Ahots baxua

Enviado por Programa Chuletas y clasificado en Música

Escrito el en vasco con un tamaño de 7,54 KB

 

Lokuzioa hitz egiteko modua. Esanahi bat duen hitz multzoa, esaldia. Esatariak ahots ona izan. Mezua transmititzeko moduak > ulermena. Erredakzio ona eta indar espresiboa = entzuleak adi -> prozesu komunikatiboa. Nola esan zaindu behar dugu. Forma guztiz inportantea da, idatzizko lana luzitzeko. 45 segundotan akabo. Nola esan, beraz, inportantea da. Autokritika lehen urratsa da: Entzun – praktikatu oinarrizko arauak emili prado
Naturaltasuna( irakurri dezakegu azkarrago, astiroago... Baina baloratuko dena naturaltasuna izango da. Sinesgarria)
Esana ( esan egiten duguna eman behar du ez dugula irakurtzen)
Norberaren estiloa ( ahots oso fina, azkarra, geldoa...)
Altuan irakurri grabatu aurretik ( estudiora sartu baino lehen altuan irakurri ikusteko non trabatzen garen)
Tonu akademiko edo doktrinalik ez ( rigido EZ, zurruntasunik ez)  Huertas de Perona: “Informazioan komeni da testuak esatea idatzirik egongo ez balira bezala. Baina ez dira espontaneotasuna eta naturaltasuna konfunditu behar… idatzitakotik abiatuta, espontaneoa iruditu behar du” Balsebre: “Esataria era berdinean adierazi behar da irakurtzen dagoenean eta inprobisatzen dagoenean” beldur eszenikoa “Komunikaziorako eraginkortasuna murriztu eta norbere gaitasun espresibo potentzialak azaltzea galarazten duen blokeo egoera da” ( azkenean blokeoa da-> ahal duguna baino txarrago egiten dugu kalitatea kendu gure lokuzioari)
fonetika hizketaren soinuen ikerketa eta ikasketaz arduratzen den diziplina. Sapir (1921): “Hizkuntza gizakiak bakarrik darabilen metodo bat da. Ez da instintiboa eta deliberazioz produzitzen diren sinboloen sistema baten bidez ideiak, emozioak eta desirak komunikatzeko baliatzen da. Sinbolo hauek batez ere entzumenezkoak dira eta hizketa organoen bidez sortzen dira”.
Hizkuntza (lengua): komunitate bakoitzak ezarririko zeinuen sistema konkretua Hizkera ( habla): norbanako bakoitzak hizkuntzaz egiten duen erabilera laringea:
gure ahotsa sortzen duen organoa da. Glutisa atal garrantzitsuenetakoa da. Giza ahotsa laringean sortzen da. Biriketatik arnasketarekin batera irteten da airea (glutisean zehar pasarazten da airea eta ahots kordak bibrarazten ditu). Airerik gabe ez dago ahotsik. Energia ere beharrezkoa da.
Arnasketa beraz, ahotsa sortzeko funtsezko lehengaia da. Arnasketa nahikotasuna izateko, hau da, ez itotzeko, airearen bolumena nahikoa izan behar da (arnasketa sakonagoa). Horren inguruan, Boyt-ek esaldi bat dio: Birikak eta eztarriak ahalik eta gehien zabaldu behar dira, arnasketa sakona izan dadin eta sakelatik etorri dadin fonema gutxieneko unitatea. Ezin da zatitu. Esanahirik ez, baina esanahia ulertzen laguntzen digu. Adibidez zero eta zeru (bi esanahi ezberdin)

Alofonoa:

Fonemaren bariante bat da gerta daiteke fonema berak aldaera batzuk izatea hitzaren baitan duen kokapenaren arabera. Adibidez, duda (bi “d” ditu: lehenengoa oklusiboa da, haizea barrura doa mingainak hortzetan jo ondoren. Bigarrena aldiz, frikatiboa, haizea kanpora doalako)

Artikulazioa

Soinuak (bokalak eta kontsonanteak) sortzeko ahotsaren organoek (ezpainak, mingaina, faringea etab) hartzen dituzten posizio berezien eta burutzen dituzten mugimenduen osotasuna daahoskera

mugimendu eta posizionamendu horren ondorioz aireak ateratzen duen soinua da.


Arnasketa motak


  1. Diafragmatikoa: abdominaletik egiten den arnasketa da. Egokiena da lokutatzeko. “Arnasketa fisiologiko” ere deitzen zaio, umeek horrela arnasten dutelako jaioberritan (geroago ahaztu egiten dute) 2. Torazikoa: gure “ohiko” arnasketa da. Sudurretik hartzen da airea 3. Klabikularra: airea. “Emergentziazko arnasketa” bat da, besteetan baino aire gutxiago hartzen baita. Ez da aproposa irakurketa luze samarra baldin bada ahotsaren produkzioa

Haize sistema


Birikak, trakea eta diafragma. Hitzegiteko eta abestekoorduan, diafragma giharriko inarrizkoena da. Biriken azpian  dago, eta bere mugimenduaren bitartez, airearen sarrera eta irteerakkontrolatzendira.

Sistema bibragailua

Laringea eta ahotskordak. Ahotskordak glotisean daude, laringearen ataletako batean. Berez, ez dira kordak, tendoiak baizik. Nola sortzen da ahotsa: Abesterakoan edo hitzegitean, kordak tenkatu egiten dira, eta biriketatik ateratzen den airea haien artetik igaro eta hauek bibrarazten ditu. Bibrazio horren ondorioz, ahotsasortzen da. Arnasketa prozesuan, kordak lasaituta daude, atseden hartzen, biriketatik ateratzen den airea ateradadin.

Sistema durundatzailea

Faringea, sudur-hobiak, ahoa eta buru-hezurreko sakonunea edo zuloa. Hitzaren artikulazioaren eta ahots tinbrearen erantzuleak dira. Ahotsa, berez, oso ahula da. Ahotsari “potentzia” emateko, “erresonantzia kaxa” bat behar du, honek potentzia eman diezaion ahotsaren ezaugarriak
 Intentsitatea
Soinu ozenak edo ahulak (“fuertes y débiles”). Intentsitatea ahotsaren “bolumena” litzateke, ahotsaren indarra Dezibelioetanneurtzen da (dB)

Iraupena

Soinu luzeak edo laburrak. Ahotsa eratzen duen bibrazioak zenbat denboraz egon den neurtzen du. 

Tonua

Soinu altuak edo baxuak (“agudos y graves”). Soinuaren maiztasunarekin du zerikusia, eta Hertzetan (Hz) neurtzen da. Emakumezkoen ahotsek gizonenak baino maiztasun handiagokoak dira, eta horrela, tonu altuagoak egiten dituzte Tinbrea
Ezaugarri bereizgarria da, instrumentu edota ahotsak bereizteko erabiltzen den ezaugarririk behinena. Ez dauzka bi alde bereizirik. Ahotsaren kasuan, tinbreak ahots horren izaera eta “kolorea” determinatzen du.
prosodia hitza erabiliko da hizketaren alderdi musikala osatzen duten elementuen bilduma adierazteko eta azentu hitzaz silabak nabarmentzeko erabiltzen dena adierazteko. intonazioa
Hitzetarako soinua; testuaren soinu-dimentsioa daraman melodia, baina aldi berean mezuarenkonnotazioa edo esanahia itzultzen duena; esatari edo hizlariak bere diskurtsoan komunikatzenduen informazio estetikoa  Azentua:
ezaugarri prosodikoa eta horren bidez silaba zehatz bat nabarmentzen da, eta intentsitatea, iraupena eta tonoa aldatzen dira, entzuleari mezua ulertzeko esanahi esanguratsuak emanez Erritmoa:
Diskurtsoaren ulermenari eragiten dio. Erritmoak testuaren datuen garrantzia azalaratzen du eta entzuleari sentsazio psikologiko zehatzak ematen zaizkio mezuaren zentzua bideratzeko.  Ahozko mezuaren iraupenarekin eta aldaketekin zerikusia du.

Entradas relacionadas: