Egonkortze eta garapen-planak

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 4,99 KB

 

10.

Diktadura frankista

3. Aldia 1957an hasi, autarkiaren porrotaren ondoren gobernuak ekonomia planak abian jarri zituenean. 73ko krisi ekonomikoaren eragina sumatu arte iraun zuen.

A. Egonkortze eta garapen planak

50. Hasierako pausuak ez ziren nahikoak izan eta 1956an hainbat arazo ekonomiko egon ziren. Kiebra sahiesteko "Egonkortze plana", teknokratak sortu zuten: Opus Deiri loturakoak gobernuan parte hartu zuten. Helburua ekonomia espainiarra bultzatzea eta berritzea. Neurri batzuk hartu zituen: -Pezeta debaluatu zuten merkataritza balantza hobetzeko. -Gastu publikoa murriztu zuten eta langileen soldatak izoztu zituzten. -Atzerriko enpresei Espainian inbertitzeko erraztasunak eman zizkien eta kanpo merkataritza liberalizatu zuten. -Zerga sistema aldatu zen.  Ondorioak ez ziren espero bezain onak izan, biztanleek erosteko ahalmena galdu zuten, kontsumoak behera, enpresa publiko batzuk porrotera eraman, langabeziaren gorakada handia.  Egoera zuzentzeko teknokratek "Garapen planak" jarri zituzten martxan. 

B.Garapen ekonomikoa

BPG eta errenta perkapita bikoiztu egin zen garai honetan. Hazkundea posible izan zen hainbat faktoreri esker: -Nazioarteko egoera ekonomikoa oso aldekoa zen. -Estatuaren inbertsioak lan publikoetan. -Atzerriko turismoaren gorakada, Europatik Espainiako prezio merkeak erakarrita. -Emigrazioa. Bertako langabeziari eurre egiteko, nekazari guneetako jende askok atzerrira emigratu zuen lan bila. -Enpresak sortzeko errastasun handia ematen ziren... Hazkundea desorekatua eta mugatua izan zen eta arazo larriak eragin zituen: -Sektoreen arteko desoreka. -Populazio mugimenduak. -Sistema fiskala oso injustua zen...

C Politika: ez aurrera eta ez atzera

Barne politikan: Frankok jarraitu zuen agintzen. Teknokraten sektorea egonkortu eta irekitze pausu batzuk txertatu zituen. 1969an 2 gertakari garrantzitsu:


A. TRANTSIZIO POLITIKOA. Diktaduratik erregimen demokratikora igarotzeko prozesu politikoa da, era baketsuan eta frankismoarekiko erabateko hausturarik gabe. 1

. Kontinuismoaren ezina

Franco hil zenean, Juan Carlos Borboikoa bihurtu zen errege Gorte frankistaren aurrean. Gero, Arias Navarroren 2. Gobernua osatu zen. Hiru joera politiko zeuden: -Oposizio politikoa: erregimen frankista desegitea nahi zuena, sistema demokratikoa ezartzeko gobernu bat osatuz. - Erreformaren aldekoak: erregimen diktatoriala demokratizatzeko trantsizioaren aldekoak. - Bunkerra: frankistak, edozein erreformaren kontrakoak.  Ariasen gobernuak egoera zailari aurre egin behar izan zion: gizarte tentsioak, amnistia eskaerak, ETA eta GRAPOren ekintzak... 76 dimititu. 

2.Goitik hasitako erreformatik oposizioarekin negoziatzera

Suarez lehendakari, erregimenaren aldaketa adostu (indar frankistarekin), "Erreforma Politikorako Legea" onartu erreferendum bidez. Aldeko boto gehien, baina oposizioak eta euskal abertzaleek abstentzioa eskatu eta bunkerrekoek ezezko botoa. Erregimen frankista desegin eta negoziazio prozesuari ekin. 

3. 1977ko hausteskundeak

Gorte konstituziogileetako hauteskunde deialdia egin zen eta PCE legeztatu zen arinago (parte hartu zuen). Suarez hauteskundeetara bere programarekin aurkeztu zen UCD koalizioarekin ( demokratak, liberalak, sozialdemokratak, frankista ohiak). Koalizioak irabazi zituen hauteskundeak.


PSOE GOBERNUAN. Garaipena lortu zuen. Felipe Gonzalezek zuzenduriko lehen gobernu sozialista osatu zen. Krisi ekonomikoari aurre egitea, ezegonkortasun soziala baretzea eta nazioarteko isolamenduari amaiera ematea ziren helburu nagusiak.

1. Kanpo politika

-NATO erakundean jarraitzea: Calvo Soteloren gobernuak erabaki zuen NATO sartzea. PSOEK hasieran erakundetik irtetea defendatzen zuen eta herritar gehienak horren alde jarri ziren. PSOE agintera iritsi zenean erreferendum bat egin zuen erakunedaren jarraitzearen alde, ideiaz aldatu baitzuen. .Europako Ekonomia Erkidegora biltzea: negoziatu eta gero Espaimia EEEn sartzeko Atxikimendu ituna sinatu zuten. Gero, Maastrichteko Ituna sinatu zen, EEE izatetik, Europa Batasuna izatera pasatuz ( ekonomiko-politikoa).

2. Barne Politika

Ekonomia eta lan-gizarte mailako politika:
Krisiaren eraginez lanpostu asko galdu ziren industria sektorean. Horregatik, gobernuko politika ekonomikoaren ardatzak industria sarearen eraberritzea, komunikabide sarea modernizatzea...Izan ziren. Birmoldaketa honek eragina izan zuen metalurgian, ontzigintzan... // Birmoldaketako helburu gehienak lortu ziren, hazkundea eman zen, enpresen produkzio ekipamendua eta finantza egoera sendotu ziren, baina lantegietako lanpostuak murriztu. Langileek greba orokor bat deitu zuten. Arrakasta handia izan zuen eta UGTkl langileei emandako babesagatik betirako tentsatu ziren PSOE eta sindikatuaren arteko harremanak.

Entradas relacionadas: