Hizkuntza handia

Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras materias

Escrito el en vasco con un tamaño de 22,45 KB

 

¡Escribe tu texto aquí!

Abagune: zerbaiterako unea, egokiera, aukera; besterik adirazten ez bada ona. Abaroan: itzalpean adakera:zuhaitz baten adarren multzoa adatz: buruko ileen multzoa agondu: etzanda dagoenak gorputzaren goiko erdia jaso, eserita gelditzeko aieru: seinaletan oinarritzen den ustea edo susmoa aingira-belar: ur geldietanhazten den goroldio modukoa ainuri: ulua alderrai: ibiltaria alditxartu: gorputzeko ondoezak jota geratu, osasuna bat-batean galdu. amultsuki: gainerakoekin onginahiz eta maitasunez jokatuz. anega: aleetarako edukiera-neurria, 55,5 kg-ren baliokidea. arabuz: antzinako su-arma, fusilaren antzekoa. artzain-makila:gotzainek erabiltzen duten bastoi luzea, eta zenbaitetan, abadeek ere bai. autofede: inkisizioak atxilotuei ezarritako zigor publikoa azao: erabakitako gariz eta kideko landarez egiten diren sortetako bakoitza. bardo: poeta kantaria. begitandu: iruditu. benta:herrietatik bat dagoen ostatua bertzun:labeko edo sutondoko errautsa jasotzeko pala besaldi: zerbaitetik besoen artean hartzen den kopurua

Bihurtu


itzuli bonete:apaizek erabili ohi zuten lau puntako burukoa  borda: basetxe arrunta. Abereak edo belarra gordetzeko etxetxoa bortuz haraindi: pirinioetatik iparraldera dauden lurraldeak dandar: lurrean arrastaka eramaten den arropa zatia eguzki-lore: landare handia, hosto zorrotzak eta eguzkiaren eiteko loreak dituen. Etxeetako ateetan jartzen zen, sorginak uxatzeko.

Erauzi

errotik kendu, errotik atera.

Eskumen

norbaiten esku dagoen aginpidea edo erabakimena.

estola: lepotik behera ere¡amatemn den ehunezko zerrenda luzea, meza-emaileak janzten duena. ezten: metalezko tresna puntazorratza, larruan, goman eta abarretan zuloak edo markak egiteko erabilia estreinakoz: lehenbiziko aldiz. feudo: jaun feudalak mendeko bati zenbait zerbitzuren truke emainiko lurraldea. gainjantzi: apaizen kapa luzea. gatzatu:isurkari organiko bat masa trinko bihurtu. gaubelia:lo egiteko orduetan iratzarrik ematen den denbora, bereziki gaixo bat zaintzen edo hildako baten aurrean gerruntze:gorontza, bular eta gerrialdea lotzen dituen jantzi mahulkarik gabea, bereziki emakumezkorna eta azpikoa goren: inkisizioaren kontseilu gorena gutxietsi:mespretxatu. habetu:habeen bidez eutsi, finkatu haresia: erlijio katolikoan, jainkoak agerituko eta elizak fededunei irakatsitako egiari uko eginez zuzenean kontrajartzen zaion jarrera eutsia. hitz-jario: berriskundea hormatu: izoztu ilunantz: argitasun ahula. indiak: amerikari eman zitzaion izena. inkisizio: heretikoak aurkitu eta zigortzeko eliza katolikoak sortutako eliz auzitegia. isipu: ihinztagailua, elizetan ur bedeinkatua jaurtitzeko erabiltzen den tresna. kamaina:oholez , lastoz edo hostoz egindako ohea. kinkilari: balio gutxiko objetuak saltzen dituena. korridore: etxe barruan, gelen edo aretoen arteko igarobide mehar eta luzea kutsu:ahoskatzeko modua laborri:beldur edo izu-ikara, beldur handia. letaina:liturgia-otoitza, batek esaten eta aurrean dauden gainerakoek erantzuten edo errepikatzen dituzten oles-, dei- edop arren-multzo batek satua. loria:aintza, ospea mandatari:ordezkaria mandatu: agindu ofiziala  meandro: ibai baten ibilguak egiten duen bihurgunea mihilu: lore hori txikidun landarea, barazki eta sendabelar gisa erabilia milikeria: gogortasun txikienak minbertatzen edo eragozten duenaren jarrera mugarri: bide bateko bitarteak eta abar adierazteko ipintzen den harri edo seinalea. ofizio santu: inkisizioa

onuradun: eliz hobaria jaso duena orban: larruazalean edo zerbeiten gainaldean gertatzen den zikingunea edo bestelako koloreko zati txikia ortzi: zerua osasungaitz: osasunerako kaltegarria

pegar: lurrezko ontzi handia, zabala eta ahoa estua duena petrikilo: sendatzailea premontretar: San Norbertok sortutako erlijio-ordenakoa solstizio: eguzkiak inklinazio boreal handiena hartzen dueneko urte-sasoia, egun luzeenari8ekainaren 21a edo 22a) eta laburrena (abenduaren 21a edo 22a) suil: ura eskuratzeko zilindro itxurako ontzia, zurezkoa eta burdinezkoa tramankulu: egiteko jakin baterako moldatze den tresna txilar. zuhaixka adartsua txilotu: erdi itxi txintxor: harri-koskor txikia txongil: buztin porotsuzko ontzia txordo: bi bekainak bat eginda dituena ukendu: larruazalean zabaltzen den prestakin koipetsua zain-belar. Belar-landarea, leku hezeetan. zargaldu: argaltasunak haragiak jan edo erorazi zela.
zalien gainean esertzeko ezartzen den tresna zelabere: zela jarri eta gainean batetik bestera joateko erabiltzen diren abereak. zuzi: zur erretxinatsuzko zatia edo makila HIZTEGIA ahantzi:
ahaztu aitzin.
aurre andere:
andre anitz: asko aski:
nahikoa arras:
oso bertze. beste deus:ezer doi-doi: justu-justu ebatsi: lapurtu eginen: egingo erdietsi: lortu erran: esan erranen. esango galdegin: eskatu gibel: atze guti: gutxi guzi: guzti held: etorri hetsi: itxi hondarreko: azkeneko irudi du: badirudi jalgi: irten jin: etorri kasu: kontuz kausitu: aurkitu oldartu: eraso ondotik: ondoren segur: seguru solastatu: hitz egin sortu: jaio ttipi: txiki

Entradas relacionadas: