Hizkuntza ezberdintasunaren ideologia

Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras lenguas extranjeras

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,02 KB

 
  1. Lore-jokoak: XIX.Mendean antolatutako kultura jardunaldiak izan ziren, musika, dantza eta batik bat euskal poesia barre hartzen zituztenak. Jatorria ( Katalunia eta Valentziako erkidegotik). Antoine d Abbadie asmatu zuen. Sariak, lorea, ontzako urrea eta makila. Lapurdin, lehen aldiz.

  2. Peru Abarka: Juan Antonio Mogelek idatzi zuen. Euskaraz, sarrera izan ezik. Markinako aldaeran oinarrituta. Oso trama eskasa; pertsonaiak ia ez dute hasiera, garapena eta amaiera duen istorio bat osatzen; bestetik, leku eta denbora-aipu minimoak ere ez dute.

  3. Euskal prosalaria: Joanes Leizarraga. Testu berria. Hizkera aztergaia haserako zatian (estiloa). Bere nahia ahalik eta gehienek ulertzeko moduko euskara aukeratzea da. Lapurtera ez zion balio. Itzulpena ahalik eta fidelena. Ez zeukan eredurik jarraitzeko.

  4. Bizenta mogel: Idazlanik ezagunena (Ipuin onak). Gipuzkerako alegi-
    Bilduma da. Helburu didaktikoa du eta protagonistak hitz egiten duten animaliak dira. 50 alegi, latinetik itzulita. Bere osabak, 8 alegi bertsotan.    Bertsoak ere idazti zituen. Osaba eredu hartu zuen. Fabulaz gain, iruzkin konprometituak idazten zituen, jauntxo eta baserritarren harremanak azpimarratuz.

  5. Garoa→ Eleberria. Gipuzkeraz.      Auñemendeko lorea→ Nobela historikoa. Bizkaieraz.      Kresala→ Nobela, Bizkaieraz.

  6. Ebaristo Bustinza: Abarra liburua.
    Garbilezia teknika erabiltzen da, idazterakoan erraz ulertzeko, argiago izan dadin eta atseginagoa, beste hizkuntzetatik hitz batzuk hartzean datza. Bera, ez zuen hau erabiltzen ados ez zegoelako.

  7. Acto para la nochebuena: Resurreccion Maria de Azkue.

Antton Kaiku: Martzelino Soroa.      El borracho burlao: Xabier Maria Munibe.


  1. Euskaltzindia: Resu. Maria de Azkue lehengo euskaltzainburua. Euskara zaindu egiten zuen, aztertu, batu eta hobetzea helburu duen hizkuntza akademiko ofiziala da. Hego Euskal Herriko lau aldundiek sortu zuten. 12 euskaltzain (hasierakoak).

  2. Euskal Herriko Adiskideen elkartea: Xabier Maria Munibe.

  3. Acto para la nochebuena: Resu. Maria de Azkue (antzelana). Mendebaldeko euskaraz idatzita dago, zati batzuk erderaz. Hainbatek obra honek asmo didaktikoa eta barregarria du.

  4. Euskal apologista: arramendi, giro literarioaren suspertzailea zen, larramendismoa sortu zuen, euskararen apologia zen eta ideologia politikoa bultzatu zuen,

lanak: ezina egina, latinetik euskarara hiztegia, foruen defentsa, euskaldunak: espainiar eta petoenak.    Euskal literaturaren lehen liburua egin zuen.

     12. Lingua vasconum promitiae da liburu garrantzitsuena, 15 orrialde eta 52 poema 31 lerroko hitza, Etxeparek badaki bere lana euskal literaturaren lehen liburua dela, bere obran erakusten duen bezala. Erdi aroko estiloa du, ez zuen euskara apaintzen, .Ortografia ahozkotasunaren arabera zen.

Entradas relacionadas: