Frankismoaren etapak

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 5,88 KB

 
  • 1. Sarrera.
Gerra Zibila 1939ko apirilean amaitu zen baina 1937ko ekainerako nazionalek Euskal Herri osoaren kontrola zuten. Gerra ondoren, nabarmenak izan ziren arazo ekonomikoak, gosea eta eguneroko bizitza aurrera eramateko zailtasunak. Garai gogor hori Diktaduraren hasiera zen.
  • 2. Diktaduraren ezarpena

A) Gerra osteko krisi ekonomikoa

Egoera ekonomikoa oso gogorra izan zen 1950eko hamarkada arte. Populazioaren gehiengoak hornidura zailtasunak, oinarrizko produktuen salneurrien gorakada, soldata baxuak eta gosea pairatu zituen. Familien kezkarik handiena norberaren eta familiaren biziraupena zen.

B) Gerra osteko krisi politikoa

Euskal nazionalismoaren aurkako errepresioa ere oso gogorra izan zen eta Estatua erabat zentralizatu zen.

C) Gerra osteko krisi kulturala

Euskal irakasleek errepresioa eta zigorren bat jasan zuen.
Erregimenaren aurkako komunikabide guztiak itxi egin ziren eta informazioaren kontrol zorrotza egon zen.
  • 3. Frankismoaren aurkako oposizioa

Euskal oposizioa buruhauste haundia izan zen Francorentzat.

A)1959a bitartean

→Eusko Jaurlaritza erbestean.

Oposizioko alderdi asko bildu ziren, Jose Antonio Aguirre nabarmen. EJ-ren ospea gerra zibila eta gero. Errefuxiatuei laguntza-lana eman. Gerraostean lehenengo Europara ihes egin eta gero Estatu batuetara. 1946 an euzko-naia sortu. Baina geroago alde batera utzi zen talde hau.

→Ezkerreko indarrak.

  • Espainiako ezkerreko militante asko bezala, hainbat euskaldun Bigarren Mundu Gerran nazien aurka borrokan ibili zen eta haietako batzuk alemaniarren kontzentrazio-esparruetan amaitu zuten.

  • Sozialisten artean gatazka bat gertatu zen 1943an Mexikon. Indalecio Prietoren aldeko sozialista euskaldunek Eusko Jaurlaritzarekin zituzten harremanak eten zituztenean, Santiago Aznar kontseilariak Euskadiko Komite Sozialista sortu zuen eta Agirrerekin lan egitearen alde agertu zen.

  • Anarkosindikalismoak eta PCEk indar gutxi zuten Euskal Herrian gerra ostean.

→Baionako Ituna.

  • Baionako Ituna sinatzean, 1945eko martxoan, ia oposizioko indar politiko eta sindikal guztien batasuna berreskuratu zen. Oposizioa une baikor batean zen: herrialde aliatuen eta NBEn laguntza espero zuten Francoren erregimenarekin amaitzeko. Itun horretan Errepublikaren, Estatutuaren eta Eusko Jaurlaritzaren alde azaltzen ziren.

  • Batasuna berreskuratuta eta nazioarteko egoera alde zutelarik oposizioak ekintza garrantzitsuak burutu zituen:

-1947ko erreferendum frankistan abstentzioaren aldeko kanpaina.

-1947 eta 1951ko greba orokorrak

Entradas relacionadas: