Hiri bilbea

Enviado por Chuletator online y clasificado en Geografía

Escrito el en vasco con un tamaño de 4,55 KB

 

A)Industria aurreko hiria: alde zaharra


Sorreratik-XIX.

A.1 Industria aurreko osagaiak

-Hiri gehienak harresiz inguratuta. -Planoa irregularra. -
Bilbea trinkoa. -Eraikuntzan familia bakarreko etxebizitzak. -Lurzoruaren erabilerak askotarikoak. -Zenbait talde bizi ziren aldi berean. 

Garaiaren arabera: -Erromatar hirian planoa erregularra


-Erdi Aroan musulmanak eta kristauak ekarpenak egin. Hiri musulmanen nukleoa medina, harresiz inguratua eta eraikin nagusiekin. Kanpoan langileen auzoak, harresiz inguratuta. Planoa oso irregularra, kaleak estuak.
Hiri kristaua harresiz inguratuta, erdigunean gazteluak, jauregiak, elizak eta merkaturako plazak. Planoak askotarikoak. Eraikin aipagarrienak elizak eta nobleen jauregiak.

-Errenazimentuan plano erregularreko auzo eta Plaza nagusiak sortu, kale nagusiak trazadura zuzenarekin

-Barrokoan eta Ilustrazioan hiria edertu: kale zabalak eta zuzenak, plaza handiak, pasealekuak, eraikin monumentalak.

A.2 Industria aldiko aldaketak:


XIX. Eta 1960 hamarkadan. -Planoan: kale eta plaza berriak irekiz.
Alde zaharra zabaldu bilbea handituz. 1960ko hamarkadako berritze-politikek alde zaharraren planoaren zati bat suntsitu.
-Bilbea trinkotu: elizaren eraikin desamortizatu batzuk berrerabiliz. 1960an eraikinetan edozein eraldaketa debekatu.

-Lurzoruaren prezio garestia. Alde zaharra hiriko merkataritza gune


-Gizarte arloan gizarte bereizketa handiagotu

A.3 Industria osteko aldaketak eta arazoak:


1975tik zaharberritze politikak abiatu. Helburua: morfologia tradizionala zaintzea. -Batzuetan trazadura desegokia. Kaleak oinezkoentzako mugatu. -Eraikin historiko batzuk hondatzen daude eta etxe batzuk ez dituzte bizimodu modernorako baldintzak betetzen. -Lurzoruaren erabilera tertziarioan espezializatu. -Gizarte arloan gizarte-polarizazioa ezartzen da.

B)Industria aldiko hiria: zabalgunea:


XIX-XX. Harresietatik kanpo hedatu. Hauen lekuan pasealekuak sortu.

B.1 Zabalgunea:


burgesen hiriko espazio berria zen. Sorreran koadrikula itxurako plano erregularra erabili: kaleak zuzenak eta zabalagoak, bilbea irekia, eraikin dentsitate txikia. Lehenengo zabalguneak hiri dinamikoetan egin. Denborarekin aldaketak, espazio zentral gisa hartu zelako. Gaur egun eraikinak modernizatzeko eta apaintzeko lanak.

B.2 Langile eta industria auzoak:


XIX.Mendean industria-instalazioak hiri-inguruan ezarri ziren, horiei lotutako zerbitzuak erakarriz. Langileak zabalgunearen inguruan bizi behar zuten. Bilbea trinkoa eta dentsitate handikoa zen, eraikinetan neurri eta kalitate txikiko etxebizitzak nagusitzen ziren. Lurzoruaren erabilerari dagokionez langileen etxebizitzak, lantegiak eta biltegiak nahasten ziren. 

B.3 Lorategi auzoak:


XIX-XX. -Familia bakarreko etxebizitzen lorategi-auzoetan oinarritu zen, langileentzako proiektatua. Neurri txikikoak, errentagarritasun urria. -Arturo Soriaren Hiri Lineala kale handi bat zen. Bertan oinarrizko zerbitzuak, garraioa, gizarte-zentroak, dendak eta zerbitzu publikoak planteatu.

C)Periferia:


1950-60 hamarkadatik aurrera hiri nagusiek hazkunde handia. Horiek ondoko udalerriekin elkartu. Gaur egun hiri hazkunde-erritmoa txikiagoa, landa-hiri inguruak sortu.

C.1 Egoitza auzoak:


-Txabola auzo marjinalak legez kanpoko lurzoruetan sortu hondakin-materialekin. 1950eko hamarkadan zabalkunderik handiena. 1960ko hamarkadan txabolak bota gizarte-etxebizitzak eraikiz. Gaur egun arazoa mugatua. -Sustapen ofizialeko etxebizitzen auzoak 1940-60 bitartean garatu. Bilbe irekiko auzoak sortu, familia bakarreko etxebizitzekin edo blokeekin. Gaur egun eraikinak zaharberritzeko eta zerbitzuak hornitzeko lanak. -Sustapen pribatuko etxebizitzak 1960tik aurrera sortu. Bilbe irekia eta bloke edo dorreetan antolatu. Eraikin geometrikoak egin. -Etxe-uharte itxiko auzoak 1980-90eko hamarkadetan sortu eskala eta kaleen antolaketa berreskuratzeko. -Familia bakarreko etxebizitza-inguruak 1980ko hamarkadatik aurrera periferian nagusitu. Erdiko klaseak. 

C.2 Periferiako industria eta ekipamendu inguruak:


Hiritik hurbil eta lurzorua prezio merkeagoan. 1950-60ko hamarkadetan industria-inguruak eraiki ziren, ondo planifikatuta edo desantolatuta. Gaur egun ekipamendu-inguruak hiri-periferietan kokatzen dira.

Entradas relacionadas: