Berra

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Física

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,61 KB

 

Berrogeiko Hamarkada: /Politika/  Frankoren buruzagitza finkatu zen eta zapalkuntza politikoa ezarri zen. Intelektualen artean %90 herbestera joan ziren  eta gelditu zirenak jokabidea aldatu zuten, beste batzuk ordea  exekutatuak eta kartzeletara eraman zituzten. Baita ere zalaketak eskabideak eta ez zalatzeagatik zigorrak zeuden. Oposizioan  monarkikoak, sozialistak  eta komunistak, herbesteko gobernu errepublika  eta langile mugimendua. Langileek grebak egin zituzten Bizkaiko industrian 1947an.  * Kanpo politikan alemania  eta italiaren lagunak ziren:1. Alemaniaren eta espainiaren arteko adiskidetasun ituna zinatu zen. 2. Ikur eta forma faxistak espainolen bizitzan. E.B. sinatutako akordioa. Honen bidez merkataritzako eta aire nabigazioak espainian marokon eta saharan eskubideak lortu.. Nazioarteko isolamendua 1945 tik 1950 arte egon zen horren ondorioz  Frantziako muga itxi eta Nazio Batuen erakundea  kondena. Blokeo  diplomatiko eta ekonomikoa eta embajadore gehienak joan ziren espainiatik. /Ekonomia/ Politika ekonomiko autarkikoa eta interbentzionista. Autarkia zen frankoren nahia baina erregimenak ez zuen muturreko autarkia garatu beste herrialde batzuekiko mendekotasun ekonomiko handia zegoelako. *Gerraren ondorioak suntzipenak izan ziren batip bat baina nekazaritzan eta abeltzaintzan kaltetuenak izan ziren. Industria gutxiago nabaritu zuen.- Nazio produktuaren murriztapena %25 izan zen. *  Gozearen urteak 1939-1942 izan ziren: Oinarrizko janariak urriak ziren modu  bidezkoan eta sentzuzko prezioan banatzeko. Beste alde batetik merkatu beltza sortu zen bertan prezioak negoziatu eta estrapergoa ezarri zen.  *Industralizazioa sustatzako gobernuak sektore publiko indartsua sortu zuen (INE). Hainbat lantegi martxan jarri. Nazionalizatu ziren telefono komunikazioak, aireko garraioak eta mehatze ustiapena. * Politika ekonomiaren Ondorioak:  Ia azkunderik ez, kostu altuak eta ezpekulazio eta lehiakortasun handia. Berrogeita Hamarreko Hamarkada: /Politika/ : Nazioartean frankismoarekiko giro hobea sortu zen eta mendebaldeko potentziek  onartuko dute frankismoa antikomunista zelako. Frantziako muga berriro irki.  Gainera estatu batuekin harreman onak akordio bat sinatu zuten eta 1953. Defentzarako eta diru laguntzarako politika ezarri zuten. Honen ondorioz estatu batuak espainian baseak jarri zuten. Espainiak onen ondorioz diru laguntzak eta hainabt elikagaia lortu zituzten, erazionamendua ezabatzen eta merkatu beltza ere.. * Vatikanoarekin konkordatua egin zute eta konkordatuaren ondorioz gobernuak apezpikuak izendatzen ditu. Nazio batuen erakundean sartu zen espainia . * Oposizioan  langile mugimendua hauek grebak egingo dituzte katalunian,EAE,...Unibertsitateetan oposizioa egongo da. Nazionalismoa sortu eta unibertsitateko ikasle batzuk alderdi jeltzaletik banatu eta erregimenaren aurka egingo dute ( E.T.A) 1959. /Ekonomia/ : Autarkia  ekonomikoa  jasangaitzagoa izan zen. Errazionamendua ezabatu eta elikadura produktuen prezioa merkataritza eta zirkulazio askatasuna. Industriaren azkuandea izan zen eta turismoaren garapena ordainketa balantza orekatzeko. 1957 an Franco gobernu berri bat egin zuen gobernu hoonek falanjearen ideia ekonomikoak ez ditu onartuko. Erabakitzen du libertizatzea, kanpoko inbertsioei aukera emanez.  * Egonkortze plana: Austeritatea lortzeko gastu publikoak murriztu, kredituak murriztu, soldatak isoztu, aparteko orduak mugatu, peseta debaluatu( onek turista gehiago ekarri zuen) atzerriko inbertsioak.   *Ondorioak: langileentzat kostu handia, langabezia bikoiztu.



Gizarte oinarriak:  Zapalkuntza eta hezkuntza lagungarriak izan ziren erregimen frankista luzaro irauteko.  *Falangea: Franko ez zen inoiz benetako falanjista izan, baina falanjea ondo erabiltzem jakin zuen.Jose Antonio Primo de Rivera  hil zenean buruzagiak zerbitzari otzanak lortu zituen. Gizarte erreformako programaren erretorika errazten zioten. Falangeak, erregimenak iraun zuen bitartean, ordezkariren bat izan  izan zuen  Francoren Ministroen artean.. *Eliza: Estatua eta eliza ezin ziren  banandu . Elizak ezinbesteko legitimotasun morala eman zion Francori..  Eliza Espainolak beste edozein erakundek nahiko lukeen gutia eduki zuen: ongizate ekonomikoa, benetako gizarte agintea,... * Armada: Militarrek 1939 tik 1945  ra izan zuten indarrik handiena gobernuan, Hala ere armadak beti izan zuen eragina diktadorearengan. *Oligarkia, nekazariak eta burges txikiak: Lur jabe handiak, industria enpresaburuak, finantzariak, probuntzietako burges txikia eta iparraldeko eta erdialdeko nekazari katolikoak.

Estatuko lege nagusiak: Lanaren Forua,  *Gorteak Eratzeko Legea: Europaku gerraren bilakeraren eraginez gerra mendebaldeko demokraziak irabazten ari baitziren. ordezkaritza ganbera sortu zen. *Itxura liberaleko legeak: Bigarren mundu gerra amaitu ondoren Francok Espainolen Forua argitaratu zuen erregimena makilatzako, Europako  gerrako garaileen eskakizunak kontuan hartuta. Biana itxuraz baino ez zen eskubide aldarrikapena. Testuak sistema politiko autoritarioa eta konfesionala propostzen zuen, eskubideak mugatuta zituen eta eskubideok erregimenaren aldekoek soilik erabil zitzaketen. *Diktadura finkatzeko legea: 1958 an Francok Mufimendu Nazionaleko Printzipioen legea aldarrikatu zuen. Horrek doktrina falanjista erakundeetan sartu eta Falanje Tradizionalista alderdi bakarra adierazi zuen.. 1956am argitaratutako erreferenduma egin ondoren banandu egin zituen estatuburu eta obernuburu karguak. *Liberalismoaren ukapena: Estatu demokratikoa eratzeko printzipio guztiak; aginte banaketa baztertu egin zuen lege frankista. Aginte betearazlea mendean zeukan legegilea eta estatuburua gainetik zegoen

Entradas relacionadas: