Aristotelesen eudemonismoa

Enviado por Chuletator online y clasificado en Otras materias

Escrito el en vasco con un tamaño de 12,6 KB

 
Horazioren literaturaren teoriaHorazioren obra nagusia Epistola ad Pisones da eta hainbat ezaugarri ditu, besteak beste:Aristotelesen poetika eta gerokoa da, horregatik, Aristotelesekin alderatuz guztiz desberdina da.Literatura teoria Erroman Ez dago greziarrenaren moduko sistema filosofiko edo literariorik:Teoria erromatarrek proposamen filosofiko greziarren oinarriak aurretik suposatu eta onartzen dituzte.Ez dute haiekiko berritasun erabakigarririk ekartzen.Horazio I:Obra nagusia: Epistola ad Pistones (Ars poetica).Kintilianok honi ars poetika deitu eta XVI. Mendera arte horrela ezagutuko da. Oratoriaren institutua.Berstoetan digrezioak, errepikapenak edota desordenak aurkitu.Poesiaren arazoak interpretatzean ikusten da erretorikaren eragin itzela dagoela. Horazio II:Lanen kalitatea bermatzeko, eredu grekoak bermatu behar dira, horretarako, aholku batzuk, besteak beste:Oreka naturala eta barne-koherentzia mantentzea.Ikusleen arreta erakartzea.Mimesia: Aristotelesen gisan, uste du poesia giza-ekintzen imitazioa dela, baina, berak mimesia ez du ontologia gisa ulertzen, baizik eta irakurlea hunkitzeko mekanismo gisa.-Egiantza mantendu. Testuan ematen diren aldaketak logikoak izan behar dira.-Decorum: Artearen perfekzio estetikoaren ideia, testuaren alderdi guztien oreka eta proportzioa. Estetika klasikoaren zutabe nagusietako bat. Hemen ere erretorika nabari.-Ut pictura poesis: Poesia pintura bezalakoa izan behar da, baina, ohar gaitezen izan behar horretan nolabaiteko hierarkia bat dagoela, ez daude maila berean, pintura poesiaren gainean dagoela, eta, poesia aren menpe, baina ez du uste horrela jarraitu behar duela izaten. Baina, tradizioak, ordea, hau gaizki interpretatzen du, haren arabera, poesia pinturaren gisakoa baita.Dualtasuna:1-Ars ingenium: poetak idazteko jaiotzazko gaitasun ez-ikasia. Ala antzezteko arauekin lan egitearen ondorioa.2-Poesiaren helburua, irakasteko ala atsegina izateko? Horaziok oreka bat bilatzen dio, berak dio atsegin handia ematen duela, bertatik irakasgaiak eta probetxua ateraz. Erdi Aroa:Erdi Aroa III-IV. Mendeekin hasi eta XV. Mendea hasi arteko iraupena dauka.Garai honetan poesia teologiaren mende zegoen, beraz, Aristotelesek eraginik ez zuen izan. Korronteek badute elementu berdin bat: kristautasuna. Hau ezagutzea eta defendatzea da helburua. Zibilizazio paganoen kritika da nagusi.Testu irekiak. Errezitatuak izateko koplarariak. Testua ez da autorearena, irakurlearen baizik. Manipulazioak etengabeak izan ziren. Ahozko testuak direnez, koplariek hartu ezkero, harenak bailira interpretatzen dira, eta, hark, hainbat moldaketa egin ditzake. Horregatik, sarri testu beraren hainbat aldaera aurki daitezke.Aldakortasun onenetik ere generoak irekiak. Forma hibridoak sortuz joango dira. Besteak beste, gesta-kantak.Edukiak: Helburua docere izango da. Hau da, poesiaren azterketaren helburua ere harantz doa.Triviuma arlo artistikoekin lotu dezakegu eta quadriviuma arlo zientifikoekin.Ziklo Klasizista:Antzinate klasikoa piztu zen garai horietan, eta, orduko kontzeptuak hartzen dira oinordetzan.Honen barruan 3 garai aipa ditzakegu: pizkundea, barrokoa, neoklasizismoa.

Pizkundea, XIV. Eta XVII. Mende tartean:

Antzinako kulturaren berreskurapena. Poesian du jatorria, unitate didaktikoak eta poesiaren baliagarritasun morala.

Barrokoa, XVII. Eta XVIII. Mende tartean:

Garapen handia Espainian eta Italian. Neoklasizismoarekiko haustura. Forma hibridoak ugaldu eta generoak desegin. Hemen ere handituz joango dira baliabide estilistikoak; horrek, forma hibridoaren ugalketa eta generoen desegitea ekarriko du.

Neoklasizismoa

Ziklo Klasizista II:Testuingurua:Antzinako hizkunztek latinak eta grekoak eta idazle askok hauek erabili orain arte, haiek zirelako arrakastatsuenak. Baina, hainbat autoren herri hizkuntzen alde azaltzen hasi ziren, baina, honek ez du esan nahi herri-xehearen alde egotea, uste hau baztertu nahi zuten. Herri hizkera ez da herri-xehea.Humanismoan pertsona ardatza izango da, pertsonaren prestakuntzak garrantzi handia izango du.Kritikoki aztertzeari ekin zitzaion tradizioz egiazkotzat onartutako guztia.Pentsakera arrazionalista da nagusi.1665ean egin zen, baina, 1967ean aurkitu eta argitaratu.Benetako haustura ez baina haustura bateko sarrera bat.Ziklo klasizista III:Horazioren printzipio errepikatzen da. Gizakien eguneratzea interesgarria iruditzen zaie, gero imitatzeko.Hainbat irizpide:Haien helburua kalitatezko poesia idaztea izan zen, horretarako arau jakin batzuk aplikatu dituzte poema on bat konposatzeko poetaren berezko talentuak ez baitzuen garrantzia horretan.Ziklo klasizista IV:Aristotelesek, eguzki bira batean adierazi. Baina ziklo klasizistan aurreritzirako usteak berreskuratzean, denbora unitate gisa definitu, txarto interpretatu. Aristotelesen esanak eskakizun estetiko bihurtu, 3 unitate nagusi ezarriz.Ekintza, denbora eta lekua egiazkotasunaren printzipio gisa definitu.Erromantizismoa:Ez da mugimendu soil bat, baizik eta estilo eta bizitzaren ikuskera. Aurreko kulturarekin apurtuko duena, benetako askatasunaren alde.Poema ez da imitazioa, sentimenduen adierazpidea baizik. Poetaren nortasuna lehen planora ekartzea da haien helburu nagusia. Originaltasuna, berezitasuna dute xede. Horretarako, ereduetatik aldendu.Sturm and Drang: Literatura estetika mugimendua. Ekintza eta trumoia.Schlegelek kide eta erromantizismoko teoriagile nagusienetakoa.Erromantizismoa ez zegoen literatura klasikoaren aurka, baizik eta neoklasizismoaren eta klasizismoaren aurka.Schlegelen iritziz, artelan bakoitza bere parametroetatik aztertu behar da, arau unibertsalik gabe.Ezin da ezarri kanon unibertsalik, artea historikoa bada, garai jakin batean hautatutako ereduak ez duelako balio oraingo idealak osatzeko. Dena aldatuz doa etengabean.

INDIBIDUALISMOA:

Inportanteena indibiduala dena, ez araua.Poetaren “Ni”-a nagusitzen da. Lana ez da ederra izan behar, interesgarria baizik. Espresioa sormen gisa daukagu.Mimesia (asmamena eta irudimena, natura eta autoreak imitatu beharrekoak finkatuta) erabiltzen du.Poetari jaramon gehiago egin ahala, sortzeko gaitasuna, irudimena eta berezkotasuna pizten dira.

MATERIALISMOA:

Biografismoan konparatu daitezke idazleak bere bizitasunean daukan portaera eta idazlanak.Idazleari buruz ematen den irudia koherentea ez bada, ez da onartuko.Askotan garrantzi handiegia ematen zaio biografia ikaskuntzari literatura ikerketari baino.

POSITIBISMOA:

Comtek aurrera eramango du eta metodo zientifikoa arlo guztietara eramango du.Oinarrian objetibotasuna izango da.Metodo honen helburua, sailkatu, aztertu eta literarturtasunaren ondorioa egiaztatzea izango da. Ideal gorena, datuetara mugatzea izango da.

Entradas relacionadas: