Euskal herriko autonomia estatutua

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 3,81 KB

 

8- II.Errep eta gerra zibila EH:

Euskal autonomi estatutuaren ibilbidea 1876ko Uztailaren 21ean, III. Gerra Karlistaren ondoren, Alfonso XII.Ak Euskal Foruak erabat deuseztatu zituen. 1878an Kontzertu Ekonomikoak martxan jarri ziren. Hala ere, 1931. Urtean, II Errepublikaren aldarrikapenarekin konstituzio berri bat promulgatu zen abenduan, Autonomia Estatutuei atea irekiz. Honela, Katalunia, Galizia eta EH, beren Estatutuak lortzeko prozesuari hasiera eman zioten.

Jose A Agirre, Bizkaiko alkateekin batera manifestu bat idatzi zuen eta bertan EAJ alderdiak Errepublika onartu zuen.1931ko Ekainaren 14ean euskal nazionalistak elkartu ziren Lizarran egindako Asanbladan; bertan Madrilen Estatutua presentatzea onartu zen eta Eliza-Estatu harremanetan Euskal Herriak Vatikanorekin konkordatua negoziatzeko eskubidea gehitu zioten. Lizarrako Estatutua 1931ko irailean aurkeztu baina ez zen onartu, erlijioaren gaiarengatik. Abenduan, Estatutuaren idazketan errepublikarrek parte hartzeak, behin betiko banandu zituen Nafarroako karlistak eta Euskal nazionalistak. Autonomia Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiara mugatu zen. Baina gobernu aldaketak (CEDA), Gorteetan Estutuaren onarpena atzeratu zuen. 1936.
urteko urriak 4a
arte ez zen onartu, ordurako gerra zibila hasia zen. Araba eta Gipuzkoa Francoren eskuetan zeudenez, Bizkaian bakarrik izan zuen eragina. Gainera, gerraren ibilbidea ikusirik, 1937ko ekainaren 19an Bilbo militarren eskuetan erori zen eta, berehala, Francok Euskal Gobernua, Estatutua eta Kontzertu Ekonomikoak deuseztatu zituen. Franco hil ondoren, berriro martxan jarri zen Euskal Estatutua 1979.

Urtetik gaur egun arte

Gerra Zibila Euskal Herrian (1936-1937) Gerrate Zibilaren arrazoia aztertzean konturatu sortzen den errepublika ez dela denen gustukoa. Errepublikak zatiketa hau nabarmenagoa da. Errepublikazaleek alde batetik eta militarrek bestetik beren desadostasunak gerra baten bitartez konpondu. 1934ko iraultzak Espainiako gizartearen erabateko haustura (LAS DOS ESPAÑAS). Horregatik 1936ko otsailean Fronte Popularra zuzentzen zuen M. Azaña, militarrak eta eskuineko politikariak altxamendu bat prestatu. 1936ko uztailaren 17an Estatu kolpea.


Entradas relacionadas: