Gallego1

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Lengua y literatura

Escrito el en español con un tamaño de 5,26 KB

 
Irmandades da Fala As Irmandades da Fala creá ronse para a defensa, dignificació n e cultivo do idioma; a primeira das Irmandades fú ndase na Coruñ a en 1916. Sé guena outras repartidas polas principais cidades e vilas de Galicia (Ferrol, Ourense, Betanzos, Santiago..). Para difundiren o seu ideario editaron unha publicació n perió dica totalmente en galego: A Nosa Terra. Os seus membros má is salientables foron os irmá ns Vilar Ponte, Losada Dié guez, Vicente Rí sco, Ramó n Cabanillas, etc.En 1931 cré ase o Partido Galeguista,que consegue a aprobació n do Estatuto de Autonomí a de Galicia, no que a lí ngua galega adquire por vez primeira o recoñ ecemento de "idioma oficial de Galicia". Este logro importantisimo non chegou a ter aplicació n na prá ctica por mor do estoupido da Guerra Civil (1936), que supuxo o principio da má is crú a etapa para as lí nguas minorizadas do Estado españ ol.
Ramon Cavanillas:Poeta españ ol, que escribiu en lingua galega. Naceu e morreu en Cambados (Pontevedra). A sú a profunda formació n clá sica vé nlle da sú a permanencia de varios anos nun seminario. Durante algú n tempo viviu en Cuba, regresando ao seu paí s para desempeñ ar diversos cargos burocrá ticos. No ano 1917 publicou Dá terra asoballada (A terra ultrajada) onde abundan as composició ns de cará cter reivindicativo da identidade polí tica e cultural de Galicia. Anteriormente xa publicara outro poemario co mesmo espí rito crí tico titulado Non desterro (No destierro, 1913). En Vento mareiro (Vento mariñ o,1915) e A rosa de cen follas (A rosa das cen follas, 1927), insistiu na descrició n da vida e a paisaxe marinero da sú a terra, así como en contar os costumes da Galicia campesiñ a. En Camiñ os do tempo (Camiñ os do tempo, 1949), recuperou o sentimento cé ltico pondaliano; a Eduardo Pondal precisamente dedicou o seu discurso de ingreso na Real Academia Españ ola en representació n da lingua galega (xunto con Cotarelo Valledor) o 26 de maio de 1929. Cabanillas tamé n escribiu teatro: Ou mariscal (O mariscal, 1926) sobre a ejecució n do mariscal Pardo de Cela polos Reis Cató licos á s portas da catedral de Mondoñ edo, vendo nel, o seu autor, a vinganza do poder central castelá n contra os señ ores feudales galegos, e A man dá santiñ a (A man da santiñ a).


Anton Vilar Ponte:Xornalista e escritor en lingua galega nacido en Viveiro. Estudou Farmacia na Universidade de Santiago, viaxando a Cuba onde se dedicou ao xornalismo. Á súa volta colaborou con Ramón Cabanillas en Ou Mariscal, promovió Irmandades dá Fala e creou e dirixiu a revista A Nosa Terra. No seu libro Nacionalismo Galego: a nosa afirmación rexional, estableceu as bases dunha ideoloxía orientada a valorizar íntegramente a Galicia, como país coa súa propia personalidade. As obras teatrais A patria do labrego (1905), Entre dous abismos (1920) e Almas mortas (1922), formaron o volume titulado Tríptico, editado en 1928. É autor, así mesmo, das obras Vos evanxeos dá risa absoluta (1934) e Nouturnio de vida e morte (1935). Entre os seus ensaios destacamos, Ou sentimento liberal na Galiza, Vos nosos valores, Do cosmopolitismo e Do universalismo e dá mansedume galega. A súa maior achega ás letras galegas foron os incontables artigos en diarios e revistas. Unha selección deles foi recollida en Pensamento e Sementeira. Morreu en 1936.
Xoan Vicente Viqueira está considerado como o mellor filósofo galego do seu tempo.Naceu en Madrid, pero de moi novo foi traido a A Coruña, posteriormente viviu no pazo de San Fiz de Vixoi (Bergondo) onde pasou os derradeiros anos da súa vida.Estudiou o Bacharelato en A Coruña e licenciouse en Filosofía e Letras en Madrid, completando os seus estudios en Alemania, nas universidades máis avanzadas en Psicoloxía Experimental (Leipzig, Gottinga...). O comenzo da guerra de 1914 volveu a Madrid para impartir clases na Institución Libre de Enseñanza e no Museo Pedagóxico.De rigurosa formación intelectual, foi autor de tratados de filosofía e psicoloxía en castelán. En galego escribiu numerosas prosas, ensaios, artigos e conferencias de carácter galeguista..Pódense considerar tres facetas na personalidade de Viqueira: Como filósofo, defendeu sempre a filosofía de acción, comprometéndose con Galicia a través da Xeración Nós e das Irmandades da Fala, xa que mantivo unha estreita relación con moitos dos seus compoñentes (Losada Dieguez, Risco, Vilar Ponte, etc.)Como psicólogo, aplica os seus coñecementos ó problema da educación. Defende a necesidade de incorpora-lo galego ó ensino, que a Escola Primaria debería se-lo eixo da parroquia e potencia-la preparación técnica no Ensino Medio.Como poeta, exprésase sempre en galego deixando diferentes mostras líricas de temática amorosa e paisaxística, conectando coas vellas cantigas galaico-portuguesas.

Entradas relacionadas: