Alfontso XIII erregealdia

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 6,07 KB

 
1898ko KRISIA:KOLONIETAKO GERRAK: Espainia inperio kolonial handia izan zen arren, 1895rako Puerto Rico, Filipinak eta Kuba ziren geratzen zitzaizkion kolonia bakarrak. Errestaurazio garaian, Estatu Batuek Kuban zituzten interes ekonomikoak sendotu egin ziren, baita Kubaren independentziaren aldeko mugimendua ere. Hainbat faktoreen ondorioz, gatazka hasi zen berrio ere Kuban eta Filipinetan 1895an. Parisko bake hitzarmenaren bidez, 1898ko abenduan,Kubari independentzia eman zion.MENDE AMAIERAKO KRISIA_ Estatu Batuek eragindako porrot militarrak ondorio txarrak izan zituen espainiarentzat. Pesimismoa zen nagusi herritarren artean eta horrek eragin handia izan zuen

.A)

Erregenerazionismoa:
Errestaurazioaren sistema kritikatu eta sistema liberala defendatzen zuen, jauntxokeria, analfabetisoa, gobernu mota eta garaiko nekazaritza-ustiategiak deuseztatuz. Joaquin Costa izan zen aitzindari.
B)

9

8ko belaunaldia


Erregenerazionismoaren aldeko jarrera eta pesimismoa nagusitu ziren. Miguel de Unamono, Pio Baroja, Ramiro eta Ignacio Zuloaga nabarmendu ziren. Espainia ilunaren kritikan jarri zuten arreta, eta modernizazio politiko, sozial eta ekonomikoaren beharra adierazten zuten.ERRESTAURAZIOAREN KRISIA: ALFONTSO XIII.Aren ERREGEALDIA:1875az gero, Errestaurazioaren sistemaren mende egon zen Espainia, baina Alfontso XIII.A errege jarri zenean (1902) krisia sortu zen.
A)

Eg
oera ekonomikoa:
Industrializazioak indar gutxi zuen, eta ekonomia nekazaritzan oinarritzn zen. Espainia hegoaldea latifundismoa zen nagusi, eta iparraldean minifundismoa. Nekazari gehienak oso baldinzta kaxkarretan bizi ziren, eta emigratu egin zuten, Industria guneetara edo Afrika eta Amerikara.
B)
Gizarte egoera:
Gizartean eragina izan zuen nekazaritzan ematen ari zen pobretzeak, eta industriaren gorakadak. 1900. Urtetik aurrera, demografia jarraitasunez hazi zen.Biztanleriaren gorakadan, eragin handia izan zuen migrazioak. Gizartea estamentu modukoetan zatitzen zen.
C)

N
azionalismoa:
Alfonso XIII.Aren erregealdian nezionalismo katalanak eta euskaldnak garrantzi handi izan zuten, baita gelegismo eta Valentzianismoak ere. -Euskal nazionalismoa Katalanismoa baino gutxiago zabaldu zen, baina herritarren kataluiniakoak baino lotura estuagoa izan zuen. Sabino Arana hil ondoren (1903) autonomismoaren eta indepedentismoaren arteko eztabaida sortu zen. ELA sindikatua sortu zen, eta EAJ (PNV) sendotu egin zen

.D)Langile mugimenduak:

Espainiako langileriak arazo asko zituen, eta sindikatuetan elkartzen hasi ziren. Haien egoera hobetzeko asmoz, grebak, manifestazioak eta ekimen iraultzaileak egiten hasi ziren.-UGT sindikatu sozialistak, erro sendoak egin zituen langile kualifikatuen eta hirietakolangileen artean. 1910tik aurrera Pablo Iglesias diputatua izan zuen gobernuan. Euskal herrian, Bizkaiko langileen ordezkaritza bete zuen sozialismoak, Perezagua buruzagi zuela.
E)

Ar
azo militarra: Militar asko zeuden, proportzioan, buruzagiak soldaduak baino gehieago ziren gainera. Baliabide eta eraginkortasun gutxi zituzten gainera. Liskarrak konpontzera armada bidaltzen zutela ikusirik, proletario eta langileen artean militarren aurkako joera zabaldu zen.

Entradas relacionadas: