ESTRATIFIKAZIOA

Enviado por Chuletator online y clasificado en Filosofía y ética

Escrito el en vasco con un tamaño de 7,22 KB

 

1.3. Teoria funtzionalista


Ezberdintasunari eta estratifikazioari buruzko ikuspegi funtzionalista ulertzeko, hainbat soziologoren ekarpenetatik habiatu behar da, Durkheim eta Parsons adibide direla; Davis eta Moore-ek mantendu duten eztabaida ahaztu gabe. Durkheim-en lana aipatzea ezinbestekoa da, soziologiaren sortzaileetarikoa baita eta eragin nabarmena eduki baitu estruktural-funtzionalismoan. Baina, aldez aurretik, klase eta estrato kontzeptuen artean bereizketa bat egitea komeni da, estratifikazio sozialaren justifikazio funtzionala ahaztu gabe.

Estratuen teoria ondorengo printzipio teoriko eta enpirikoetan oinarritzen da:

  • Klase ezberdinen  osagarritasun funtzionalaren ideia betetzen dituzten eginkizun ekonomikoetatik habiatuz.

  • Lanaren zatiketaren funtzionalitatearen ideia. Ez dago tokirik klase borrokarentzako zeren klase sozial ezberdinak osagarriak dira.

  • Estratifikazioaren teoria estatusaren bidez.

  • Estratifikatutako jarduera sozialen errealitate enpirikoa.

Kontsideratzen da klase sozialak faktore objetiboz osaturik daudela eta ekoizpeneko sistema sozialean kokapen berezi bati lotua dagoela. Aldiz, estratu sozialak batez ere faktore subjetiboz osaturik daude. Gizarte modernoetan, estratifikazio sozialaren itxurak anitzak bezain ezberdinak dira. Sorokin-ek (1961) pentsatzen du hiru mota nagusitara murriztu daitezkela: ekonomikoa (komunitate baten baitan dauden errenta eta aberastasun mailak), politikoa (gobernanteen eta gobernatuen izaera) eta okupazionala (lanbide batzuk beste batzuk baino ohoretsuagoak bezala ikusiak dira).

Azpimarratu behar da ikuspegi funtzionalista batez ere ipar amerikarra dela eta hori nabaritzen da zeren teoria ezberdinak garatzen diren giro intelektualak testuinguru sozio-historikoari lotuak daude. Horrela, Estatu Batuetako biztanleen artean, ez zaio garrantzi handirik ematen klase sozialen gaiari, batzuek beraien izaera bera kolokan jartzen baitute. Ossowski-k (1972: 132) azpimarratzen zuen bezala, horren esplikazioa agian feudalismorik ez izatean egon daiteke baita ere muga ideian eta lurralde hedapenaren aukeran, bakarrik egin diren gizonen irudian, mugarik gabeko garapen ekonomikoan, mugikortasun sozialaren aukeran, aniztasun etnikoan, etabar.

Funtzionalismoaren oinarriak finkatu ostean, bere ordezkari nagusien ideietan erdiratzea komeni da, bai Marx bai Weber-ekin alderatuz. Horrela, Marx-ek ez bezala, Durkheim-ek pentsatzen zuen faktore ekonomikoak gizartean nagusi ziren ideologietara modaltzen zirela eta ukatzen zuen bizi sozialaren konplexutasunen faktore esplikatiboa zenik. Halaber, Durkheim-ek ez zuen Marx-en ikuspegia partekatzen errealitate sozialaren ikuspegi holistikoari dagokionez, bere historiaren ikuspegia klase borroka gisa ala alderdi materialari ematen dion gehiegizko garrantizan, Hala ere, Durkheim-ek arreta berezi bat eman zion garai hartan nagusi ziren ezberdintasun eta gatazka sozialei. Marx-ek klase borroka aipatzen zuen bitartean, Durkheim galdera sozialaz mintzo zen.

La división del trabajo sozial liburua, funtzeskoa da egitura sozialari buruzko ikuspegi klasikoak aztertzeko eta funtzionalismoaren ondorengo oinarriak ulertzeko. Durkheim-en ekarpena hirukoitza da alor honetan: kontzeptuala, metodologikoa eta enpirikoa. Baliogarria da patologikoa, desordenatua, normala ez dena eta anomikoa dena adierazteko baita ere tentsio sozialak gainditzeko. Durkheim-entzako, soziala testuinguru batean ikusi daitezken gertakizun sozial guztiek osatzen dute, jakinik gertakizun sozialek adierazten dituztela pertsonengan eragina daukaten pentsatzeko eta jarduteko moduak. Edozein gertakizun sozialen arrazoia aurretik suertatutako beste gertakizun sozialetan bilatu behar da eta gertatu denaren arrazoia, bere funtzionaltasuna, bere baliogarritasuna taldearen mantenu ala berrekoizpenerako. Elkartasun soziala ulertu daiteke gizarte batean pilatzen diren adostasun indibidualak lez, non kontratua edierazpen argi bat den. Ikusi daiteke funtzionalitate eta adostasunari buruzko oinarri funtzionalak nola dauden.

Baina, gainera, Durkheim-ek gizarte konplexua aztertzen duelarik, funtzionalismoari oinarri berriak ematen dizkio zeren kontsideratzen du gizarte mota horrek desoreka soziala daukala ondorio gisa. Desoreka hori soilik gainditu daiteke lanaren zaitekaren berregituratzearen bitartez, errolen espezializazioaren bidez eta funtzio berrien sorreraren bitartez. Gatazkak sortzen dira gizabanakoak ez daudelarik pozik betetzen dituzten funtzioekin, baina lanaren zatiketa prozesu berak egokipen batera eramango du pertsonek betetzen dituzten posizioen eta pertsona horien gaitasunen artean. Beraz, helburua ez da ezberdintasunak desagertaraztea baizik eta lortzea bakoitzaren gaitasun naturalen islada izan daitezela. Planteamentu hau bat doa aukeren berdintasunarekin.


Entradas relacionadas: