Estatu konfesionala

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 5,92 KB

 

7

Koka

.Aztertuko dugun hurrengo testua primarioa, publikoa, juridikoa( lege bat delako), politikoa eta soziala da. Testua, Espainiako Gorteetako diputatuek egin zuten, Alfonso XII. Erregearekin eta Espainiako herritar guztiei zuzenduta zihoan. Horrez gain, testua, Errestaurazio garaiaren hasieran idatzi egin zen, Alfonso XII. Erregealdian, Madrilen, Gorteak han zeudelako.

I.N

:T.H.I.N.Espainiako erregimen politiko monarkikoa berriz ezartzeko oinarri politikoak zehaztea da, hots, botereen banaketa, politika erlijiosoa, herritarren eskubideak eta lege berberak ezartzea.

2.Mko i

: -

Botereen banaketa:

-

Botere legegilea

Subiranotasun partekatua. Bai gorteak, bai erregeak. Gorteek bi ganbara zituzten, alde batetik senatua. Kide batzuk erregeak hautatuak, eta bestetik kongresua, kideak hauteskundeen bidez hautatuak.-
Botere betearazlea(Gobernua): Erregearen esku.-

Politika erlijiosoa:

Espainia estatu konfesionala zen, erlijioa katolikoa. Hala ere, askatasun erlijiosoa onartzen zen modu pribatuan.

Herritarren eskubideak

: Herritarrek ideiak adierazteko eskubidea zuten, batez ere,inprentan.Honez gain, biltzeko eskubidea eta elkarteak sortzeko baimena zegoen.-

Lege berberak

: Herritar guztiek lege berberak zituzten, uniformetasuna./

-Konstituzioa:

Estatu baten lege gorena da, parlamentuak onartuta. Bertan herritar guztien eskubideak eta betebeharrak azaltzen dira eta estatuko erakunde nagusiak ere.

-Gorteak:

Botere legegilea duen erakundea, diputatuz osatuta.

-Kongresua

: Espainiako Gorteetako beheko ganbara, diputatuz osatuta.P.H1876ko konstituzioa
Espainiako 5.A izan zen, beraz, beste batzuk izan ziren honen aurretik./Espainiako lehen konstituzioa
1812koa izan zen, Independentzia gerran egina. Orduan Batzar Zentral gorenak ganbara bakarreko Gorteetara deitu zuen Cadizen, konstituzioa idazteko. Konstituzio honetan, nazio subiranotasuna onartzen da, Espainia estatu konfesionala da erlijio bakarra katolikoa izanik eta botereen banaketa onartu zen. Honen ondoren, 1837ko eta 1845eko konstituzioak dauzkagu, biak Isabel II.Ren erregealdian. 1837ko konstituzioa, Espartero liberalen liderra izanik, konstituzio aurrerakoia izan zen. 1845ekoa aldiz, atzerakoia. Beraz, 1837ko konstituzioan askatasun gehiago ematen ziren 1845ekoan baino, non Isabel II.A botere handiagoa zuen. Azkenik 1869koa dago, Prim eta Serranok bultzaturiko iraultzaren ondoren eta Isabell II.A Espainiatik bota ondoren egindakoa. Konstituzio hau, aurrerakoiena izan zen, askatasun handiak emanez, zentsura gutxituz, askatasun erlijiosoa onartuz, eskubideak errespetatuz./Konstituzio hauen ondoren, 1876koa dator. Aurreko erregimen politikoa lehen Errepublika zen (73-74), Martinez Campos estatu kolpea eman arte, Alfonso XII.A Isabel II.Aren semea, errege izan zedin. Prozesu honen atzean Canovas del Castillo zegoen, errestaurazioaren sistema lideratu zuena. Bertan liberal atzerakoi eta aurrerakoien arteko paktu bat egon zen, Sagasta liberal aurrerakoiak aurrera eramana, errestaurazioaren sistema finkatzeko 1876ko konstituzioan. Bertan subiranotasun partekatua ezartzen zen, gorteetan bi ganbara bereizten ziren: senatua eta kongresua. Espainia estatu konfesionala zen...Horrez gain, sufragio hasieran zentsitarioa zen, baina ondoren 1890an aldatu zen gizonentzako sufragio unibertsala onartuz. Baina nahiz eta hori onartu hauteskunde iruzurra egoten jarraitzen zen. Errestaurazio sistema honen beste oinarriak alderdi bitasuna eta txandaketa eta kazikismoa eta hauteskunde iruzurra ziren. Bi alderdi ofizial zeuden: alderdi liberal atzerakoia, Canovas lider eta alderdi liberal progresista, Sagasta lider/Aurreko guztiak oposizio sortzea ekarri zuen. Alde batetik, errepublikazaleak, anarkistak 1911an CNT fundatu zutenak, baita sozialistak PSOE alderdia eta UGT sindikatua eta komunistak eta azkenik nazionalistak katalunia, Euskadi eta Galizia. Honez gain, sistema honek hainbat krisi sufritu zituen.Honek guztiak sistemak 1923an erabat porrot egitea ekarri zuen, Miguel primo de Riverak estatu kolpea ematean eta diktadura militarra ezartzean.
G.Konstituzio hau, 1837ko konstituzioko ideia aurrerakoien eta 1845ko konstituzioko ideia atzerakoien nahasketa bat da, argi usten duena adostasun bat egon zela liberal atzerakoien eta progresisten artean. Baita argi gelditu zen ere sistema hau ez zela benetako demokrazia, sasidemokrazia baizik, non herra engainatzen zen eta hauteskundeetan iruzur egiten zen.Azkenik, azken artikuluaren arabera, uniformismo eta zentralismoa bultzatzen da.

Entradas relacionadas: