Euskal nazionalismoa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras materias

Escrito el en vasco con un tamaño de 5,98 KB

 

NAZIONALISMOA EUSKAL HERRIAN

Nazio kontzeptua heterogeneoa. Bere batasunaren ezagutza eta elkarrekin bizitzeko nahia ezaugarritzat duten giza taldea. Ezaugarri multzoa: kultura, hizkuntza, arraza, ohiturak…

XIX mendekoa, korronte hau intelektualekin lotu, maila ekonomiko jakin bateko pertsonen artean sorturikoa.

Nazionalismoak, geratu ahal izateko, burgesiaren beharra, zeinek bereak egin zituen planteamendu horiek.

Nazioa deskribatzeko bi teoria desberdin: Frantsesa eta alemana. Lehena herriaren borondatean, legean, konstituzioan eta burujabetzan oinarritzen da. Bigarrena, herri kontzientzian. Nazioa, hizkuntza, zuzenbide, ohitura, historia eta tradizio berekoek osatzen duten erkidegoa baita. Bigarrena.

Sentimendu nazionalistak bi momentu.Etapa kulturala, kontzientzia hartzea. Politikoa, autogobernuaren eskaera.

XIX menderaren amaieran aldaketak:

Industralizazioa hasi, horrekin emigrazioa. Bertako etnia eta kultura kolokan.

Krisi politiko gogorra eman zen foruak kentzean (1876). Adibidez Sanrokada eta Gamazada 1893an.

Ideia nazionalistak europa guztian mamitzen eta gauzatzen.

Abertzaletasunaren iturburu nagusia Sabino Arana.


SABINO

Famili karlista. 1865 Abandon. Euskal abertzaletasunaren gidari nagusia. Karlismoa ez zela irtenbidea. “Euskal Herria da euskaldunen aberria”.

Karlistaldian Lapurdira, 1876.An itzuli. Urduñan jesuiten batxilergoa egin eta Bartzelonan ikasketak, zuzenbidea, filosofia. Euskal herrira itzultzean euskera ikasi.

27 urterekin lehen liburua “Bizcaya por su independencia”.

1893an Euskalerria elkartekoekin antolatutako bilera, (JEL)
sortu, EAJ bihurtu. 1894an euskaldun batzokia sortu euskaldun garbientzat.

1898 hateskundeetan Sabino Arana diputatu atera zen bilbotik.

1903 espetxean urte bat igaro ondoren, gaixotu eta hil Sukarrietan.

Alderdientzat ikur asko sortu zituen: Ikurriña, Euzkadi hitza, euzko abendaren ereserkija eta aberri eguna. Latinetik edo beste edozein hizkuntza batetik zetorrela hitza sumatzen bazuen, haren ordez berria sortzen zuen.


Entradas relacionadas: