikoak legeztatu ziren eta sindikatuak ere bai. Baina beste arazo bat xegoen tateran: Partidu Komunistaren legeztatzea. Suarezek Aste Santuko oporrak hartu zituen Partido KOmunista legalizatzeko. Baina komunistek ez zuten beste inrtenbiderik eta monarkia onartu behar izan zuten. Beraz, Pita Da Veiga almiranteak dimititu egin zuen.

Beste larritasun bat zen Inboluzioa→ kolpe militar baten mehatxua. Aurre egiteko hainbat ekintza egin ziren (Operación Galaxia…) baina ez zuten funtzionatu. 1977ko Ekainean Gorteetako diputatuak aukeratzeko hauteskundeak egin ziren eta karlistak, errepublikanoak eta komunistak legez kanpo zeuden .Garaileak UCDkoak izan ziren. Euskal Herrian berriz, PNV eta Katalunian CIU. Gorte hauen lana izan zen konstituzio berri bat egitea.


1978ko konstituzioa-
Prozesua:

Konstituzioa egiteko bidea eztabaidatua izan zen. Gorteetatik batzorde bat aukeratu zuten: UCDtik 3, PSOEko 1, PCko 1, Katalanista 1 eta APkoa. Denak gizonezkoak ziren eta “Los padres de la constitución” deitu zieten. Bilerak izkutupean egiten ziren eta gai polemikoetan militarrei eskatzen omen zieten baimena. Konstituzioaren idazketa bukatu ondoren Gorteetan aurkeztu zuren: 325 alde, 7 aurka eta 14 abstentzio.

Konstituzioaren ezaugarriak:

  • 11 titulu eta 109 artikulu eta beste gehigarri batzuk.

  • Espaniar estatua soziala, demokratikoa eta eskubidezkoa.

  • Estatua monarkia parlamentarioa.

  • Erregearen atribuzioak, estatu buru eta ordezkari eta armadaren nagusi.

  • Gorteetan 2 ganbara: Diputatuen kongresua eta senatua.

  • Herriaren parte hartzea erreferendumaren bitartez egin zezakeen.

  • Estatua sozial bezala definitzen zenez, eskubideak agertzen ziren: hezkuntza, osasuna,lana eta etxebizitza.

  • Eliza eta estatuaren arteko harremana nahiko berezia.

  • Botere bereizketa:

    • Botere betearazlea: gobernua

    • Botere legegilea: gorteek

    • Botere judiziala: Tribunal konstituzionala.

Entradas relacionadas: