Carlistas

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 3,49 KB

 

CADIZKO KONSTITUZIOA( 1812-03-12): 1. DOKUMETUA IDENTIFIKATUAztertzen ari naizen Testua, juridikoa da. Hartzaileak Espainiako herritarrak direnez publikoa da. Idazleak, Gorteak dira. Espainia inbadituta zegoen, Erregeak atxilotuta zeuden, eta nola gobernatu jakiteko, Cadizko Gorteak Cadizen (herri liberal bakarra) elkartu eta konstituzioa idatzi zuten. 2.IDEIAK- 2.1.IDEIA NAGUSIAK: Nire ustez, honako hauek dira ideia nagusiak:Gorte Nagusiak Fernando VII.a gatibutasunean dagoela: -Subiranotasuna nazioan dago (3art). -Estatuko gastuetan lagundu (8art). -Erlijio katolikoa, apostoliko eta erromatarra izango da (12 art) -Gobernua monarkia moderatua heredagarria izango da (14art) -Botere banaketa: -Espainiar guztiak dute euren ideiak adierazteko eskubidea. (371art)  2.2.IDEIEN AZALPENA: Fernando preso dago, eta Espainian gobernatzeko, Gorteak arau batzuk egiten dute.-Subiranotasuna: nazioari bakarrik dagokio legeak ezartzeko eskubidea. -Estatu gastuetan lagundu behar dute Espainiar guztiek, bere ondasunen arabera. -Erlijioa: nazioaren lege jakintsu eta bidezkoekin babesten du eta beste edozein praktikatzea debekatzen du. Elizaren laguntza lortzeko egiten dute hau. -Botereen banaketa: Liberalismoa Montesguiau-ren “lege ispiritua”-n oinarritzen da, botereak banatuta egon behar dira. -Espainiar guztiak dute euren ideiak adierazteko eskubidea, legeen mugapen eta erantzukizunen pean beti, ez dute zenzurarik.3.GAIA: Independentzia gerra martxan zegoela, Batzorde Central Gorenak Gorteak biltzeko deia egin zuen, erregea kanpoan zela herria nola gidatu erabaki ahal izateko. Probintzia bakoitzeko ordezkariez osatu zen. Gorteak Cadizen bildu ziren (1810), Cadiz baitxen ideia liberalen hiria eta gainera Britaniarrek babestuta zegoen. Bertan erdi mailako klaseak era intelektualak elkartu ziren nagusiki, baita kleroaren era nobleen ordezkari batzuk. Hasiera hasieratik erabakitzen da pertsonak duela botoa, ez estamentuak (iraultzailea).Bi urte igarotzen dute eztabaidan. Prosezu iraultzaile bat emango da, non erreginen zaharraren oinarriak suntsitu eta erregimen berria sortzen da, sistema liberala.Bi urte hauetan hainbat dekretu aprobatzen dira, haien artean: jaun eskubideen desagerpena, barne arduren desagerpena, kontratazio librea, inkisizioa kendu …San Jose egunean onartzen da konstituzio hau, horregatik La Repa deituko da.Egitura aldetik, goi mailako konstituzioa izango da.Erregea: nahiz eta botere banaketa egon, botere betearazlea eta legegilea edukiko du.4. KONKLUSIOA ETA BALORAZIOA:1813an, Valençaiko ituna sinatu, Napoleón amore eman eta Fernando bueltatu egin zen 1814ean. Honek dudak zituen, konstituzioari zin egin, edo absolutismoa berrezarri. Gorteetako diputatu talde absolutista batek, manifestu bat idatzi zion (Pertsiarren manifestua), absolutismoa berrezartzeko eskatuz. Honek, estatu kolpe bat eman eta honela egin zuen. Seiurteko absolutista egongo da, 1814tik 1820ra. Rafael Riego jeneralak matxinada baten ondoren erregimen konstituzionala ezarri arte. Hirurteko liberal bat egon zen 1820tik, 1823ra. Aliantza Santuak San Luisen boterea berrezkuratu arte, eta berriro hamarka absolutista bat egongo da. 1823tik 1833ra.

Entradas relacionadas: