Ekonomia

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Economía

Escrito el en vasco con un tamaño de 5,3 KB

 

Sistema ekonomikoak:-merkatu sistema ekonomikoa:kapitalismoa.-plangintza zentralizatua:komunismoa.-ekonomia mistoa: bietatik hartzen duen sistema da:askatasun osoa eta estatuak esaten du denok berdin bizi ahal barela. Gure ekonomian beste herrialdeekin konparatuta, desberdintasunak eta berdintasunak daude: sistema ekonomikoak azaltzen ditu herrialde batean jarduera ekonomikoa antolatzeko era, eragile ekonomikoa, 3 daude:-zer ekoitzi?estatuak erabakitzen du.-nola ekoitzi? enpresek erabakitzen dute nola banandu langileak.-norentzat ekoitzi?nork erosiko du?. Doktrina ekonomikoa, sistema sortzen du. Ekonomilari ospetsua izan zen Adam Smith, ekonomiaren aita zen. 1776.urtean idatzi zuen bere olara ospetsuena, bere doktrina liberalismoa zen eta horregaitik sortu zen liberalismoa. Ideiak: merkatuak zirela garrantsitzuak pentsatzen zuen. Karl marx XIII.mendean:marxismoa, bere idazlan nagusiak, -kapitala: 1807.urtean sortua, bere lehen liburua, bere bigarrena+bere hirugarrena=Engels.-alderdi komunismoaren manifastua. Marx-en ideia nagusiak:-adam smith doktrina kritikatzen zuen.-sektore publikoaren partehartzea defendatu eta bere alde zegoen.-ekimen pribatuen kontrakoa zen.-jabego publikoa defendatzen zuen. John Mainard Keynes XX.mendean: keynesianismoa. bere idazlan nagusia 1936.urtean izan zen:enplegua, ingelesa eta diruaren teoria orokorra. bere ideia nagusiak:-marxismoaren eta liberalismoaren arteko pentsamendua.-merkatuari lehentasuna ematen zion.-krisialdia eta langabeziari buruz, sektore publikoa sotzen zuela esaten du. Sistema ekonomikoen analisia:a)merkatu ekonomia edo kapitalismoa:merkatuan oinarritutako funtzionamenduak:-merkatuak:saltzaile eta eorsleen arteko topaguneak dira,  hona emen osagaiak, giza osagaiak:2laderdi, erosleak(eskaria) eta saltzaileak(eskaintza).osagai materialak:2dira, elkartrukatutako objetua eta prezioa, elkartrukatutako objetuan, ondasun zerbitzuak eta ekoizpen faktoreko merkatuak daude eta bigarrenaren barruan, lana, kapitala eta lurra. prezioaren barnean, kontraprezioa dago.-Funtsionamendua:familia eta enpresak, horiek dira eragile ekonomiko aktiboak.-esku ikustezina: funtzionamendua azaltzen du. adam smith-en kontzeptua:ez da zuzena izaten  erosleekin prezioen eta merkatu salmenta batez egiten da, eskariaren eta eskaintzaren harrenamak azaltzen ditu.-Birtuteak eta ahuleziak:•alderdi onak: askatasuna erabakitzeko eragileen motibazioa handituko da, kontsumo aukerak handiak/askeak, jendeak eskatzen duena ekoizten da. lehiak:emaitzak hobetzen dira, eraginkortasuna saritzen da eta horrek bikaintasunera eramaten gaitu.•alderdi txarrak: gizarte mailenarteko desoreka dago.merkatu ekonomikoak ezegonkorrak dira.merkatuen hutsegiteak: kanpokotasunak, enpresak gizartean sortutako kalteak. jabetza amankomuneko baliabideak. alderdi kretikagarriak:plubizitatearen erabilera kontsumitzaileen nahia manipulatzen dituzte.



Plangintza zentralizatutako sistema ekonomikoa:-aurrekari historikoa:industriaren kontrako kritika, marxismoa izan zen. 1917.urtean, Errusiako iraultza sortu eta horrek komunismoari hasiera ematen dio Errusian. XX.mendean, beste leku batzuetara hedatu, Ekialdeko europan, kuban eta asian. 1989.urtean, Berlingo harresia jauzi zen eta sobietar batasunaren desegitea sortzen da. gaur egun, komunismoaren potentzia dago, baina desagertzen dora, kuban,vietnanen eta iparkorean.-ezaugarriak: ez zegoen ekimen pribaturik/gobernuak erabaki guztiak hartu/helburua gizarte osoak premiazko beharrizanak beteta zeuden/ez zegoen jabego pribaturik ezta merkatu askorik.-enpresa funtsionamendua:enpresa guztiak publikoak dira, hau da, gobernuak kontrolatzen ditu. Gobernuak plangintza agengtziak alegia, ekoizpen zen den esaten du, denboraldi jakin baterako. ekoizpen planaren helburua:enpresek ez dute mozkinik ateratzeko beharra, publikoak direlako. mozkinak=etekinak. nola kalkulatu=diru sarrera-gastuak(ez dira kontrolatzen gastuak). gastuak handitzen direnean,  eraginkortasunaren falta sentitzen da.bizi maila txarrera doa. langileak mobilizazio eza. zer egin behar da mozkina ateratzeko?gehiago saldu.-Porrotaren arrazoia: eraginkortasunaren falta dago, enpresa guztiak estatuarenak eta langileak kontrolatu behar dituzte eta zeozer gertatzen bada erakunde publikoetara eta eraginkoratsuna ekartzen du. c)sistema ekonomiko mistoak: aurreko bien tarteko egoera da. batek porrot itzela egin du eta desteak hutsunea duenez, bietatik gauza batzuk bakarrik hartzen ditu. lehentasuna merkatuari erabakitzeko zer ekoizteko eta eraginkortasunerako.ezagunenam keynesiamismoa da, akatsak hauek dira:gizarte maila, krisia eta hutsegiteak. XX.mendean, oso arrakastatsua izan zen munduan sistema mixtoa. 70-80 hamarkada arte sistema mistoa.orainarte berreskuratu da kapitalismoa eta horregaitik neoliberalismoa. neoliberalismoaren ondorioz, kapitalismoa sortu.

Entradas relacionadas: