Biltzar legegilea

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 10,88 KB

 

1.1) ANTZINAKO ERREGIMENA: a) EKONOMIA (Nekazaritza) : - Lurraren jabetza (Lotua eta noble eta elizarena). -Oinarria (Nekazaritza eta abeltzaintza). -Ekoizpen eta etekinak (txikiak) ZERGATIK? Zergak ordaintzeko, lantzeko teknika tradizionalak eta lanabes sinpleak erabiltzeko. - Ondorioa? Soberakin urria.

Industria:

Gutxi garatua, oinarrian (manufakturak eta artisautza), famili lantegi txikiak: GREMIOAK.

Merkataritza:

Estatu barrukoak. ERABILITAKO GARRAIOAK (lehorrekoak, itsasokoak, ibaietakoak)

Merkantilismoa:

Erregeak zuzeneak ekonomian parte hartu. NOLA? Produktu zehatz batzuk ekoiztuz (errege fabriken bidez).

B) GIZARTEA

Erregimen zaharreko gizartea estamentala zen eta 3 estamentuetan zaitzen zen: NOBLEZIA, KLEROA, eta 3. ESTAMENTUA. Pertsonak jaiotzaz estamendu bateko edo bestekoak ziren, kleroen kasuaan izan ezik. Bakoitza funtzio bat betez. KLEROA: Arimaren salbazioaz arduratu. NOBLEZIA: Defentsa militarrez. 3. EST:
Gizarte osoa mantentzeko lan egiten zuten.

OINARRIA:

Pribilegioak, desorekak sortu. Pribilegio motak: ohorezkoak (tituluak), ekonomikoak (zergak jaso baina ez ordaindu), eskubide feudala (lurrak beraienak ziren), juridikoak (sistema judizial berezia). 3. Estamentuko kideak pribilegio gabeak ziren.


C) MONARKIA ABSOLUTUA:


Boterea jainkoa erregeari ematen zion. NOREN BABESA? Noblezia eta elizarena. BOTEREA?
Legegilea, betearazlea eta judiziala. AGINTEA? Monarkiak guraso, seme-alabetara igaro. Ez zuen inolako mugarik ez kontrolik. BOTEREAREN ZILEGITASUNA? Ez zuten boterea partekatzen.


1.2) PENTSAMENDU ILUSTRATUA: a) Argien mendea:


LORTU ZUEN: Ordu harteko ideia batzuk zalantzan jartzea. ZALANTZAN JARRIZ: Elizaren agintea eta planteamendu erlijiosoak, absolutismo politikoa, testamentuetan oinarritutako gizarte ordena, ideia zein sinesmen tradizionalak.

ILUSTRAZIOAREN

 

EZAUGARRIAK:


Azalpen arrazionalaren nagusitasuna, kritika, botere zibilaren autonomia, erlijio tolerantzia, ekonomia eta aurrerapen materialekiko interesa, hezkuntza, zientzia esperimentalaren edo erabilgarriaren aurrerapena.

IDEIAK:

Arrazoia, garapena, natura, poztasuna.

 

B) Pentsamendu berria eta bere ideiak: Ilustrazioa ekonomian:


IDEIAK: liberalismoa, fisiokrazia. ALDARRIKAPENAK: jabetza pribatua, merkataritza industria askatasuna. SUSTATZAILEA: Adam Smith. PRINTZIPIOAK: Produkzio faktoreen askatasuna, merkantzien balioa eta prezioa lanaren arabera, aberastasuna langileak sortu.

ILUSTRAZIOA:

ZER ZEN? Mugimendu eta pentsamendu kritikoa. HELBURAK: Antzin erregimena desegin  eta pentsamendu modernoaren eta zientziaren oinarriak ezarri.

ILUSTRAZIOA GIZARTEAN:


Estamentu gizartearen aurka egin. IDEIAK: - Ospea eta pribilegioak ez heredatu. - Gizarte mugikortasuna eta berdinatuna defendatu.

ILUSTRAZIOA POLITIKAN:

Burgesiak sistema politikoa kritikatu. ZERGATIK? Politikan parte hartzeko nahia.

Pentsalariak:

John Locke: Gizarte kontratua planteatu. - Voltaire: Askatasun politikoa eta tolerantzia erlijiosoa aldarrikatu. - Montesquieu:
Botere banaketa planteatu. - Rousseau: Gizakia askea izan.

C) Ideiak zabaltzeko bidea:

ENTZIKLOPEDIA ZERTARAKO? Arlo ezberdinetako hiztegi arrazoitua izateko, ilustratu ezberdinen artiukuluak biltzeko eta garaiko jakintza azaltzeko.

D) Absolutismoa ilustratua:

ZER ZEN? Monarkek eta argitariek zortutako ilustrazioa.
NOLA? Erreformak planteatuz, baina herria kontuan hartu gabe.

1.3) AEBren INDEPENDENTZIA:


Britainia Handitik independizatu ziren Ipar Amerikako koloniek nazio berria eratu zuten, Amerikako Estatu Batuak eta lehenengo sistema politiko liberala eta demokratikoa ezarri zuten.

A) Kolonien egoera :

Europako inmigranteez osatuta zegoen. Lur jabe handiak eta txikiak, hiriko langileak: merkatariak eta esklaboak.

B) Independentziaren jatorria :

Amerikako britaniar kolonien matxinadaren zergatiak: - Metropoliak merkataritza monopolioa inposatzea. - Parlamentura ordezkaririk ezin bidaltzea. - Koloniak zerga berrien bidez kostuetan inplikatzea. KOLONIETAN ZERGA BERRIAK EZARTZEAK ZEIN ONDORIO EDUKI ZUEN? Britainia Handiaren aurkako iritzia zabaldu zen kolonietan.

C) Amerikako independentzia gerra :

(1775-1777) matxinoek britaniarrei aurre egin zieten, gerrilla-taktika erabiliz. - (1778-1782)  Britaniar armada hornidurarik gabe gertau zen eta atzerantz egiten hasi zen.

D) Lehenengo konstituzio demokratikoa :

INDEPENDENTZIA ETA GERO ZER? Independentzia prestatzen hasi. BAINA? Konstituzioa idazteko adostasuna behar. KONSTITUZIOAREN INGURUKO IKUSPUNTUA? - Hegoaldeko koloniak ( Esklabbutza ezabatzearen aurka, estatu konfederazioaren alde).

- Iparraldeko koloniak ( Neurri erradikalak proposatu, estatuen batasun politikoaren alde). AZKENEAN ZER? 1787ko Irailean kolonia ohietako ordezkariak Filadelfian bildu konstituzioa idazteko. ERABAKIAK? - Gobernu federal bakarra. - Presidente bat. - Bi legegintza ganbara (kongresua eta senatua). - Estatu bakoitzak gobernu autonomikoa edukitzea.

Konstituzia 1789ko martxoan martxan jarri zen. PRINTZIPIOAK? - Botere banaketa (banatua egon behar zuen). - Berdintasuna (Jaiotzean eskubide berdinak). - Askatasuna (Esklabutza existitzen delako). - Erregimen errepublikanoa eta demokratikoa (Ideia ezberdinak onartzen dituen sisteama).


1.4) FRANTZIAKO IRAULTZA: a) AURREKARIAK:


Frantziar egoera XVIII. Mendean: - Burgesian aldaketan aldeko gogoa (ilustralizazioaren printzipioen eragina eta Amerikako iraultzaren eredua). - Gizarte egitura arazotsua. - Goi burgesiaren mugak. - Zerga feudalak. - Krisi ekonomikoa. - Monarkia krisi finantzieroa (ekonomikoa).

Finantzia krisiari nola aurre egin?

Nobleziaren eta kleroaren zerga erreforma.

Hori lortzeko?

Luis XVI. Mendeak Erreinuko Estatu Nagusiak deitzen ditu.

Funtzionamendua:

Erregeak Estatu nagusiak deitu, eta estamentu bakoitza bere aldetik bildu eta proposamenak burutu.

Deialdia?

1789ko maiatzerako.

Estatu orokorren pausoak:

1789ko udaberrian estatuetako ordezkariak aukeratu. - Estamentuen ordezkariek kexa koadernoak jaso. - Ordezkariek kexak aztertu eta eztabaidatu.

B) ESTATU NAGUSIAK:

1789ko maiatzaren 5ean Versallesen bildu. Estamentu bakoitza bere aldetik bildu eta eztabaidatu.

Planteamenduak zer dakar?

Pribilegiodunen ikuspuntuak nagusitzea.

3. Estamentuaren proposamenak:

3. Estamentuak ordezkaritza handiagoa izatea. - Botoa pertsonala izatea eta ez estamentukoa.

Erantzuna: -

- Beste bi estamentuek ez onartu. - Erregeak hirugarren estatuko ordezkariek bikoiztu.


C) MONARKIA KONSTITUZIONALA 1789-92: 3. Estatuaren erantzuna:


Bere burua Biltzar Nazionaltzat aldarrikatu.

Erregearen erantzuna:

3. Estatuaren erabakiak bertan behera utzi. 3. Estatuaren batzar aretoa ixtea.

Zer gertatu:

1789ko ekainaren 20an 3. Estatuko ordezkariek beren bilera lekua itxita aurkitu.

Zer egin:

Pilota jokoaren gelan bildu eta pilota lekuaren zina egin.

Zin horretan zer dago adierazita?

 3. Estatuen arteko batasuna.

Erantzuna:

Erregea, kleroa, eta noble batzuk aurka.

Baina.

1789ko ekainaren 27an Luis XVI.Ak agindu zuen Estatu guztiak 3. Estatuarekin biltzea, eta Tropak Paris ingurua hurbiltzea. 1789ko uztailaren 7an Biltzar Nazional Konstituziogilea sortu zen. Ordura arte iralutza baketsua zegoen. Baina absolutismoaren ezabaketa ez onartzean, 1789ko uztailaren 14ean Bastillaren hartzea egon zen. Iraultza Paris eta Frantzian zabaldu zen (Nekazaritza altxamendua).

Egoera honen ondorioa:

Biltzar Nazional Konstituziogileak bilera egin Abuztuaren 4an. Sistema feudala kentzea erabaki: - Mirabetza pertsonalak eta pribilegioak. - Zerga eta zerga publikoen aurrean berdintasuna. Biltzar nazional konstituziogileak gizakiaren eta herritarren eskubideak adierazpena egin.
ALDARRIKAPENAK: - Askatasuna, berdintasuna eta subiranotasun nazionala. Ondorioa: Antzineko Erregimenaren amaiera. Luis XVI.Ren jarrera: Erregeak ez zituen dekretuak izenpetu. Herritarrak nola erantzun? Versalleseko jauregira joan. Luis XVI-k zer egin zuen? Erregeak dekretuak sinatu. 1789ko Irailaren 14an Konstituzioa aldarrikatu (Sarrera gizakiaren eta herritarren eskubideen adierazpena) Printzipioak: Aginte banaketa, monarkia konstituzionala, erregeak konstituzioan zin egitea, subiraniotasun nazionala, hauteskunde zentsatarioak, Biltzar nazional konstituziogileak hartutako erabakiak (zeharkako zergak ezabatu eta zuzeneko zergen sistema jarri, kleroaren ondasunen nazionalismoa, eta orden erlijiosoak desegitea. Ondorioak: Erregeari botere kendu (Luis XVI.Ren kontrako haserrea). Biltzar Legegileko giputatuak hautatu. Hauteskundeetarako alderdi politikoak edo klubak sortu. - JAKOBIONOAK (Iraultzaileak, Robespier agintaria, erregea traidoreentzat jo) - CORDELIERSTARRAK (Jarrera erradikalagoa, sufragio unibertsala defendatu, errepublika ezartzearen aldi, Marat eta Danton taldearen agintariak, herritarrak umeak ordezkatu. - GIROLDINOAK (Moderatuak, sufragio zentsatarioaren aldeko, monarkia konstituzionala defendatu, erreforma
moderatuko politika nahi, Brissot taldearen agintaria). -  Biltzar legegilea 1791ko urriaren 1ean bildu (Giroldinoek gehiengoan izan). -Biltzar legegilearen aldaketak (Nobleak zergak ordaintzea, gremioen egitura desaustatzea, liberalismoa ezartzea legeak ezarri, armada nazionala sortu). 1792ko apirilean Frantziak Austriari gerra deklaratu (Potentzia absolutistek Frantzia erasotu) 

Entradas relacionadas: