Errepideko garraioa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Geografía

Escrito el en vasco con un tamaño de 13,56 KB

 

Biztanleen migrazioak: Migrazioa pertsona bat bere jaioterritik beste norabait lekualdatzea da. Leku jakin  bateko emigranteen eta inmigranteen arteko aldeari migrazio saldo deritzo.Kanpo migrazioakXIX.Mendearen bigarren erditik aurrera. Espainiako II. Errepublika arte, helmuga usuenak Afrikako iparraldea, Amerika eta Europa. Gazteak, biztanleria eta baliabideak orekatzea ekarri. Emigrante gehienak, galizian,asturian eta kanarietan.1929ko ekonomiaren ondorioz eta Amerikako herrialdeek bertaratzea zaildu zutenez gero, emigrazioa Afrikarantz zuzendu zen.Nazioarteko testuinguruak, asko zaildu zuen ekonomi arrazoiengatiko emigrazioa. Arrazoi politikoengatik, 300.000 lagun inguru irten ziren Espainiatik, Erantziara, Sobietar Batasunera eta Mexikora.Gerra Zibilan 1946a arte, ez zen langile kanpo emigraziorik. 1960a arte, emigrazioaren lehen helmugak Argentina, Brasil edo Venezuela, gero Frantziara eta Europara.Espainiako gobernuak emigranteari ematen zizkion erraztasunak eta pezetaren debaluazioa 1959ko Plan de Estabilización delkoaren ondoren, horiexek izan ziren migrazio-jarioa ugaritu zuten faktore batzuk.Atzerriko inmigrazioa:Espainia emigrante emaile izatetik inmigrante hartzaile izatera pasa da. Etorkin horiek izan daitezke errefuxiatuak asilodunak etorkin ekonomikoak. Asilodun hitzak, espainiar legearen arabera, estatu bati itzuli ezin zaion pertsona da. Inmigrante ekonomiko edo atzerritar langileena, munta handiagoa ari da hartzen azken urteotan. Tradizionalki, Maroko, Filipinak edo Portugaldik etorri ziren. Etorkin hartzaile nagusiak Madril, Katalunia, Andaluzia, Valentziako Erkidegoa inmigranteen egoitza eta lan arazoak.Barne migrazioak:Motak: 1-Sasoi edo aldi batekoak, ziklikoak.2-Behin betiko iraupen luzekoak. 3-Pendular mugimenduakXIX.Mendearen hondarretik aurrera landatik hirira aldatzea. (1920-1930) Espainiako kostaldeetan biztanleria haztea izan bazen, demografi egitura bera ere aldatu egin zen.I.  Mundu Gerraz geroztik itsasoz bestealdera emigratzeko zailtasunek, Primo de Riveraren diktaduran martxan jarritako herri lanek, 3oeko hamarkadan mahastiei eraso zien.30 eta 40, biztanleen mugimenduak ez ziren oso handiak izan.50eko Olan de Estabilización delakoak ekonomi jarduera berrabiaratzea. Industri eskualdeetarako migrazioa eta ondoriozko metropoli barruti handiak sortzea dira.Turismoaren fenomenoak aldatu egin zuen migrazio mugimenduaren norabidea, Mediterraneoko kostaldea eta Kanarietara.


Errepideko garraioa: Errepideen sareak biztanleen guneak lotzen ditu. Hori dela eta, azpiegitura giltzarria da lurraldearen komunikatzeko erraztasunari eta egiturari begira.

a)Sarearen egitura erradiala da eta Madril erdigunea da. Estatuaren ikuskera zentralista zuten. Errepideen sarea modernizatu egin ibilgailuen joan-etorrira eta garapen ekonomikora moldatzeko, estatu zentralista eutsi.

b)

Sarearen gaineko eskumenak

Estatuak, autonomia-erkidegoek eta aldundiek dituzte. Estatuarena, gune nagusiak lotu. Ibilgailuen %60 jasaten du, autobide eta autobiez osatuta. Aut. Erk eskualdeen arteko mugilkortasuna eta Estatuko sarearekin lotuta. Aldundien eta uharteetako sareen bidez.

c)Errepideen ezaugarri teknikoak askotarikoak dira. Estatuko sareak egokiak dira. Aldundietako eta udaletako errepideek gabezia gehiago.

D)Errepideak hartzen du bidaztien eta merkantzien trafiko gehiena

e)Lurraldeen artean desoreka argiak daude. Dentsitaterik handiena: ekonomiarik garatuena, Madril, Val,Kat., biztanleria sakabanatuena Gali eta lurraldean zatiketarik handiena Kanar eta Balear. Trafikoaren intentsitatea handiagoa da zeharkako korridoreetan, hiri, industria eta turismo gune nagusiak. Komunikatzeko erraztasuna industria eta turismo guneetan, garraiatzeko beharrizanak sortu, kalitate handiagoa Madril, Zara, Bartz., gaizki Gal, Gazt Leon.

f)Azpiegituran Plan Gidaria 1993-2007, komunikatzeko erraztasun handia lortzea, bidearen kalitatea eta segurtasuna eta zeharkako ardatzak bultzatzea.

G)Espainiako errepideen sareak Europar Batasunarekin lotura hobea izan nahi da


Trenbide bidezko garraioa


Beste baliabide batzuen lehiaren eraginez, bigarren mailara igaro da eta finantza egoera batzuen lehiaren eraginez, bigarren mailara igaro da eta finantza egoera larria du, ustiapen-kostuak oso handiak dira. Defizit handienak bigarren mailako lineetan daude. Beste batzuk Bide Berde bihurtu, turismorako ustiatu.

Garraioaren ezaugarriak

-RENFE: 12.303km zituen 1998an.
Egitura erradiala eta zuhaitz itxurako egitura du. Egitura horri esker, lotura kopuru handia egin daiteke linea gutxirekin, kostuak murrizten. RENFEk programa kontratuak sinatu behar ditu. Laguntza hori askotan errentagarriak ez diren zerbitzu publikoak eskaintzeko betebeharraren ordain gisa baino ez da jasotzen.

-FEVE: 2000km hartzen dituzte, Bizkaiko itsasoko erlaitzean, baina beste autonomia erkidego batzuetan ere lineak daude. Arazo nagusia sarea gutxiegi erabiltzen dela da, azpiegiturak konpondu dira.

-AVE 250km/h-ko abiadura baino handiagoa lortzen da. Lehenengo linea Madril- Sevilla.

b)Lineen ezaugarri teknikoek kontraste handiak dituzte. Bide eta material ugari modernizatu eta segurtasuna handiagotu den arren, bide gehienak badaezpadakoak dira.

c)Bidaztien eta merkantzien trafikoa berriz orientatu behar da. Bidaztien trafikoa errentagarria da egoitza periferikoen eta hiriko beharlekuaren arteko hurbileko lineetan.

D)Ekipamenduei eta inbertsioei begira, lurraldeen artean desoreka argiak daude

e)Azpiegituren Plan Gidariak hurbileko trafikoa handiagotu nahi du; sare nazionala hobetu abiadura handiak lortu ahal izateko.

F)Espainiako trenbideen sareak Europar Batasuneko sarean hobeto sartuta egon nahi du


Espainiako jaiotza- eta heriotza-
Tasen garapena 1886-2009

Sarrera: grafiko honetan ikus dezakegu jaiotza eta heriotza tasaren eboluzioa Espainian, 1886tik 2009 arte. Bi marren arteko diferentzia hazkunde naturala da, Espainian errejimen demografiko zaharretik modernora igarotako aldaketa.

1. Fasea. Demografi errejimen zaharra (I-XX.Menderarte):

Jaiotza eta heriotza tasa handiak eta berezko hazkunde txikia du, 25-35 mila. Biztanleria handituz joaten da baina pixkana, grafikoan ikusi dezakegun bezala, jaiotza eta heriotza tasaren arteko diferentzia ez da oso handia. 2 tasetan ikusten dugu altuak zirela ez zegoelako sistema eraginkorrik jaiotza kontrolatzeko (krisiaren ondorioz) eta bizi-maila urria, medikuntzak eta osasun baldintzak eskasak baitziren. Hori gehitu behar Ipar Afrika eta ultramarreko emigrazioak, gerrateek eragindako heriotzak... Ondorioz berezko hazkunde-tasa txikia fasearen bukaeran.

2. Fasea. Trantsizio demografikoa (1900-1975):

Hasiera honetan, heriotza-tasa txikitzen joaten da eta jaiotze-
Tasa berdin mantentzen da. Grafikoan ikusten dugu 1890etik aurrera hasten dela heriotza-tasa jeisten, konkretuki umeena, elikagaia eta higieneak hobetuz joaz zirelako. Dena mantendu egiten da benefizio ekonomikoagatik P. De Riveraren diktaduran eta II. Errepublikan. Baina, 1918an kaltetua izango da epidemiagatik eta gerra zibilaren hasieragatik. Espainiak 2.MGn ez parte hartzeagatik, 1940an hazkunde negatiboa gertatzen da. Jaiotze-tasaren hazkundea igotzen hasten da baina ez dira lortzen baloreak gerra osteko kondizioengatik, 1955ean pixkanaka hobetzen doa. 1955-1965 jaiotze-tasak gora egiten du, Espainian baby-booma gertatzen da eta heriotza-tasa jeisten joaten da %
o 10ean geratuz. Guzti honen ondorioz, garai honetako berezko hankundea handia izan zen, bate ere 1920-1965 bitartean.

3. Fasea. Demografia errejimen modernoa (1935-gaur egun):

1975etik aurrera, Francoren heriotza ondoren, jaiotza eta heriotza tasa txikiak eta berezko hazkundea urria da. Faktore garrantzitsuena jaiotze tasaren jaitsiera 1973ko krisiarengatik izan zen. 70etik aurrera, baloreen datuak %o 10ean estabilizatzen dira, beraien artean, diferentzia batzuk daude. Horregatik, jaiotze tasa positiboa da, nahiz eta balore negatiboa izatera iristeko arriskua egon, 1998an bezala. Azkenik, 2000.Urtean jaiotze tasa berriro berreskuratzen hasten da imigranteen iritsieragatik batez ere. Horrek posible egiten du hazkunde demografikoa egotea, nahiz eta krisiaren ondorioz mantxotu daitekeen.


Entradas relacionadas: