1936ko estatutua

Enviado por Chuletator online y clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 21,04 KB

 

1.1.AURRE EGOERA NAZIOARTEAN

POLITIKA

  • 29ko crack-a

  • Erregimen parlamentarioak zailtasunak

  • Aurkako ideologiak: Faszismoak: hainbat diktadura

  • III.Internazionala

  • Sozialistak eta komunistak banatu

EKONOMIA

  • 1929ko krisiak munduko ekonomia baldintzatu

  • “Los felices años 20”-ren amaiera

  • Depresio garaia: Nazioarteko lehiak

GIZARTEA

  • Nazio bakoitzean krisiaren ondorioz: langabezia, gosea, miseria

  • Klase arteko borrokak

1.2.ESTATUTAN

POLITIKA

  • Primo de Riveraren diktadura amaitu

  • Monarkiaren amaiera, Alfontso XIII.A erbesteratua

  • Europan ideologia faszista/autoritarioak gailendu

  • Espainian: iraultzaile/aurrerakoiak

EKONOMIA

  • Erreformak: nekazal-legea, militarra, hezkuntza, elijioa, laborala

GIZARTEA

  • Alderdi politiko asko daudenez: enfrentamenduak (ezker/eskuin)

  • Bi klase:

    • Burgesia (ekoizpen indarra)

    • Proletariadoa (lanerako indarra)

2.ESTATUTUA ETA EUSKO JAURLARITZA

  • 1936ko uztailaren 18ko altxamendu militarra sortu zenean, nahasmen handia Euskadin, eta presaka erabakiak hartu behar izan

  • EAJk zeregin handiena, Euskal Probintzietako alderdi garrantzitsuena baitzen.

  • Ordura arte, euskal nazionalistak nahiko epel azaldu erregimen errepublikanoarekiko, batez ere, erlijio-auziagatik eta 1931 eta 1933an autonomia-estatutua onartu ez zutelako

  • EAJk Errepublikako gobernuarekin negoziatu zuen alderdi nazionalistak errepublika babesteko eta lehen euskal estatutua onartzeko

  • Urriaren 1: Madrilgo Gorteek Euskal Autonomia Estatutua onartu zuten

  • Urriaren 7:Jose Antonio AgirreEusko Jaurlaritzako lehenengo lehendakaria bihurtu

2.1.ESTATUTUA LORTZEKO URRATSAK

  • Onarpena 1917an hasitako prozesu luzearen emaitza

  • Alfontso XIII.Aren erregealdiko krisiak, gizarte-gatazka larriek eta Primo de Riveraren diktadurak ezinezko bihurtu lortzea

  • II.Errepublika aldarrikatzean jarri ziren abian berriro estatutuaren aldeko ekimenak

  • 1931n aurkeztu zuen, Euskal Estatuaren Estatutu Orokorra izenaz; Euskadi (EAE)eta Nafarroa (udalak bildu ziren Lizarran)

  • Estatutuan ezartzen zen Eusko Jaurlaritzak Vatikanoarekin harreman diplomatikoak ezartzeko eskubidea izan behar zuela, eta errepublikanoak ez zeuden prest hori onartzeko

  • 1931ko abenduan aurkeztu zen Espainiako Gorteetan, eta alderdi errepublikanoek erabat baztertu zuten

  • Gorteek ezezkoa eman ostean, beste batzorde bat eratu zen

  • Nafarroako sektore karlistek eta tradizionalistek baztertu

  • Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako ordezkari gehienek baiezkoa, Nafarroakoek ezezkoa

  • Estatutua hiru Euskal Probintzietara mugatu zen, eta erreferendumerako deia egin zuten

  • Baiezkoa Bizkaian eta Gipuzkoan, baina Araban ezezkoa

  • Huteskunde orokorretan CEDA alderdia irabazle

  • 1934-1936: CEDAk ezezkoa eman zion estatutua onartzeari, Araban gehiengoak erreferendumean ez zuela onartu argudiatuz

  • 1936: Fronte Popularra boterera iritsi arte, autonomia-estatutuaren auzia ez berriro aztertu

Entradas relacionadas: