Antzerkiaren ezaugarriak

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Lengua y literatura

Escrito el en vasco con un tamaño de 7,3 KB

 

Maskaradak herri-antzerkiaren generoa da. Zuberoan egiten dute. Erdi-kalejira da eta erdi-antzezpena. Inauterian egiten dira. Erdi Aroko kutsua du. Normalean, udaberriaren etorrerarekin egiten dute. Musikaz, dantzaz eta kantuz egiten duten ikuskizuna.Maskaradetan bi dantzari mota daude: gorriak eta beltzak. Gorriak zintzoak eta onak dira. Gorrien artean, badaude Txerrero, Gatuzain… eta Anderia, Jauna, Laboraria, eta abar. Pertsonaia horiek maskaradako pertsonaia nagusiak dira.Beltzak gorrien guztiz kontrakoak dira. Hau da, gaiztoak, gezurtiak, lotsagabeak, zikinak…Beltzen artean dauzkagu: Xorrotxak, Pupu eta Pitxu. Dantzaz eta musikaz, herrian borrokatzen dira, era sinbolikoan. Atsenaldietan, mimo antzeko ikuskizunak eta bertsoak egiten dituzte.

Pastoralaren historia bi arotan banatzen dute: zaharra eta garaikidea. Aro zaharrean, pastoralaren gaia edo pertsonaia askotan errepikatzen zituzten. 1950eko hamarkadaz geroztik, urtero gaia eta pertsonaia aldatzen dituzte. Baina, haien ezaugarri nagusiak berdintsuak izan dira.  XVII.Mendean Erdi Aroko antzerkiaren aztarna zuen. Ez da antzinako testurik gorde.  Aldiz, XIX eta XX.Mendeetako pastoralen tituluak eta idazleak gordetzen dituzte.  Ipar Euskal Herriko idazle handiak daude, adibidez: Junes Casenave eta Jean-Louis Davant. Pastorala herri-antzerkiaren generoa da. Zuberoan egiten dute, aire zabalean eta antzerki emanaldi luzea da. Zuberoako herriren batean egiten dute, urtez urte, lekuz aldatzen da. Pastoralaren idazlea aldatzen da. Idazlearen zeregina testua idaztea da, gaia aldatzen da, gainera herriak gaia erabakitzen du. Pastoralean, herri osoak parte hartzen du. Mahai gainean prestakuntza egiten du. Normalean, Pastoraletan, historiako pertsonaiaren bizitzari buruz kontatzen du. Egituraren aldetik, beti antzekoa da: sarrera, bilakaera eta amaiera.

ZENTRO: Mutilak erdigunera joaten dira.GALDETU: Gizon horiek gauza bat itaundu dute.NONBAIT:
Edonon gizonak lana egiten du.ONARTU: Medikuek gaixotasuna baieztatu zuten.MOLDATU: Adineko jendeak egoera berriari prestatu zion.(heraldatu?)EDADETU:Gizon horiek adinean sartzen dira.AZALDU: Psikologoek gurasoei bere arazoak adierazi dizkiete.MIRETSI: Umeek gurasoak estimatu dute.TRAKETS: Neska hori oso baldarra da.

UTZIKERIA: Ume hauek zaborkeriarekin bizi dira.ERO: Gizon hori zoroa dago.AZKENBURUKO: Bigarren plateraren ondoren postrea ekarriko dizut.SAGARRONDO:
Sagarraren arbola sagarrez beteta dago.UGARI: Ikastetxe honetan jendez lepo dago.OTORDU: Lantegi honetan janaldiak betetzeko dira.BERAKATZ:
Baratzuriak gaixotasun batzuk sendatu ditu.ZIKOITZ: Mutil hau zekena da.LARRITASUN: Familia hau estutasunarekin bizi da.

HANDITU: Auzo hau handiagotu da.BURUTU: Ekainean klaseak burutuko dira.KASKAR: Mutil hau burezurra da.OHARTU: Azkenean, hauek denetik konturatu dira.LAGUN:Liburuetan kide asko agertzen dira.PILO: Kontzertuan jende multzo bat egon da.SORTU:Artistak bere lana jaio du. (egin?)SOLASALDI:
Elkarrizketa honetan dena ondo atera da.TRESNA:Asmakizunak normalean tramankuluak dira. (gailuak?).


1.Bizimodu berria aurkituko zuelakoan hartu omen zuen Ameriketarakobidea.2. Gure umeek, musikarako joera badute ere, ez dut uste beste lanak utzibeharko lituzketenik.3. Izugarrizko makilakada eman zion lapurra zelakoan.4. Ez zenekiten Patxi apaiz egitekotan dabilela, ala?5. Hurrengo urteak oso euri gutxikoak izango omen dira.6. Ikertzaileen artean, gizakia hasieran barazkijalea zen /zelako usteajabetu da azken bolada honetan.7. Mundu honetan, aurrera jende gogorrak egiten duen/duelako ustea izan zuen gaztetan, baita zahartzaroan ere.8. Badirudi musika-kaxa hartan herri-kanta alemaniar bat zegoela.9. Aitak esan zienez, berari tokatu zitzaion eta berak zeukan joan beharra,bestela sugea haserretu egingo baitzen.10. Akerraren pertsonifikazioa omen da Matxin izena.11. Istripuan bi lagun hil diren / direlako berria zabaldu da.12. Ez dirudi jendeak leporaino beteko dituenik enparantza, kale etatabernak.13. Ez omen daukagu biharko zertan bukatu(rik).14. Badakizu derrigor egin behar duzuna.15. Badirudi zuzendariak biharko bilera deituko duela.16. Zu atzo pertsonal buruarekin hizketan aritu zinen /zinelako zurrumurruazabaldu da.17. Aurten etxea erosi ahal izango dugulako/dugun ustea dugu.
1. Eztabaidetan beti ere apaltasuna adierazten zuen, baita solasaldigozoetan ere.2. Garai bateko idazleek ez ezik, oraingo zenbaitek ere eleberri mardulakidatzi ohi dituzte.3. Telebista kate honetan ez ezik, besteetan ere lelokeriak entzun daitezke.4. Aurten adiskideek ekarri dizkidatenak ez dira opariak izan, nahigabeakbaino.5. Domingok bi pentsakizun baino/besterik/baizik ez zituen buruan: dirua
eta apustuak.6. Hamar baino ez ziren izango / Hamar baino gutxiago izango ziren unehartan tabernan zeuden bezeroak.7. Gure txirrindulari ezagunak tropelaren aurrean tinko eta erne ibilibeharrean, atzean eta erdi lotan ibili ziren.8. Gizonezkoak egurretara ez joateaz gain, uko egiten zioten mendikobelardiak segatzeari.9. Besterik ez genuen behar genuen gure ametsak betiko gal zitezen!10. Eskutitzak irakurri besterik ez zuen amaren estuasuna eta nahigabeasumatzeko.11. Amore eman ezean, hemendik nahiz handik izorratuko zaitu hurrengoan.12. Irribarrea zabaldu ez ezik, begiak bizi-bizi jarri ere egin zitzaizkion, ideiadibertigarriren bat bururatu balitzaio bezala.13. Guk egindakoaren ondoren, afaritxo bat bederen ordain dezatela.14. Berak baino ezin du hori erabaki.15. Ainhoak izan ezik, denok jarri dugu /denek jarri dute dirua.16. Museo horretan umeek hainbat gauza ikusteaz gain, ikasi (ere) egitendute.17. Behar zuenean lagundu ez izana beste penarik ez dut.

Entradas relacionadas: